Agriculture stories in Marathi, vegetable crop advisory , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

भाजीपाला सल्ला
डॉ. एस. एम. घावडे
शनिवार, 28 ऑक्टोबर 2017

नोव्हेंबर महिन्यात विविध रब्बी हंगामांतील भाजीपाला पिकांची लागवड केली जाते. या कालावधीत थंडीचे प्रमाण वाढते. त्यामुळे थंड हंगामात बीजांकुरण सहजपणे होऊ शकणाऱ्या आणि बाजारपेठेच्या दृष्टीने उपयुक्त पिकांची लागवड करावी.  

मूळवर्गीय भाजीपाला :

नोव्हेंबर महिन्यात विविध रब्बी हंगामांतील भाजीपाला पिकांची लागवड केली जाते. या कालावधीत थंडीचे प्रमाण वाढते. त्यामुळे थंड हंगामात बीजांकुरण सहजपणे होऊ शकणाऱ्या आणि बाजारपेठेच्या दृष्टीने उपयुक्त पिकांची लागवड करावी.  

मूळवर्गीय भाजीपाला :

  • जापनीज व्हाइट, पुसा-चेतकी, पुसा-देशी या मुळा पिकाच्या वाणांची लागवडीसाठी निवड करावी. लागवड येत्या आठवडाभरात पूर्ण करावी. हेक्‍टरी ८-१० किलो बियाणे वापरावे. 
  • गाजराच्या पुसा केसर, पुसा मेघाली किंवा नान्टीज यापैकी एका जातीची निवड करावी. गाजराचे प्रतिहेक्‍टरी ५ किलो बियाणे वापरावे. 
  • सरी वरंब्यात ४५ x १० सें.मी. अंतरावर मुळा आणि गाजराच्या बियाण्याची पेरणी करावी. पेरणी वरंब्याच्या बगलेत करावी. पेरणीपूर्वी थायरम २.५ ग्रॅम प्रती किलो बियाणे अशी बीजप्रक्रिया करावी. त्यानंतर ॲझोटोबॅक्‍टर २५ ग्रॅम प्रतिकिलो बियाणे अशी जीवाणू खताची बीजप्रक्रिया करावी. 

पालेवर्गीय भाजीपाला :

  • पालक या पालेभाजी पिकाच्या ऑलग्रीन, जॉबनेर ग्रीन व पुसा हरित या जातींची लागवड करावी. मेथी या  पिकाच्या कस्तुरी, पुसा अर्ली बंचींग या जातींची लागवड करावी. 
  • लागवड सपाट वाफ्यावर २० ते ३० सें.मी. दोन ओळीतील अंतर ठेवून करावी. पालकाचे प्रतिहेक्‍टरी ३० ते ४० किलो तर मेथीचे २० ते ३० किलो बियाणे पुरेसे ठरते. 
  • पालक व मेथीची लागवड पाण्याचा उत्तम निचरा होणाऱ्या जमिनीत करावी.
  • पालक आणि मेथीचे पीक ३५ ते ४० दिवसांत काढणीस तयार होते. साधारणपणे अशा प्रकारे २ ते ३ कापण्या करता येतात. त्यानंतर २०-२५ दिवसानंतर पुन्हा पुन्हा कापणी करता येते.

कोबीवर्गीय भाजीपाला :

  • कोबीवर्गीय भाजीपाल्यामध्ये लवकर येणाऱ्या हळव्या व उशिरा येणाऱ्या जातींचा समावेश होतो. फ्लॉवर पिकाच्या अर्ली कुवारी, पुसा दीपाली या लवकर येणाऱ्या; तसेच अघाणी, पुसा सिंथेटिक या हळव्या; तर स्नोबॉल १, स्नोबॉल १६ या उशिरा येणाऱ्या जातींपैकी एका जातीची निवड करावी. कोबीच्या गोल्डन एकर, प्राइड ऑफ इंडिया, पुसा ड्रम हेड, अर्ली ड्रम हेड या जातींची गरजेनुसार निवड करावी.
  • फ्लॉवरचे हेक्‍टरी ६०० ते ७५० ग्रॅम; तर कोबीचे ४०० ते ५०० ग्रॅम बियाणे वापरावे. गादीवाफ्यांवर रोपनिर्मिती करावी. लागवडीपूर्वी बियाण्यास कार्बेन्डाझिम १ ग्रॅम प्रतिकिलो बियाणे चोळून नंतर गादीवाफ्यावर त्यांची लागवड करावी. 
  • रोपवाटिकेत आवश्‍यक काळजी घेतल्यानंतर ३५ ते ४० दिवसांत रोपे लागवडीस तयार होतात. त्यानंतर रोपांची ४५ x ४५ किंवा ६० x ६० सें.मी. अंतरावर लागवड करावी. मुख्य क्षेत्रात लागवडीपूर्वी कोबीची रोपे डायमेथोएट ५ मि.लि. प्रति १० लिटर पाणी या द्रावणात बुडवून घ्यावीत. 

