Agriculture stories in Marathi,development of convenor for grain transportation in processing industry , AGROWON, Maharashtra | Agrowon

धान्य वहनासाठी न्यूमॅटिक तंत्रावरील कन्व्हेअर विकसित
वृत्तसेवा
गुरुवार, 19 ऑक्टोबर 2017

तंजावर (तमिळनाडू) येथील भारतीय अन्नप्रक्रिया तंत्रज्ञान संस्थेमध्ये न्यूमॅटिक तंत्रावर चालणाऱ्या मोबाईल ग्रॅन्युल कन्वेअरची निर्मिती केली आहे. हा कन्व्हेअर सामान्यतः धान्य गिरण्यांमध्ये कमी अंतर किंवा उंचीवरील धान्याच्या वहनासाठी उत्तम असून, मनुष्यबळावरील अवलंबित्व कमी होते. 

तंजावर (तमिळनाडू) येथील भारतीय अन्नप्रक्रिया तंत्रज्ञान संस्थेमध्ये न्यूमॅटिक तंत्रावर चालणाऱ्या मोबाईल ग्रॅन्युल कन्वेअरची निर्मिती केली आहे. हा कन्व्हेअर सामान्यतः धान्य गिरण्यांमध्ये कमी अंतर किंवा उंचीवरील धान्याच्या वहनासाठी उत्तम असून, मनुष्यबळावरील अवलंबित्व कमी होते. 

भारतामध्ये बहुतांश धान्य गिरण्यांमध्ये धान्यातील आर्द्रता कमी करण्यासाठी सूर्यप्रकाशाचा वापर करतात. मात्र, त्यासाठी यार्डमध्ये धान्य वाळण्यास ठेवले जाते. यामध्ये यार्ड ते गिरणीपर्यंत धान्याची वाहतूक माणसांच्या साह्याने करावी लागते. त्यात अवचित पाऊस आल्यास एकदम सर्व धान्य पावसापासून वाचवणे शक्य होत नाही. असे धान्य वाळविण्यासाठी वेळ लागतो, तसेच ते सर्वसमान पद्धतीने वाळविले जात नाही. ओलसर धान्यावर प्रक्रिया करताना धान्य तुटण्याचे प्रमाण खूपच जास्त असते. कारखान्यातील धुळयुक्त वातावरणामुळे धान्यात कचरा व धुळीचे प्रमाण वाढते. धान्य वाहतूक करताना जमिनीवर सांडण्याचे प्रमाणही खूप असते. या सर्व समस्यांवर मात करण्यासाठी 
तंजावर (तमिळनाडू) येथील भारतीय अन्नप्रक्रिया तंत्रज्ञान संस्थेमध्ये न्यूमॅटिक तंत्रावर चालणाऱ्या मोबाईल ग्रॅन्युल कन्वेअरची निर्मिती केली आहे. या पंपाला चाकांची सोय केलेली असल्यामुळे तो कोठेही नेणे सुलभ होते. 

न्यूमॅटिक कन्व्हेअर यंत्रणेची कार्यपद्धती : 
हवेच्या साह्याने घनपदार्थांच्या वहनाला ‘न्यूमॅटिक कन्व्हेयिंग’ असे म्हणतात. एका पाइपच्या वायूचा प्रवाह तयार केला जातो. त्याद्वारे धान्य पुढे पाठवले जाते. हवेचा दाब कमी अधिक करण्यातून धान्य उचलले जाते. यंत्रणेमध्ये विशिष्ट ताकदीने हवा ओढू शकतील असे पंप बसविलेले असतात. या पंपातून हवेच्या विशिष्ठ वेगाने (३ पीएसआय दाब) धान्य ओढले जाते. हवेचा दाब जास्त असल्यास धान्य ओढण्याचा वेग कमी असतो. परिणामी धान्य तुटण्याचे प्रमाण कमी राहते.

  • ही पद्धती हायड्रोलिक किंवा अर्धद्रव वहनाच्या पद्धतीपेक्षा भिन्न आहे. 
  • मेकॅनिकल कन्व्हेअरच्या तुलनेमध्ये अत्यंत चांगल्या प्रकारे धान्य उचलले जाते. तसेच याचा देखभाल खर्चही कमी आहे. 

