Agriculture stories in Marathi,development of convenor for grain transportation in processing industry , AGROWON, Maharashtra | Agrowon

धान्य वहनासाठी न्यूमॅटिक तंत्रावरील कन्व्हेअर विकसित
वृत्तसेवा
गुरुवार, 19 ऑक्टोबर 2017

तंजावर (तमिळनाडू) येथील भारतीय अन्नप्रक्रिया तंत्रज्ञान संस्थेमध्ये न्यूमॅटिक तंत्रावर चालणाऱ्या मोबाईल ग्रॅन्युल कन्वेअरची निर्मिती केली आहे. हा कन्व्हेअर सामान्यतः धान्य गिरण्यांमध्ये कमी अंतर किंवा उंचीवरील धान्याच्या वहनासाठी उत्तम असून, मनुष्यबळावरील अवलंबित्व कमी होते. 

तंजावर (तमिळनाडू) येथील भारतीय अन्नप्रक्रिया तंत्रज्ञान संस्थेमध्ये न्यूमॅटिक तंत्रावर चालणाऱ्या मोबाईल ग्रॅन्युल कन्वेअरची निर्मिती केली आहे. हा कन्व्हेअर सामान्यतः धान्य गिरण्यांमध्ये कमी अंतर किंवा उंचीवरील धान्याच्या वहनासाठी उत्तम असून, मनुष्यबळावरील अवलंबित्व कमी होते. 

भारतामध्ये बहुतांश धान्य गिरण्यांमध्ये धान्यातील आर्द्रता कमी करण्यासाठी सूर्यप्रकाशाचा वापर करतात. मात्र, त्यासाठी यार्डमध्ये धान्य वाळण्यास ठेवले जाते. यामध्ये यार्ड ते गिरणीपर्यंत धान्याची वाहतूक माणसांच्या साह्याने करावी लागते. त्यात अवचित पाऊस आल्यास एकदम सर्व धान्य पावसापासून वाचवणे शक्य होत नाही. असे धान्य वाळविण्यासाठी वेळ लागतो, तसेच ते सर्वसमान पद्धतीने वाळविले जात नाही. ओलसर धान्यावर प्रक्रिया करताना धान्य तुटण्याचे प्रमाण खूपच जास्त असते. कारखान्यातील धुळयुक्त वातावरणामुळे धान्यात कचरा व धुळीचे प्रमाण वाढते. धान्य वाहतूक करताना जमिनीवर सांडण्याचे प्रमाणही खूप असते. या सर्व समस्यांवर मात करण्यासाठी 
तंजावर (तमिळनाडू) येथील भारतीय अन्नप्रक्रिया तंत्रज्ञान संस्थेमध्ये न्यूमॅटिक तंत्रावर चालणाऱ्या मोबाईल ग्रॅन्युल कन्वेअरची निर्मिती केली आहे. या पंपाला चाकांची सोय केलेली असल्यामुळे तो कोठेही नेणे सुलभ होते. 

न्यूमॅटिक कन्व्हेअर यंत्रणेची कार्यपद्धती : 
हवेच्या साह्याने घनपदार्थांच्या वहनाला ‘न्यूमॅटिक कन्व्हेयिंग’ असे म्हणतात. एका पाइपच्या वायूचा प्रवाह तयार केला जातो. त्याद्वारे धान्य पुढे पाठवले जाते. हवेचा दाब कमी अधिक करण्यातून धान्य उचलले जाते. यंत्रणेमध्ये विशिष्ट ताकदीने हवा ओढू शकतील असे पंप बसविलेले असतात. या पंपातून हवेच्या विशिष्ठ वेगाने (३ पीएसआय दाब) धान्य ओढले जाते. हवेचा दाब जास्त असल्यास धान्य ओढण्याचा वेग कमी असतो. परिणामी धान्य तुटण्याचे प्रमाण कमी राहते.

  • ही पद्धती हायड्रोलिक किंवा अर्धद्रव वहनाच्या पद्धतीपेक्षा भिन्न आहे. 
  • मेकॅनिकल कन्व्हेअरच्या तुलनेमध्ये अत्यंत चांगल्या प्रकारे धान्य उचलले जाते. तसेच याचा देखभाल खर्चही कमी आहे. 

