agriculture stories in marathi, women group success story | Agrowon

शिवणकलेने दाखविला आर्थिक प्रगतीचा मार्ग
माणिक रासवे
रविवार, 10 सप्टेंबर 2017

परभणी शहरात शिवणकाम करणाऱ्या महिलांनी एकत्र येत सत्यमेव जयते स्वयंसाह्यता महिला बचत गट सुरू केला. गटाच्या माध्यमातून तयार कपड्यांची निर्मिती आणि शिवणकला वर्गाची सुरवात केली. शिवणकलेच्या माध्यमातून महिलांना आर्थिक उत्पन्नाचा नवा स्रोत मिळाला आहे.

परभणी शहरात शिवणकाम करणाऱ्या महिलांनी एकत्र येत सत्यमेव जयते स्वयंसाह्यता महिला बचत गट सुरू केला. गटाच्या माध्यमातून तयार कपड्यांची निर्मिती आणि शिवणकला वर्गाची सुरवात केली. शिवणकलेच्या माध्यमातून महिलांना आर्थिक उत्पन्नाचा नवा स्रोत मिळाला आहे.

परभणी शहरातील दर्गा रोड परिसरातील आयेशा शेख या कापड विक्रीचा व्यवसाय करतात. रशिदा शेख शिवणकाम आणि राबिया खातून साड्यांवर एम्ब्रॉडरी करतात. या तिघी पूर्वी स्वतंत्रपणे कापड विक्री, शिवणकाम व्यवसाय करीत असत. परंतु, बाजारपेठेची मागणी लक्षात घेऊन या तिघींनी पुढाकार घेत महिला स्वयंसहायता गट स्थापन केला. गटाच्या माध्यमातून तयार ड्रेस निर्मिती करण्याचे ठरविले. यासाठी महिला आर्थिक विकास महामंडळांतर्गंत अल्पसंख्याक महिला सक्षमीकरण कार्यक्रमाचा त्यांना फायदा झाला. या अंतर्गत नई रोशनी लोकसंचालित साधन केंद्राने परिसरातील दहा महिलांना एकत्रित केले. 

महिला गटाची उभारणी 
जानेवारी, २०१५ मध्ये सत्यमेव जयते महिला स्वंयसहायता बचत गटाची स्थापना केली. गटातील महिलांनी सुरवातीच्या काळात दरमहा शंभर रुपये बचत करण्यास सुरवात केली. त्यासाठी सेंट्रल बॅंकेमध्ये खाते उघडले. गटांतर्गंत देवाण-घेवाणीचे व्यवहार सुरू झाले. त्यानंतर गटातील सदस्यांनी दरमहा दोनशे रुपये बचतीस सुरवात केली. गटातील सर्व सदस्यांना तयार ड्रेस निर्मितीचे पायाभूत प्रशिक्षण देण्यात आले. याचबरोबरीने देगलूर (जि. नांदेड) येथील महिला बचत गटाने सुरू केलेल्या रेडिमेड गारमेंट सेंटरला गटातील सदस्यांनी भेट देऊन गारमेंट व्यवसायाबद्दल सविस्तर माहिती घेतली. या भेटीमुळे महिलांना प्रेरणा मिळाली.

