Agriculture stories in Marathi,development of convenor for grain transportation in processing industry , AGROWON, Maharashtra | Agrowon

धान्य वहनासाठी न्यूमॅटिक तंत्रावरील कन्व्हेअर विकसित
वृत्तसेवा
गुरुवार, 19 ऑक्टोबर 2017

तंजावर (तमिळनाडू) येथील भारतीय अन्नप्रक्रिया तंत्रज्ञान संस्थेमध्ये न्यूमॅटिक तंत्रावर चालणाऱ्या मोबाईल ग्रॅन्युल कन्वेअरची निर्मिती केली आहे. हा कन्व्हेअर सामान्यतः धान्य गिरण्यांमध्ये कमी अंतर किंवा उंचीवरील धान्याच्या वहनासाठी उत्तम असून, मनुष्यबळावरील अवलंबित्व कमी होते. 

तंजावर (तमिळनाडू) येथील भारतीय अन्नप्रक्रिया तंत्रज्ञान संस्थेमध्ये न्यूमॅटिक तंत्रावर चालणाऱ्या मोबाईल ग्रॅन्युल कन्वेअरची निर्मिती केली आहे. हा कन्व्हेअर सामान्यतः धान्य गिरण्यांमध्ये कमी अंतर किंवा उंचीवरील धान्याच्या वहनासाठी उत्तम असून, मनुष्यबळावरील अवलंबित्व कमी होते. 

भारतामध्ये बहुतांश धान्य गिरण्यांमध्ये धान्यातील आर्द्रता कमी करण्यासाठी सूर्यप्रकाशाचा वापर करतात. मात्र, त्यासाठी यार्डमध्ये धान्य वाळण्यास ठेवले जाते. यामध्ये यार्ड ते गिरणीपर्यंत धान्याची वाहतूक माणसांच्या साह्याने करावी लागते. त्यात अवचित पाऊस आल्यास एकदम सर्व धान्य पावसापासून वाचवणे शक्य होत नाही. असे धान्य वाळविण्यासाठी वेळ लागतो, तसेच ते सर्वसमान पद्धतीने वाळविले जात नाही. ओलसर धान्यावर प्रक्रिया करताना धान्य तुटण्याचे प्रमाण खूपच जास्त असते. कारखान्यातील धुळयुक्त वातावरणामुळे धान्यात कचरा व धुळीचे प्रमाण वाढते. धान्य वाहतूक करताना जमिनीवर सांडण्याचे प्रमाणही खूप असते. या सर्व समस्यांवर मात करण्यासाठी 
तंजावर (तमिळनाडू) येथील भारतीय अन्नप्रक्रिया तंत्रज्ञान संस्थेमध्ये न्यूमॅटिक तंत्रावर चालणाऱ्या मोबाईल ग्रॅन्युल कन्वेअरची निर्मिती केली आहे. या पंपाला चाकांची सोय केलेली असल्यामुळे तो कोठेही नेणे सुलभ होते. 

न्यूमॅटिक कन्व्हेअर यंत्रणेची कार्यपद्धती : 
हवेच्या साह्याने घनपदार्थांच्या वहनाला ‘न्यूमॅटिक कन्व्हेयिंग’ असे म्हणतात. एका पाइपच्या वायूचा प्रवाह तयार केला जातो. त्याद्वारे धान्य पुढे पाठवले जाते. हवेचा दाब कमी अधिक करण्यातून धान्य उचलले जाते. यंत्रणेमध्ये विशिष्ट ताकदीने हवा ओढू शकतील असे पंप बसविलेले असतात. या पंपातून हवेच्या विशिष्ठ वेगाने (३ पीएसआय दाब) धान्य ओढले जाते. हवेचा दाब जास्त असल्यास धान्य ओढण्याचा वेग कमी असतो. परिणामी धान्य तुटण्याचे प्रमाण कमी राहते.

  • ही पद्धती हायड्रोलिक किंवा अर्धद्रव वहनाच्या पद्धतीपेक्षा भिन्न आहे. 
  • मेकॅनिकल कन्व्हेअरच्या तुलनेमध्ये अत्यंत चांगल्या प्रकारे धान्य उचलले जाते. तसेच याचा देखभाल खर्चही कमी आहे. 

