Agriculture stories in Marathi,reasons and remedies of fruit drop in mosambi,Agrowon, Maharashtra | Agrowon

मोसंबीच्या फळगळीची कारणे
डॉ. एम. बी. पाटील
रविवार, 29 ऑक्टोबर 2017

सद्यःस्थितीत मोसंबीच्या आंबेबहर व मृगबहर धरलेल्या बागात फळगळीची समस्या दिसून येत आहे. अन्नद्रव्यांचे असंतुलन हे त्यामागील मुख्य कारण असून त्यानुसार उपाययोजना कराव्यात.

सद्यःस्थितीत मोसंबीच्या आंबेबहर व मृगबहर धरलेल्या बागात फळगळीची समस्या दिसून येत आहे. अन्नद्रव्यांचे असंतुलन हे त्यामागील मुख्य कारण असून त्यानुसार उपाययोजना कराव्यात.

  • मोसंबीच्या एका फळाच्या पूर्ण वाढीसाठी चाळीस पानांची गरज असते. बहराच्या प्राथमिक अवस्थेत पानेविरहीत फांद्यावर काही फळे पोसली जातात. अशा फळांची वाढ मंदगतीने होऊन ती कमकुवत राहतात. झाड सशक्त आणि निरोगी राहण्यासाठी फळ तोडणीनंतर वाळलेल्या फांद्यांची छाटणी करावी.
  • फळवाढीसाठी कार्बन नत्राचे संतुलन आवश्‍यक असते. नत्रामुळे पेशीक्षय क्रिया कमी होते. पानातील एकूण नत्रापैकी अमोनियम या संयुगाची मात्रा फळाच्या निरोगी वाढीसाठी पोषक असते. युरियाची १० ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी (१ टक्का) या प्रमाणात फवारणी केल्याने ही मात्रा वाढविता येते.
  • कर्बोदकांचे प्रमाण : फळवाढीच्या सुरवातीच्या अवस्थेत कर्बोदकांच्या भरपूर उपलब्धतेमुळे पेशीभित्तीका सशक्त होते. बिजांडाचे आवरण त्यामुळे टणक होऊन भ्रूणाच्या वाढीला मदत होते. अशा वाढलेल्या भ्रूणातून ऑक्‍झिन संजीवकाचा स्राव सुरू राहून पेशीक्षय टळू शकतो.
  • जमिनीतील आर्द्रता : बागेतील सर्व झाडांना आवश्‍यक तेवढे सिंचन दिल्यास फळगळतीस आळा बसतो. पाण्याच्या कमतरतेमुळे फळांच्या सुरवातीच्या वाढीवर अनिष्ट परिणाम होतो. फळात त्वरित पेशीक्षय होण्यास सुरवात होते.
  • तापमान : फळवाढीच्या सुरवातीच्या काळात तापमान ३५ ते ४० अंश सेल्सिअसच्या वर असेल आणि पाणी व्यवस्थापन योग्य नसल्यास फळगळ होते. उच्च तापमान आणि पाण्याचा ताण यामुळे झाडाच्या पानांची पर्णछिद्रे (स्टोमॅटा) बंद होतात. परिणामी प्रकाश संश्‍लेषण क्रिया मंदावते. वाढीच्या अवस्थेतील फळांना कर्बोदकाचा पुरवठा कमी होतो.त्यामुळे फळगळ होते. बागेमध्ये तुषार सिंचन पद्धतीचा अवलंब केल्यास तापमान कमी होऊन ही फळगळ कमी होऊ शकते.

