Agriculture stories in Marathi, timely sowing of rabbi crops, Maharashtra | Agrowon

योग्य वेळेत करा रब्बी पिकांची पेरणी
डॉ. आनंद गोरे, डॉ. गणेश गायकवाड
शनिवार, 23 सप्टेंबर 2017

रब्बी पिकांची जिरायती आणि बागायती क्षेत्रात योग्य कालावधीत लागवड करावी. लागवड करताना जल-मृद संधारणाच्या उपाययोजना कराव्यात. शिफारसीत खतमात्रा द्यावी. सुधारित यंत्राने लागवड करावी.

रब्बी पिकांची जिरायती आणि बागायती क्षेत्रात योग्य कालावधीत लागवड करावी. लागवड करताना जल-मृद संधारणाच्या उपाययोजना कराव्यात. शिफारसीत खतमात्रा द्यावी. सुधारित यंत्राने लागवड करावी.

रोपांची प्रतिहेक्‍टरी योग्य संख्या असणे हे जिरायती शेतीत उत्पादनवाढीच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी बियाण्यांचे योग्य प्रमाण व योग्य अंतरावर पेरणी करावी.  पेरणी योग्य खोलीवर आणि पुरेशा ओलाव्यात केल्यास उगवण चांगली होऊन रोपांची संख्या योग्य राहते. याकरिता पिकाप्रमाणे शिफारस करण्यात आलेले बियाण्याचे प्रमाण व रोपांच्या दोन ओळीतील अंतर ठेवण्यात यावे.
रासायनिक खतांचा वापर :

  • जिरायती परिस्थिती रासायनिक खतांची उपयोगिता, रासायनिक खते कशा पद्धतीने दिली, यावर अधिक अवलंबून असते. त्यासाठी रासायनिक खते रब्बी हंगामातील पूर्वमशागत झाल्यावर, पेरणीपूर्वी १ किंवा २ दिवस अगोदर सुधारित तिफणीच्या मदतीने १२ ते १५ सेंमी खोलीवर पेरून द्यावी. 
  • रासायनिक खते पुरेशा ओलीत पडून ती पिकाला जास्तीत जास्त प्रमाणात उपलब्ध होतात.

बियाण्यांची खोल पेरणी :

  • पावसाचे प्रमाण कमी असल्यास पृष्टभागावरील जमिनीत ओलाव्याचे प्रमाण कमी असते. परंतु जमिनीतील खालच्या थरात पुरेशा प्रमाणात ओलावा असतो. 
  • रब्बी पिकांची पेरणी ८ ते १० सेंमी एवढी खोल करावी. म्हणजे बी चांगल्या ओलीत पडून उगवण चांगली होते. अशा पद्धतीची खोल पेरणी करण्यासाठी वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाने सुधारित तिफण तयार केली आहे. या तिफणीने बी १० ते १२ सेंमी खोल पेरता येते. तसेच १५ सेंमी खोलीपर्यंत रासायनिक खते पेरून देता येते.

सुधारित पीकपद्धती :
रब्बी ज्वारी+करडई 

  • ही आंतरपीक पद्धती ज्या क्षेत्रात रब्बी ज्वारी मोठ्या प्रमाणात घेण्यात येते, अशा क्षेत्रासाठी शिफारस करण्यात आलेली आहे. 
  • वातावरणातील उष्णतामानाच्या तफावतीमुळे ज्वारी अथवा करडई सलग पिकात येणारी घट आंतरपीक पद्धतीत कमी होऊन उत्पादनात स्थिरता येते. 
  • ही आंतरपीक पद्धत ६ः३ या ओळीच्या प्रमाणात शिफारस करण्यात आलेली आहे. इतर शिफारशी ज्वारीच्या सलग पीकपद्धतीसारख्याच आहेत.