यंत्राची वैशिष्ट्ये : 

  • ही यंत्रणा हवेच्या दाबातील फरकावर चालते. 
  • ही यंत्रणा ३० फूट उंचीपर्यंत किंवा आडवे १५० फूट लांबवर वाहून नेता येते.
  • या यंत्रणा वापरण्याचा प्रतिदिन (आठ तासांसाठी) खर्च मजुरासह ५५० रुपये इतका कमी येतो. 
  • प्रतितास फक्त ४ किलोवॉट इतकी ऊर्जा लागते.
  • या यंत्रणेला चाके लावलेली असून, यंत्रणा चालविण्यासाठी एक अर्धकुशल मजूर पुरेसा होतो. 
  • या यंत्रणेच्या साह्याने २.५ टन तांदूळ व ३.८ टन डाळ प्रतितास उचलता येते. 
टॅग्स

फोटो गॅलरी

इतर टेक्नोवन
आरोग्यदायी कडधान्य चिप्सतेलकट बटाटा चिप्सचे प्रमाण बाजारपेठेमध्ये वेगाने...
सुधारित अवजारे करतात कष्ट कमीवैभव विळा : १) गहू, ज्वारी, गवत कापणी जमिनीलगत...
सुधारित ट्रेलरमुळे कमी होईल अपघाताचे...ट्रॅक्टर व उसाने भरलेला ट्रेलर हे ग्रामीण...
कांदा बी पेरणी यंत्राने लागवड खर्चात बचतश्रीरामपूर (जि. नगर) येथे साधारण बारा वर्षांपासून...
मका उत्पादनाच्या अचूक अंदाजासाठी...विविध पिकांची लागवड देशभरामध्ये होत असते. मात्र,...
मळणी यंत्राची कार्यक्षमता महत्त्वाची...मळणी यंत्राची कार्यक्षमता ही जाळीचा आकार, जाळीचा...
योग्य पद्धतीने वापरा मळणी यंत्रसुरक्षित मळणी करण्यासाठी आयएसआय मार्क असलेले...
घरीच तयार करा सौरकुकरआपल्याकडे सौरऊर्जा मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहे,...
तण काढण्यासाठी पॉवर वीडर उपयुक्तलहान शेतकऱ्यांची गरज ओळखून बाजारपेठेत आता पॉवर...
गुणवत्तापूर्ण अवजारे, ट्रॉली निर्मितीचा...गुणवत्तापूर्ण शेती उपयोगी अवजारे व ट्रॉलीच्या...
डेअरी उत्पादनातील साखर कमी करण्याची...जगभरामध्ये डेअरी उत्पादनांची लोकप्रियता मोठी असून...
ट्रॅक्‍टर, कृषी अवजारे उत्पादकांची...मजुरांचा तुटवडा आणि बैल सांभाळण्यातील चाऱ्यासह...
इलेक्ट्रीक ट्रॅक्टरमध्य फ्रान्स येथील ॲलेक्झांड्रे प्रेवॉल्ट (वय ३०...
ताणस्थितीतही मिळतील अधिक चवदार टोमॅटोतुर्कस्तान येथील इझमीर तंत्रज्ञान संस्थेतील...
दर्जेदार उत्पादनासाठी फ्रिज ड्रायिंगरूढ झालेल्या यांत्रिक ड्रायर्सच्या तुलनेत फ्रिज...
जमीन व्यवस्थापनातून जागतिक तापमानवाढीचा...कर्बवायूचे उत्सर्जन रोखण्यासाठी जमिनीच्या...
योग्य प्रकारे करा विद्राव्य खतांचा वापरपिकांमध्ये अन्नद्रव्याच्या कमतरतेची लक्षणे...
आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या वापरातून...नेदरलॅंड येथील पिएट जॅन थिबाऊडीअर (वय ३१ वर्षे)...
ड्रॅगन फ्रूटपासून आरोग्यवर्धक जेली, जॅम...कमी शर्करा असलेल्या फळांमध्ये ड्रॅगन फ्रूट हे...
काकडीच्या फुलांचा खाद्यपदार्थ...खाद्य पदार्थांच्या बाजारपेठेत कंपन्या वेगवेगळ्या...