Agriculture stories in Marathi,reasons and remedies of fruit drop in mosambi,Agrowon, Maharashtra | Agrowon

मोसंबीच्या फळगळीची कारणे
डॉ. एम. बी. पाटील
रविवार, 29 ऑक्टोबर 2017

सद्यःस्थितीत मोसंबीच्या आंबेबहर व मृगबहर धरलेल्या बागात फळगळीची समस्या दिसून येत आहे. अन्नद्रव्यांचे असंतुलन हे त्यामागील मुख्य कारण असून त्यानुसार उपाययोजना कराव्यात.

सद्यःस्थितीत मोसंबीच्या आंबेबहर व मृगबहर धरलेल्या बागात फळगळीची समस्या दिसून येत आहे. अन्नद्रव्यांचे असंतुलन हे त्यामागील मुख्य कारण असून त्यानुसार उपाययोजना कराव्यात.

  • मोसंबीच्या एका फळाच्या पूर्ण वाढीसाठी चाळीस पानांची गरज असते. बहराच्या प्राथमिक अवस्थेत पानेविरहीत फांद्यावर काही फळे पोसली जातात. अशा फळांची वाढ मंदगतीने होऊन ती कमकुवत राहतात. झाड सशक्त आणि निरोगी राहण्यासाठी फळ तोडणीनंतर वाळलेल्या फांद्यांची छाटणी करावी.
  • फळवाढीसाठी कार्बन नत्राचे संतुलन आवश्‍यक असते. नत्रामुळे पेशीक्षय क्रिया कमी होते. पानातील एकूण नत्रापैकी अमोनियम या संयुगाची मात्रा फळाच्या निरोगी वाढीसाठी पोषक असते. युरियाची १० ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी (१ टक्का) या प्रमाणात फवारणी केल्याने ही मात्रा वाढविता येते.
  • कर्बोदकांचे प्रमाण : फळवाढीच्या सुरवातीच्या अवस्थेत कर्बोदकांच्या भरपूर उपलब्धतेमुळे पेशीभित्तीका सशक्त होते. बिजांडाचे आवरण त्यामुळे टणक होऊन भ्रूणाच्या वाढीला मदत होते. अशा वाढलेल्या भ्रूणातून ऑक्‍झिन संजीवकाचा स्राव सुरू राहून पेशीक्षय टळू शकतो.
  • जमिनीतील आर्द्रता : बागेतील सर्व झाडांना आवश्‍यक तेवढे सिंचन दिल्यास फळगळतीस आळा बसतो. पाण्याच्या कमतरतेमुळे फळांच्या सुरवातीच्या वाढीवर अनिष्ट परिणाम होतो. फळात त्वरित पेशीक्षय होण्यास सुरवात होते.
  • तापमान : फळवाढीच्या सुरवातीच्या काळात तापमान ३५ ते ४० अंश सेल्सिअसच्या वर असेल आणि पाणी व्यवस्थापन योग्य नसल्यास फळगळ होते. उच्च तापमान आणि पाण्याचा ताण यामुळे झाडाच्या पानांची पर्णछिद्रे (स्टोमॅटा) बंद होतात. परिणामी प्रकाश संश्‍लेषण क्रिया मंदावते. वाढीच्या अवस्थेतील फळांना कर्बोदकाचा पुरवठा कमी होतो.त्यामुळे फळगळ होते. बागेमध्ये तुषार सिंचन पद्धतीचा अवलंब केल्यास तापमान कमी होऊन ही फळगळ कमी होऊ शकते.

