योग्य वेळेत करा रब्बी पिकांची पेरणी
डॉ. आनंद गोरे, डॉ. गणेश गायकवाड
शनिवार, 23 सप्टेंबर 2017

रब्बी पिकांची जिरायती आणि बागायती क्षेत्रात योग्य कालावधीत लागवड करावी. लागवड करताना जल-मृद संधारणाच्या उपाययोजना कराव्यात. शिफारसीत खतमात्रा द्यावी. सुधारित यंत्राने लागवड करावी.

रब्बी पिकांची जिरायती आणि बागायती क्षेत्रात योग्य कालावधीत लागवड करावी. लागवड करताना जल-मृद संधारणाच्या उपाययोजना कराव्यात. शिफारसीत खतमात्रा द्यावी. सुधारित यंत्राने लागवड करावी.

रोपांची प्रतिहेक्‍टरी योग्य संख्या असणे हे जिरायती शेतीत उत्पादनवाढीच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी बियाण्यांचे योग्य प्रमाण व योग्य अंतरावर पेरणी करावी.  पेरणी योग्य खोलीवर आणि पुरेशा ओलाव्यात केल्यास उगवण चांगली होऊन रोपांची संख्या योग्य राहते. याकरिता पिकाप्रमाणे शिफारस करण्यात आलेले बियाण्याचे प्रमाण व रोपांच्या दोन ओळीतील अंतर ठेवण्यात यावे.
रासायनिक खतांचा वापर :

  • जिरायती परिस्थिती रासायनिक खतांची उपयोगिता, रासायनिक खते कशा पद्धतीने दिली, यावर अधिक अवलंबून असते. त्यासाठी रासायनिक खते रब्बी हंगामातील पूर्वमशागत झाल्यावर, पेरणीपूर्वी १ किंवा २ दिवस अगोदर सुधारित तिफणीच्या मदतीने १२ ते १५ सेंमी खोलीवर पेरून द्यावी. 
  • रासायनिक खते पुरेशा ओलीत पडून ती पिकाला जास्तीत जास्त प्रमाणात उपलब्ध होतात.

बियाण्यांची खोल पेरणी :

  • पावसाचे प्रमाण कमी असल्यास पृष्टभागावरील जमिनीत ओलाव्याचे प्रमाण कमी असते. परंतु जमिनीतील खालच्या थरात पुरेशा प्रमाणात ओलावा असतो. 
  • रब्बी पिकांची पेरणी ८ ते १० सेंमी एवढी खोल करावी. म्हणजे बी चांगल्या ओलीत पडून उगवण चांगली होते. अशा पद्धतीची खोल पेरणी करण्यासाठी वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाने सुधारित तिफण तयार केली आहे. या तिफणीने बी १० ते १२ सेंमी खोल पेरता येते. तसेच १५ सेंमी खोलीपर्यंत रासायनिक खते पेरून देता येते.

सुधारित पीकपद्धती :
रब्बी ज्वारी+करडई 

  • ही आंतरपीक पद्धती ज्या क्षेत्रात रब्बी ज्वारी मोठ्या प्रमाणात घेण्यात येते, अशा क्षेत्रासाठी शिफारस करण्यात आलेली आहे. 
  • वातावरणातील उष्णतामानाच्या तफावतीमुळे ज्वारी अथवा करडई सलग पिकात येणारी घट आंतरपीक पद्धतीत कमी होऊन उत्पादनात स्थिरता येते. 
  • ही आंतरपीक पद्धत ६ः३ या ओळीच्या प्रमाणात शिफारस करण्यात आलेली आहे. इतर शिफारशी ज्वारीच्या सलग पीकपद्धतीसारख्याच आहेत.

करडई+हरभरा :

  • मध्यम ते भारी जमिनीसाठी या आंतरपीक पद्धतीची शिफारस करण्यात आलेली आहे. 
  • ४ः२ अथवा ६ः३ ओळीच्या प्रमाणात ही आंतरपीक पद्धती घेतल्यास जास्त फायदा होतो.
पिकनिहाय पेरणीची वेळ
पीक     पेरणीचा योग्य कालावधी
रब्बी ज्वारी ३० सप्टेंबर ते २० ऑक्‍टोबर
सूर्यफूल     २० सप्टेंबर ते १० ऑक्‍टोबर
करडई     ३० सप्टेंबर ते १० ऑक्‍टोबर
हरभरा     ३० सप्टेंबर ते २० ऑक्‍टोबर
जवस     २० सप्टेंबर ते १० ऑक्‍टोबर

 संपर्क : डॉ. आनंद गोरे - ९५८८६४८२४२
(अखिल भारतीय समन्वयित कोरडवाहू शेती संशोधन प्रकल्प.
वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी)

इतर अॅग्रो विशेष
‘महाबीज’ करणार २७ जिल्ह्यांत बीजोत्पादनअकोला ः राष्ट्रीय कृषी विस्तार व तंत्रज्ञान...
एक चमचा तेलामुळे शोषली जातील हिरव्या...एक चमचा तेलाचा हिरव्या भाजीसोबत केलेला उपयोग,...
भाजीपाला प्रक्रियेतून उद्योगांना मिळेल...भाजीपाल्यापासून जास्तीत जास्त प्रक्रियायुक्त...
कोल्हापूर जिल्ह्यात सततच्या पावसाने...कोल्हापूर : सततच्या पावसामुळे पिकात पाणी साचून...
मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून...
मुहूर्तालाच खोडाकर्जमाफी शेतकऱ्यांच्या पदरात टाकण्यासाठीचा...
शेतकऱ्यांना प्रक्रिया उद्योग,...पुणे ः ‘‘स्टार्चचे प्रमाण निम्म्यापेक्षा कमी...
उस पिकावरील कीड - रोगांचे नियंत्रणकीड नियंत्रण :  खोड कीड : किडीचा...
आधुनिक बळी जागा झालायदीपावली हा सण भारत वर्षात वेगवेगळ्या रूपात साजरा...
लालकंधारी गोवंश संगोपनासाठी मिळाला...जळकोट, जि. लातूर ः गेल्या अनेक वर्षांपासून...
दुग्धव्यवसायाला दिशा देणारे मॉडर्न...आदर्श व्यवस्थापन (उदा. मुक्त गोठ), आधुनिक...
एकमेका करू साह्य, अवघे धरू सुपंथआजच्या काळातील शेतीतील समस्या पाहिल्या तर...
अनेक कीटकनाशकांवर जगात बंदी; भारतात...नागपूर : मोनाक्रोटोफॉस हे जहाल कीटकनाशक आहे....
संत्र्याचा पीकविमा कर्जखात्यात केला जमाअकोला : संत्रा पिकाच्या नुकसानीसाठी मिळालेली...
बिगरनोंदणीकृत उत्पादने विक्रीवर बंदी...पुणे : कीटकनाशके कायद्यानुसार नोंदणी नसलेली...
महिला शेतकरी कंपनीने थाटला डाळमिल...बुलडाणा ः जिल्ह्यातील महिलांची असलेल्या...
यशवंत सिन्हा आता शेतीसाठी आवाज उठविणारअकोला : अाज देशातील सर्व शेतकऱ्यांना समस्यांपासून...
विदर्भ, खानदेशच्या उत्तर भागांतून...पुणे : गेल्या महिन्यात सुरू झालेल्या परतीच्या...
उस लागवड तंत्रज्ञानआजची सिंचनासाठी पाण्याची उपलब्धता पाहता ऊस...
कीटकनाशक विषबाधेचा अहवाल देणे बंधनकारकपुणे : शेतीसाठी कुठेही कीटकनाशकांची हाताळणी अथवा...