यंत्राची वैशिष्ट्ये : 

  • ही यंत्रणा हवेच्या दाबातील फरकावर चालते. 
  • ही यंत्रणा ३० फूट उंचीपर्यंत किंवा आडवे १५० फूट लांबवर वाहून नेता येते.
  • या यंत्रणा वापरण्याचा प्रतिदिन (आठ तासांसाठी) खर्च मजुरासह ५५० रुपये इतका कमी येतो. 
  • प्रतितास फक्त ४ किलोवॉट इतकी ऊर्जा लागते.
  • या यंत्रणेला चाके लावलेली असून, यंत्रणा चालविण्यासाठी एक अर्धकुशल मजूर पुरेसा होतो. 
  • या यंत्रणेच्या साह्याने २.५ टन तांदूळ व ३.८ टन डाळ प्रतितास उचलता येते. 
टॅग्स

फोटो गॅलरी

इतर टेक्नोवन
दुग्ध व्यवसायासाठी सौरऊर्जा तंत्रज्ञानपारंपरिक ऊर्जेला अंशतः किंवा पूर्ण पर्याय म्हणून...
शहरी भागात रूजतेय व्हर्टिकल फार्मिंगकॅनडामधील एका कंपनीने शहरी लोकांची बाग कामाची आवड...
नव संशोधनाला देऊया चालना...अडचणींवर मात करण्यासाठी प्रत्येक जण काही ना काही...
श्रम, मजुरी, वेळ, पैसा वाचविणाऱ्या...नगर जिल्ह्यातील टाकळी मिया येथील प्रसाद देशमुख व...
यंत्र सांगेल तुमच्या सोन्याची शुद्धता !बॅंकेमध्ये नव्याने आलेल्.या सोन्याची शुद्धता...
तंत्रज्ञानातूनच अंकुरतील कृषी...तंत्रज्ञानाने आपल्या जीवनात परिवर्तन आणले असून,...
सेंद्रिय उत्पादनासाठी ‘जैविक भारत’ लोगो...सध्या मांसाहारी आणि शाकाहारी अन्नपदार्थांच्या...
एकाच उपकरणाद्वारे मिळू शकेल सिंचनासाठी...अत्याधुनिक तंत्रज्ञानामुळे सेन्सरमध्येही मोठ्या...
फोर्स्ड सर्क्युलेशन टाइप सोलर ड्रायरफोर्स्ड सर्क्युलेशन टाइप सोलर ड्रायर हा अधिक...
तंत्र कोळसा उत्पादनाचे...कार्बनच्या प्रमाणावर कोळशाचे औष्णिक मूल्य ठरते....
छोट्या छोट्या तंत्रांनी शेती झाली सुलभ शेतीसमोरील प्रश्‍न वाढत असतानाच नवे तंत्रज्ञान...
बटाट्यातील शर्करेचे प्रमाण तपासण्याची...सिमला येथील केंद्रीय बटाटा संशोधन संस्थेने...
अवघ्या ३०० रुपयांत बनविले हरभरा शेंडे...एक एकर हरभरा खुडणीसाठी पाच ते सहा मजुरांची...
अननसाच्या टाकाऊ सालीपासून पर्यावरणपूरक...अननस खाल्ल्यानंतर त्याची साल सहसा फेकून दिली जाते...
उष्ण हवेसाठी वापरा ‘सोलर एयर हिटर`सोलर एयर हिटर यंत्रमेमुळे सर्वसाधारण तापमानाच्या...
मशागतीपासून मळणीपर्यंतचे श्रम...मजूरटंचाई हीच शेतीतील आजची सर्वांत मोठी गंभीर...
दुधाची टिकवण क्षमता वाढीसाठी अत्याधुनिक...स्पोअर्स आणि जिवाणूंमुळे दूध लवकर खराब होते. उष्ण...
सुधारित बायोगॅस सयंत्र ठरते फायदेशीरसामान्य रचना असलेल्या सयंत्राच्या तुलनेत ताज्या...
पखाले बंधूंनी केले पोल्ट्रीचे ‘...मालेगाव (ता. जि. वाशीम) येथील विनोद पखाले व...
सातत्यपूर्ण प्रयोगातून शेती जाईल...शेतीमध्ये समस्या खूप आहेत. त्यावर मात करण्यासाठी...