यंत्राची वैशिष्ट्ये : 

  • ही यंत्रणा हवेच्या दाबातील फरकावर चालते. 
  • ही यंत्रणा ३० फूट उंचीपर्यंत किंवा आडवे १५० फूट लांबवर वाहून नेता येते.
  • या यंत्रणा वापरण्याचा प्रतिदिन (आठ तासांसाठी) खर्च मजुरासह ५५० रुपये इतका कमी येतो. 
  • प्रतितास फक्त ४ किलोवॉट इतकी ऊर्जा लागते.
  • या यंत्रणेला चाके लावलेली असून, यंत्रणा चालविण्यासाठी एक अर्धकुशल मजूर पुरेसा होतो. 
  • या यंत्रणेच्या साह्याने २.५ टन तांदूळ व ३.८ टन डाळ प्रतितास उचलता येते. 
टॅग्स

फोटो गॅलरी

इतर टेक्नोवन
सेन्सर छोटे, कार्य मोठे!इटली येथील युनिव्हर्सिटी ऑफ बारो अल्दो मोरोमधील...
आंबा रस आटविण्यासाठी गॅसिफायरकोकणात अजूनही आंबा आटवण्यासाठी चुलीमध्ये लाकडाचा...
कलिंगडापासून विविध पदार्थनिर्मितीउन्हाळ्यामध्ये कलिंगड हे फळ उत्तम मानले जाते....
योग्य पद्धतीने होईल खेकड्यांचे फॅटनिंगखेकड्यांचे फॅटनिंग करण्यासाठी तलावातील संवर्धन,...
सेन्सरद्वारे तापमान, आर्द्रता, कार्बन...काटेकोर शेतीमध्ये अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर...
कल्पनेतून केली अडचणींवर मातजगभरात शेतकरी आपली दैनंदिन कार्य करीत असताना अनेक...
परागीकरण करणारा रोबोजगभरात फळांची मागणी वाढत असल्याने विविध देशांत...
हळकुंडावरील प्रक्रियेसाठी यंत्रेकोणत्याही भारतीय स्वयंपाकामध्ये हळदीचा वापर होत...
यांत्रिकीकरणाचे ग्रामीण जीवनावरील परिणाममाणसाचे कष्ट कमी व्हावेत म्हणून सुरू झालेल्या...
यंत्रामुळे ऊसशेती झाली अधिक सुलभ कोल्हापूर हा उसाचा प्रमुख जिल्हा. येथील शिरोळ...
स्वयंचलित ट्रॅक्टरचा उद्योग वाढेल २५...जागतिक पातळीवर ड्रायव्हरशिवाय ट्रॅक्टर (अॅटोनॉमस...
यंत्रामुळे शहाळे फोडणे, नारळ सोलणे झाले...शहाळे फोडणे आणि नारळ सोलणे यंत्र महिला तसेच वयस्क...
विद्यार्थ्यांनी बनवले स्वस्त, कार्यक्षम...शेगाव (जि. बुलढाणा) येथील सिद्धिविनायक टेक्निकल...
भरतभाईंनी तयार केले आंतरमशागत, पेरणी...गुजरात राज्यातील पिखोर (ता. केशोद, जि. जुनागड) या...
सोलर इन्व्हर्टरमुळे होते ऊर्जेची बचतसोलर इन्व्हर्टरमुळे डी.सी. ऊर्जेवर चालणारे...
ऊस लागवड यंत्र, मल्चिंग यंत्राची केली...शेतकऱ्यामध्ये मोठा संशोधक दडलेला असतो. कुंभारी (...
कारल्याचे प्रक्रियायुक्त पदार्थकारले हे कडू असले तरी आरोग्यासाठी अत्यंत...
हळद बॉयलर सयंत्रातून मिळाला उत्पन्नाचा...भातउत्पादक म्हणून ओळख असलेल्या भंडारा जिल्ह्यात...
फिरत्या दिव्याने रोखली रानडुकरे!वन्यप्राण्यांमुळे पिकांचे मोठे नुकसान होत असले...
नटूभाई वाढेर यांनी तयार केले कापूस...देशात कपाशी लागवडीखाली मोठे लागवड क्षेत्र आहे....