Agriculture stories in Marathi, timely sowing of rabbi crops, Maharashtra | Agrowon

योग्य वेळेत करा रब्बी पिकांची पेरणी
डॉ. आनंद गोरे, डॉ. गणेश गायकवाड
शनिवार, 23 सप्टेंबर 2017

रब्बी पिकांची जिरायती आणि बागायती क्षेत्रात योग्य कालावधीत लागवड करावी. लागवड करताना जल-मृद संधारणाच्या उपाययोजना कराव्यात. शिफारसीत खतमात्रा द्यावी. सुधारित यंत्राने लागवड करावी.

रब्बी पिकांची जिरायती आणि बागायती क्षेत्रात योग्य कालावधीत लागवड करावी. लागवड करताना जल-मृद संधारणाच्या उपाययोजना कराव्यात. शिफारसीत खतमात्रा द्यावी. सुधारित यंत्राने लागवड करावी.

रोपांची प्रतिहेक्‍टरी योग्य संख्या असणे हे जिरायती शेतीत उत्पादनवाढीच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी बियाण्यांचे योग्य प्रमाण व योग्य अंतरावर पेरणी करावी.  पेरणी योग्य खोलीवर आणि पुरेशा ओलाव्यात केल्यास उगवण चांगली होऊन रोपांची संख्या योग्य राहते. याकरिता पिकाप्रमाणे शिफारस करण्यात आलेले बियाण्याचे प्रमाण व रोपांच्या दोन ओळीतील अंतर ठेवण्यात यावे.
रासायनिक खतांचा वापर :

  • जिरायती परिस्थिती रासायनिक खतांची उपयोगिता, रासायनिक खते कशा पद्धतीने दिली, यावर अधिक अवलंबून असते. त्यासाठी रासायनिक खते रब्बी हंगामातील पूर्वमशागत झाल्यावर, पेरणीपूर्वी १ किंवा २ दिवस अगोदर सुधारित तिफणीच्या मदतीने १२ ते १५ सेंमी खोलीवर पेरून द्यावी. 
  • रासायनिक खते पुरेशा ओलीत पडून ती पिकाला जास्तीत जास्त प्रमाणात उपलब्ध होतात.

बियाण्यांची खोल पेरणी :

  • पावसाचे प्रमाण कमी असल्यास पृष्टभागावरील जमिनीत ओलाव्याचे प्रमाण कमी असते. परंतु जमिनीतील खालच्या थरात पुरेशा प्रमाणात ओलावा असतो. 
  • रब्बी पिकांची पेरणी ८ ते १० सेंमी एवढी खोल करावी. म्हणजे बी चांगल्या ओलीत पडून उगवण चांगली होते. अशा पद्धतीची खोल पेरणी करण्यासाठी वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाने सुधारित तिफण तयार केली आहे. या तिफणीने बी १० ते १२ सेंमी खोल पेरता येते. तसेच १५ सेंमी खोलीपर्यंत रासायनिक खते पेरून देता येते.

सुधारित पीकपद्धती :
रब्बी ज्वारी+करडई 

  • ही आंतरपीक पद्धती ज्या क्षेत्रात रब्बी ज्वारी मोठ्या प्रमाणात घेण्यात येते, अशा क्षेत्रासाठी शिफारस करण्यात आलेली आहे. 
  • वातावरणातील उष्णतामानाच्या तफावतीमुळे ज्वारी अथवा करडई सलग पिकात येणारी घट आंतरपीक पद्धतीत कमी होऊन उत्पादनात स्थिरता येते. 
  • ही आंतरपीक पद्धत ६ः३ या ओळीच्या प्रमाणात शिफारस करण्यात आलेली आहे. इतर शिफारशी ज्वारीच्या सलग पीकपद्धतीसारख्याच आहेत.