नियंत्रण :

  • फळगळीच्या नियंत्रणासाठी संजीवकांचा वापर करण्यात येतो. उदा. एनएए , जिबरेलिक ॲसिड. संजीवकांमुळे वनस्पतीमधील ऑक्‍झीनचे प्रमाण वाढून पेशीक्षय कमी होतो.
  • नैसर्गिक फळगळ फायद्याची असली तरी वातावरणातील बदलामुळे होणारी फळगळ थांबविणे आवश्‍यक असते. त्यासाठी अंबिया बहराची फळधारणा झाल्यानंतर मे आणि जून महिन्यांत एनएए १५ पीपीएम (१५ मिलिग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) किंवा जिबरेलिक ॲसिड २० पीपीएम (२० मिलिग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) अशी फवारणी करावी. किंवा कार्बेन्डाझिम १ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) अधिक युरिया १ टक्का (१० ग्रॅम प्रतिलिटर) या मिश्रणाची एक फवारणी करावी. ह्याच मिश्रणाच्या दोन फवारण्या सप्टेंबर व ऑक्‍टोबर महिन्यांत फळे तोडणीपूर्वी कराव्यात.

संपर्क :  डॉ. एम. बी. पाटील, ९४२२८७३४१७
(मोसंबी संशोधन केंद्र, बदनापूर)

इतर अॅग्रो विशेष
मराठवाडयात कपाशीवर मर रोगाचा प्रादुर्भावपरभणी : सलग तीन आठवडे  पावसाचा खंड आणि...
पर्यावरणपूरक अक्षय ऊर्जा फायदेशीर देशात उपलब्ध अपारंपरिक ऊर्जा स्त्रोतांपैकी...
अस्मानी कहरराज्यात जुलैचा शेवटचा आठवडा ते ऑगस्टचा पहिला...
देशातील ५२ टक्के शेतकरी कुटुंबे...२०१५-१६ या वर्षात देशातील शेतकरी कुटुंबांचे...
नेमका गरजेवेळी युरिया जातो कुठे?जळगाव  ः जिल्ह्यात मागील काही दिवसांत चांगला...
केरळमध्ये युद्धपातळीवर मदतकार्य तिरुअनंतपुरम : केरळमधील पूरस्थिती अजूनही गंभीर...
मोसंबीची फळगळ वाढलीऔरंगाबाद : मोसंबीच्या आंबे बहारावर फळगळीचे संकट...
पाऊस आला; पण त्यानं नुकसान टळलं का?झळा दुष्काळाच्याः जिल्हा जालना जालना जिल्ह्यात...
कोल्हापूर जिल्ह्यातील ५२ बंधारे...कोल्हापूर : जिल्ह्याच्या पश्‍चिम भागात पावसाचा...
कमी दाब क्षेत्राची निर्मिती; पावसाचा...पुणे : बंगालच्या उपसागरात रविवारी (ता. १९) कमी...
राज्यात मुबलक युरियापुणे: राज्याच्या काही भागात अपेक्षित पाऊस...
केरळात साडेतीन लाखावर लोक विस्थापित ;...तिरुअनंतपुरम : केरळ राज्यात अतिवृष्टी...
खरिपात खर्चही निघेल असं वाटत नाहीझळा दुष्काळाच्या ः जिल्हा नगर मागचे पाच-...
डाळिंबावर फुलगळीचा प्रादुर्भावसांगली ः राज्यात मृग हंगामात ८० ते ९० हजार हेक्‍...
अतिपावसाचा खरिपाला फटकापुणे : दीर्घ खंडानंतर बुधवार (ता.१५) ते शुक्रवार...
लष्करी अळीमुळे अन्नसुरक्षेला धोकायुरोपीयन संघ ः आफ्रिका खंडात कहर केल्यानंतर...
पीक बदलातून शेती केली किफायतशीरकोठारी येथील माध्यमिक शाळेमधील शिक्षकाची नोकरी...
अन्नपूर्णा उद्योगातून स्वयंपूर्णतेकडेआवडीचं क्षेत्र जेव्हा आपल्या व्यवसायाचा आधार बनते...
चंद्रपूर : पोडसा पूल पाण्याखाली; पाच...गोंडपिपरी, जि. चंद्रपूर : दोन...
केरळमध्ये पुरामुळे २४७ जणांचा मृत्यूतिरुअनंतपुरम : मागील आठवडाभर चालू असलेल्या...