नियंत्रण :

  • फळगळीच्या नियंत्रणासाठी संजीवकांचा वापर करण्यात येतो. उदा. एनएए , जिबरेलिक ॲसिड. संजीवकांमुळे वनस्पतीमधील ऑक्‍झीनचे प्रमाण वाढून पेशीक्षय कमी होतो.
  • नैसर्गिक फळगळ फायद्याची असली तरी वातावरणातील बदलामुळे होणारी फळगळ थांबविणे आवश्‍यक असते. त्यासाठी अंबिया बहराची फळधारणा झाल्यानंतर मे आणि जून महिन्यांत एनएए १५ पीपीएम (१५ मिलिग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) किंवा जिबरेलिक ॲसिड २० पीपीएम (२० मिलिग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) अशी फवारणी करावी. किंवा कार्बेन्डाझिम १ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) अधिक युरिया १ टक्का (१० ग्रॅम प्रतिलिटर) या मिश्रणाची एक फवारणी करावी. ह्याच मिश्रणाच्या दोन फवारण्या सप्टेंबर व ऑक्‍टोबर महिन्यांत फळे तोडणीपूर्वी कराव्यात.

संपर्क :  डॉ. एम. बी. पाटील, ९४२२८७३४१७
(मोसंबी संशोधन केंद्र, बदनापूर)

इतर अॅग्रो विशेष
वेतन आयोगाने वाढते गरीब-श्रीमंतांतील दरीमाजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहनसिंग यांनी ४ ...
दूध दरवाढीसाठीही दाखवा तत्परताआंतरराष्ट्रीय बाजारात दूध भुकटीचे (पावडर) दर...
मक्यातील लाग रंग येण्यामागील गूढ उलगडलेमक्यामध्ये काहीवेळा दिसणाऱ्या लाल रंगाच्या...
एफआरपी तुकड्यात घेणार नाही : खासदार...सांगली : राज्यातील साखर कारखाने सुरू होऊन ८० दिवस...
राज्यात १७८६ टॅंकरव्दारे पाणीपुरवठापुणे  : सलग दोन वर्षे पावसाने ओढ दिल्यानंतर...
केळी पट्ट्याला १५० कोटींचा फटकाजळगाव ः डिसेंबर व जानेवारी महिन्यातील थंडीचा...
सुगंधी वनस्पतींची शेती, तेलनिर्मितीही...नगर जिल्ह्यात आंभोळ या दुर्गम भागात मच्छिंद्र...
शेषरावांनी सुनियोजितपणे जपलेली संत्रा...टेंभूरखेडा (ता. वरुड, जि. अमरावती) येथील शेषराव...
निर्यात कोट्यावरून साखर उद्योगात घमासानपुणे : देशात साखरेचा अफाट साठा तयार होत असताना...
शेतकऱ्यांचा जीवनसंघर्ष २०१८ मध्येही...मुंबई : गेल्या चार वर्षांत सिंचन सोडून कृषीच्या...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भात...पुणे : पूर्व आणि पश्चिमेकडून वाहणाऱ्या...
हवामान बदलांमुळे दारिद्र्य वाढण्याचा...नवी दिल्ली : हवामानबदलांचा प्रश्न अतिशय गंभीर आहे...
हिमवृष्टीमुळे काश्‍मीर, हिमाचल गारठले;...नवी दिल्ली : हिमवृष्टीमुळे काश्‍मिरसह हिमाचल...
‘रेसिड्यू फ्री’ शेतीतून गुणवत्ताप्राप्त...स्थावर मालमत्ता व्यावसायिक उद्योगातील दोन...
प्रतिष्ठा जपण्यासाठी शेतकऱ्यांच्या...नाशिक : यवतमाळमधील साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन...
शेतकऱ्यांच्या परदेश अभ्यास दौऱ्यास अखेर...पुणे  ः गेल्या तीन वर्षांपासून बंद...
संत्रा निर्यातीला कृषी विभाग देणार...नागपूर : अपेडाने संत्रा क्‍लस्टरला पहिल्यांदाच...
विदर्भात गुरुवारपासून तुरळक पावसाचा...पुणे   : राज्यातील गारठा कमी झाल्यांनतर...
चढ्या दराचा फायदा कोणाला?मागील दोन दिवसांपासून सोयाबीनचे दर वाढत आहेत....
अतिखोल भूजलाचा उपसा घातकचपर्यावरणाचा नाश कोणी केला? या एका प्रश्नाला अनेक...