करडई+हरभरा :

  • मध्यम ते भारी जमिनीसाठी या आंतरपीक पद्धतीची शिफारस करण्यात आलेली आहे. 
  • ४ः२ अथवा ६ः३ ओळीच्या प्रमाणात ही आंतरपीक पद्धती घेतल्यास जास्त फायदा होतो.
पिकनिहाय पेरणीची वेळ
पीक     पेरणीचा योग्य कालावधी
रब्बी ज्वारी ३० सप्टेंबर ते २० ऑक्‍टोबर
सूर्यफूल     २० सप्टेंबर ते १० ऑक्‍टोबर
करडई     ३० सप्टेंबर ते १० ऑक्‍टोबर
हरभरा     ३० सप्टेंबर ते २० ऑक्‍टोबर
जवस     २० सप्टेंबर ते १० ऑक्‍टोबर

 संपर्क : डॉ. आनंद गोरे - ९५८८६४८२४२
(अखिल भारतीय समन्वयित कोरडवाहू शेती संशोधन प्रकल्प.
वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी)

इतर अॅग्रो विशेष
रसायन विरहित फायद्याची शेती शक्य भारतात आज नेमकी सेंद्रिय व नैसर्गिक शेती...
राज्यातील जमिनीत जस्त, लोह, गंधक,...डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाच्या मृद...
केवळ जमीन आरोग्यपत्रिकेचा उपयोग नाही :...परभणी :जमीन आरोग्यपत्रिकेतील शिफारशीनुसार...
विदर्भात किमान तापमानात सरासरीच्या...पुणे : विदर्भाच्या काही भागांत थंडीत वाढ झाली आहे...
मातीची हाक मातीचा कस घटल्यामुळे मरणपंथाला लागलेल्या जमिनी...
मातीच्या घनीकरणाने घटते उत्पादनजमीन खराब होण्याचे एक महत्त्वाचे कारण   ...
समजून घ्या जमिनीची आरोग्यपत्रिकाबऱ्याच शेतकऱ्यांकडे जमिनीची आरोग्यपत्रिका उपलब्ध...
सावधान, सुपीकता घटते आहे... पुणे : महाराष्ट्रातील भूभागाचे मोठ्या...
अॅग्रोवनच्या कृषी प्रदर्शनाला जालन्यात...जालना : सर्वांची उत्सुकता लागून असलेल्या सकाळ-...
शून्य मशागत तंत्रातून कस वाढविला...मी १९७६ पासून आजपर्यंत जमिनीची सुपीकता...
सेंद्रिय कर्बावर अवलंबून जमिनीची सुपीकताजमिनीस भौतिक, रासायनिक व जैविक गुणधर्म हे...
भूमिगत निचरा तंत्राद्वारे क्षारपड...सुरू उसात दक्षिण विभागात पहिला क्रमांक उरुण...
अतिपाण्यामुळे क्षारपड होतेय जमीनक्षारपड-पाणथळ जमिनीची उत्पादनक्षमता वाढविण्यासाठी...
जैवइंधन, जैवखते, ठिबक उपकरणांच्या...२९ वस्तू आणि ५३ सेवांच्या जीएसटी दरामध्ये कपात...
प्रगतीच्या दिशेने पाऊलराज्यात कृषी विद्यापीठांच्या स्थापनेपासून ते १९९०...
सहकारी बॅंका डिजिटाइज केव्हा होणार?डिजिटल बॅंकिंग याचा अर्थ आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या...
कारखाने, ऊस उत्पादकांचे नुकसान...नवी दिल्ली : साखरेच्या घाऊक दरात घसरण होऊनही...
इंडोनेशिया, चीनला द्राक्ष निर्यातीत...नाशिक : रशिया, चीन, इंडोनेशिया अशा काही देशांनी...
किमान तापमानाचा पारा वाढू लागलापुणे : दक्षिण कर्नाटकाच्या परिसरात चक्राकार...
कृषी संजीवनी प्रकल्पाची मंजुरी अंतिम...मुंबई : दुष्काळापासून शेतीचे संरक्षण आणि खारपाण...