तयार कपडे निर्मितीस सुरवात 
बचत गटांचे १५ हजार रुपये आणि खासगी बॅंकेकडून ५६ हजार रुपये कर्ज गटातील सदस्यांनी व्यवसाय उभारणीसाठी घेतले. सदस्यांनी परिसरात एका ठिकाणी भाडेतत्त्वावर जागा घेतली. गटाने सुरवातीला पाच शिलाई यंत्रे घेतली. घागरा, फ्राॅक, साड्या तसेच त्यावर नक्षी कामासाठी लागणारे साहित्य खरेदी करुन बचत गटाने तयार कपडे निर्मितीत सुरवात केली. महिला आर्थिक विकास महामंडाळाच्या महाव्यवस्थापक कुसूम बाळसराफ यांच्या हस्ते नोव्हेंबर,२०१६ मध्ये सत्यमेव जयते रेडिमेड गारमेंटचे उद्घाटन झाले. सुरवातीस गुंतवणूक केलेल्या ५० हजार रुपये भांडवलातून गटाने तयार केलेल्या गारमेंटच्या विक्रीतून खर्च वजा जाता २५ हजार रुपये नफा मिळाला. यामुळे महिलांचा आत्मविश्वास वाढला.
मागणीनुसार निर्मिती 
महिला बचत गटाने तयार कपड्यांच्या निर्मितीस सुरवात केल्यानंतर त्यांना विविध शाळांच्याकडून गणवेश शिवून देण्याचे काम मिळू लागले. चांगले शिवण काम, आकर्षक रंगसंगतीमुळे परभणी शहरातील कापडाचे व्यापारीदेखील बचत गटाकडे तयार ड्रेसची मागणी नोंदवीत आहेत. गटातील सदस्या आता मागणीनुसार शाळेचे गणवेश, पोषाख तयार करून देतात. 
ड्रेस तयार करण्यासाठी गटातील सदस्यांनी कामे वाटून घेतली आहेत. काही महिला कापड कापून देतात. काही महिला शिवण काम करतात. ही कामे काही दिवसांनी आलटून पालटून केली जातात. त्यामुळे प्रत्येक महिलेला कापड कापण्यापासून ते ड्रेसनिर्मितीचे काम करता येते.  
गटातील चार महिला सदस्या साडीवर चांगल्याप्रकारे नक्षीकाम करतात. एका सहावारी साडीवर नक्षीकामासाठी १० ते १५ दिवसांचा कालावधी लागतो. गटाच्या व्यवसायाचे ठिकाण तसेच विविध प्रदर्शनातून तयार कपड्याची विक्री होते. बचत गटाचे तयार पोषाख, कुंदन वर्क, स्टोन वर्क,एम्ब्रॉडरी आदी कलाकुसरीच्या साड्या महिलांच्या पसंतीस उतरल्या असल्यामुळे मागणी वाढत आहे. आत्तापर्यंत दुपारी एक वाजेपर्यंत घरकाम करुन त्यानंतर पाच वाजेपर्यंत शिवणकाम करणाऱ्या महिलांना आता मागणीमुळे जास्त वेळ शिवणकामासाठी द्यावा लागत आहे.
दूध डेअरीस सुरवात 
सत्यमेव जयते महिला स्वयंसहायता बचत गटाच्या अध्यक्षा आयेशा शेख यांनी त्यांच्या घरी दूध डेअरी सुरू केली आहे. दररोज ५५ रुपये लिटर दराने २० लिटर दूध खरेदी करुन त्याची ६० रुपये लिटर प्रमाणे परिसरात विक्री केली जाते.दर महिन्याला तीन ते चार किलो तूप तयार करून त्याची विक्री होते. यातून आयेशा शेख यांना उत्पन्नाचा वेगळा पर्याय मिळाला आहे.
शिवणकला वर्गास सुरवात 
तयार ड्रेस निर्मितीसोबत बचत गटाने शिवण कला वर्ग सुरू केला. सुरवातीला प्रत्येक सदस्याने स्वतःच्या घरातील मुलींना शिवणकलेचे प्रशिक्षण दिले. सध्या परिसरातील महिला, मुलींना शिवणकाम, नक्षीकामाचे प्रशिक्षण दिले जाते. ब्लाऊज, पंजाबी ड्रेस आदी कपडे शिवण्याच्या बेसिक कोर्ससाठी ३५० रुपये प्रति महिना आणि नक्षीकाम शिकण्यासाठी २०० रुपये महिना शुल्क घेतले जाते.
व्यवसायाचा विस्तार 
गटाने जून, २०१७ मध्ये  खासगी बँकेकडून १ लाख १० हजार रुपये कर्ज घेतले. या भांडवलातून शिलाई यंत्रे, पिको-फाॅल यंत्र आणि शिवण कामासाठी कच्चा माल, कापड, साड्या आदी साहित्य  खरेदी केले. गटाकडे सध्या दहा शिवण यंत्रे आहेत. गटातर्फे बॅंकेच्या कर्जाचा ९ हजार ९०० रुपयांचा हप्ता नियमित भरला जातो. कर्जाचा हप्ता भरून उरलेला नफा सर्व सदस्यांमध्ये वाटून घेतला जातो. गटातील प्रत्येक महिलेस सध्या दर महा सरासरी २,००० ते ३,५०० रुपये मिळतात.
शहरी तसेच ग्रामीण बाजारपेठेमध्ये तयार कपड्यांना मागणी वाढली आहे.त्यामुळे गटाने ड्रेस निर्मिती आणि विक्री नियोजनावर भर दिला आहे. बचत गटाच्या स्थापनेपासून महिला आर्थिक विकास महामंडळाचे जिल्हा समन्वयक मन्सूर पटेल, सीएमआरसीच्या जयश्री टेहरे, सहयोगीनी निलोफर शेख यांचे मार्गदर्शन मिळते, असे आयेशा शेख आणि रशिदा बेगम सांगतात.
 