कंदवर्गीय भाजीपाला :

  • लसूण आणि कांद्यांच्या कंदांची ऑक्‍टोबर महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यापर्यंत अनुक्रमे १० x १० सें.मी. किंवा ६० x ३० सें.मी. या अंतरावर लागवड करावी. 
  • लागवडीपूर्वी लसणाच्या कळ्या व कांद्याचे कंद कार्बेन्डाझिम २.५ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणात १० मिनिटे पाण्यात बुडवून मग लागवड करावी. 
  • हेक्‍टरी कांद्याचे कंद २२ ते २५ क्विंटल; तर लसणाच्या ठसठशीत पाकळ्या ५ क्विंटल लागतात. लसणाच्या जी-४१, जी-३२३, श्‍वेता, गोदावरी, भिमातारा यापैकी एका जातीची निवड करावी.

डॉ. एस. एम. घावडे,९६५७७२५८४४
(मिरची व भाजीपाला संशोधन विभाग, डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ, अकोला)

इतर अॅग्रो विशेष
गोड धाटाच्या ज्वारीपासून इथेनॉल नव्हे,...सध्या पेट्रोलसाठी पर्याय म्हणून इथेनॉल...
पिकते तिथेच करा प्रक्रियाहरितक्रांतीच्या काळात देशात साधनसंपत्ती विपुल...
कापूस गाठींचे देशांतर्गत उत्पादन घटणारजळगाव ः कापूस हंगामाच्या दुसऱ्या टप्प्यात...
दुष्काळप्रश्नी विरोधकांचा राज्य सरकारवर...मुंबई : दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना तातडीने मदत...
वादळी पावसाचा दणकापुणे : कोल्हापूर, सातारा, सांगली जिल्ह्यांत...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात आजही पावसाची...पुणे : पावसाला पोषक हवामान असल्याने राज्यात...
पुरवणी मागण्या : दुष्काळग्रस्तांच्या...मुंबई : हिवाळी अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी...
राज्यातील ७४ पाणलोट क्षेत्रांमध्ये अधिक...पुणे  : यंदा कमी पाऊस झाल्याने भूजल...
आयटी क्षेत्रातील नोकरीपेक्षा हिरव्या...शेतीतील विविध संकटांमुळे युवक शेती सोडून नोकरी,...
नवे काश्मीर घडवणारे ‘बसेरा- ए- तबस्सुम'अधिक कदम या कोसेगव्हाण (ता. श्रीगोंदा, जि. नगर)...
पर्यायी चाऱ्यासाठी काटे विरहित निवडूंगमुरमाड, कुरण जमिनी, वालुकामय जमिनी तसेच शेती बांध...
ऊसतोडणीचे काम थांबवले शेतीतून नवी उमेद...शिरूर कासार (जि. बीड) या दुष्काळी तालुक्‍यातील...
दुष्काळी परिस्थितीतून जनतेला बाहेर...पंढरपूर : राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीतून जनतेला...
पडला सत्याचा दुष्काळ, बहू झाला घोळराज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी २३...
चारा नियोजनातील ‘दुष्काळ’राज्यात आजपासून हिवाळी अधिवेशन सुरू होणार आहे....
मोहोळमध्ये ‘हुमणी‘ने १७ हजार एकरांचे...मोहोळ, जि. सोलापूर : तालुक्‍यातील सात महसुली...
पॉलिथिन पिशव्यांचा वापर थांबविण्याचे...पुणे   : राज्यातील कृषी तसेच वन विभागातील...
ढगाळ हवामानामुळे थंडी गायब; आजही...पुणे : अरबी समुद्रात असलेल्या तीव्र कमी दाब...
तमिळनाडूच्या धर्तीवर मराठा समाजाला...मुंबई : मूळ आरक्षणाला धक्का न लावता तमिळनाडूच्या...
ब्लॉक प्रिंटिंग व्यवसायातून आर्थिक...पूर्व विदर्भातील भंडारा, वर्धा या जिल्ह्यांत...