करडई+हरभरा :

  • मध्यम ते भारी जमिनीसाठी या आंतरपीक पद्धतीची शिफारस करण्यात आलेली आहे. 
  • ४ः२ अथवा ६ः३ ओळीच्या प्रमाणात ही आंतरपीक पद्धती घेतल्यास जास्त फायदा होतो.
पिकनिहाय पेरणीची वेळ
पीक     पेरणीचा योग्य कालावधी
रब्बी ज्वारी ३० सप्टेंबर ते २० ऑक्‍टोबर
सूर्यफूल     २० सप्टेंबर ते १० ऑक्‍टोबर
करडई     ३० सप्टेंबर ते १० ऑक्‍टोबर
हरभरा     ३० सप्टेंबर ते २० ऑक्‍टोबर
जवस     २० सप्टेंबर ते १० ऑक्‍टोबर

 संपर्क : डॉ. आनंद गोरे - ९५८८६४८२४२
(अखिल भारतीय समन्वयित कोरडवाहू शेती संशोधन प्रकल्प.
वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी)

इतर अॅग्रो विशेष
भारताला 'बीजी थ्री’कापसाची अद्याप...भारतात बीटी कापसातील ‘बीजी टू’ हे तंत्रज्ञान...
का झाले बीटीचे वाटोळे?राज्यात सुमारे १५० लाख हेक्टरवर खरिपाचा पेरा होतो...
अनधिकृत कापूस बियाणे आणि हतबल सरकारमहाराष्ट्र सरकारच्या कृषी विभागाने ...
नवे संशोधन, नवे वाण ही काळाची गरज...आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या प्रसारास झालेला विलंब...
मुबलक पाणी... पण् पैशाअभावी शेत नापेरजळगाव ः कर्जमाफीच्या यादीत पाच महिन्यांपूर्वी नाव...
एच. टी. तंत्रज्ञानाला मान्यता देऊन...पुणे ः राज्यासह देशभरातील महत्त्वाच्या कापूस...
कोकण, दक्षिण मध्य महाराष्ट्रात आज...पुणे : राज्यात मॉन्सूनच्या पावसाला सुरवात झाली...
'श्रीं'ची पालखी निघाली पंढरीला...शेगाव जि. बुलडाणा ः श्री संत गजानन महाराज...
नाशिककरांना आज मिळणार जमीन समृद्ध... नाशिक ः ‘समृद्ध माती, जमीन सुपीकता आणि पीक...
माॅन्सूनची प्रगती शनिवारनंतर ?पुणे : जवळपास आठवडाभरापासून नैऋत्य मोसमी...
`एचटीबीटी` कापूस बियाण्याच्या...पुणे : बोंड अळीला प्रतिकारक म्हणून चढ्या...
बोंड अळी नियंत्रणासाठी `गुजरात पॅटर्न`...बोंडअळी निर्मूलनासाठी गुजरात राज्यात कापूस...
शेतकऱ्यांना देणार उत्तम पर्याय : नॅशनल..."बीटी तंत्रज्ञानामुळे उत्पादकता वाढली, असा गैरसमज...
कपाशीत आधुनिक तंत्रज्ञान वापरात चीनची...कृषी उत्पादकता वाढीसाठी जाणीवपूर्वक व नियोजनबद्ध...
बोंड अळीच्या धास्तीमुळे कापसातील तेजी...पुणे : यंदाच्या हंगामात आंतरराष्ट्रीय आणि...
दुधानंतर आता गायींचे दर घसरलेसांगली : गाईच्या दुधाला दर मिळत नसल्याने मागणी...
मुख्यमंत्री सहायता निधीतून रुग्णांना...मुंबई : मुख्यमंत्री सहाय्यता निधी कक्षातून...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात जोर वाढणार;...पुणे  : मॉन्सून सक्रिय होऊ लागल्याने कोकण...
तेलबिया आयात शुल्कवाढ, साठामर्यादा...मुंबई ः केंद्र सरकारने नुकतेच आयात होणाऱ्या कच्चे...
दूध दर, एफआरपीप्रश्नी मोर्चा काढणार ः...कोल्हापूर : उसाची थकीत एफआरपी व गाय दूध...