 संपर्क -  रशिदा शेख, ८६२४८३१६२९

फोटो गॅलरी

इतर महिला
थकवा, क्षीण दूर करणारे बहुगुणी डाळिंबभाज्यांबरोबर फळेही आरोग्यासाठी उत्तम असतात....
अाहारात असावा चुका, शेपू, चाकवतअाहारात क्षार व जीवनसत्त्वे ताज्या भाज्यांमधून...
बैलांच्या सजावटीला बचत गटाचा साजनशिराबाद (जि. जळगाव) येथील दुर्गाबाई शांताराम नाथ...
महिला सन्मान, सबलीकरणातून ‘विटनेर`ने...ग्रामपंचायतीचा कारभार महिलांकडे सोपविणारे गाव...
क्षार, जीवनसत्त्वांच्या पूर्ततेसाठी...आपल्या आहारातील पिष्टमय, नत्रयुक्त, चरबीयुक्त,...
वात, रक्तदोषामुळे होतो गाऊट अाजारगाऊट हा वातव्याधी असल्याने अाणि थोडा रक्तदुष्टीशी...
मिळून साऱ्या जणींनी घेतला प्रगतीचा...गोवर्धन (ता. जि. नाशिक) गावातील सौ. कांता लांबे,...
वेळच्या वेळी करा कानांची तपासणीआपल्या शरीराचा प्रत्येक अवयव अतिशय महत्त्वाचे...
कल्शियम, प्रथिनांचा उत्तम स्त्रोत नाचणी...पचनास हलकी तसेच ग्लुटेन नसल्यामुळे ग्लुटेनचा...
दुर्गा खानावळीने जपलीय ८३ वर्षांची...वाठार स्टेशन (जि. सातारा) या गावामध्ये १९३४ मध्ये...
त्वचेच्या आरोग्यासाठी साबणाला उत्तम...गांधी उठणे, खाज येणे, त्वचा कोरडी पडणे, त्वचेवर...
प्रक्रिया उद्योगातून साधली आर्थिक...परभणी शहराच्या हडको भागातील सौ. वंदना सांवत यांनी...
चांगल्या अारोग्यासाठी काकडी, खरबुजाचे...काकडीच्या बिया थंड गुणाच्या असून शरीर पुष्ट करतात...
उष्ण वातावरणात सांभाळा अारोग्यथंडी सुरू होण्याआधीचा ऋतू म्हणजे ऑक्‍टोबर...
महिलाबचत गटाकडून कापूस ते वस्त्रनिर्मितीकापूस हे विदर्भातील मुख्य पीक; पण त्यावर...
जयाताईंनी तयार केल्या फळे, भाजीपाला...वाट कितीही अवघड असली तरी प्रामाणिकपणा आणि...
पोषक तत्त्वांनीयुक्त खजूर, अक्रोड, काजूपोषक तत्त्वे आणि आरोग्याच्या दृष्टीने अक्रोड अाणि...
आरोग्याच्या दृष्टीने अभ्यंगाचे महत्त्वविविध आजारांत जसे अभ्यंगाचे चांगले परिणाम दिसून...
मसाला उद्याेगातून भारतीताईंनी साधला ’...काळा मसाल्यासोबत शेंगा, कारळा, जवस चटण्यांचे...
शेतकरी आत्महत्या रोखण्यासाठी अभियान का...नाशिक : ‘‘शेती नीट पिकत नाही. पाणीही कमीच आहे. आई...