Agriculture story in marathi, castration of buck | Agrowon

योग्य वयात करा बोकडाचे खच्चीकरण
डॉ. तेजस शेंडे
गुरुवार, 12 ऑक्टोबर 2017

शेळीपालन व्यवसायात जे बोकड पैदाशीसाठी वापरायचे नाहीत त्यांचे योग्यवेळी खच्चीकरण करणे अावश्यक असते. त्यामुळे बोकडाचे वजन झपाट्याने वाढते अाणि बोकड मवाळ बनतात.

शेळीपालन व्यवसायात जे बोकड पैदाशीसाठी वापरायचे नाहीत त्यांचे योग्यवेळी खच्चीकरण करणे अावश्यक असते. त्यामुळे बोकडाचे वजन झपाट्याने वाढते अाणि बोकड मवाळ बनतात.

  • नवजात करडांपैकी जे बोकड शेळ्या भरवण्यासाठी उपयोगात अाणायचे नाहीत अशा सर्व बोकडांचे ४ ते ६ अाठवड्यात खच्चीकरण करावे.
  • खच्चीकरण प्रशिक्षित डॉक्टरांकडूनच करावे.
  • खच्चीकरण केलेली जागा निर्जंतुक करावी.  
  • योग्य वाढीच्या बोकडांना बकरी ईदच्या वेळी पाच हजारांपासून लाखापर्यंत भाव मिळतो.
  • खच्चीकरणासाठी बर्डीझो कॅस्ट्रेटर (चिमटा पद्धत) नावाचे उपकरण वापरले जाते.
  • खच्चीकरण शक्यतो सकाळी लवकर स्वच्छ सूर्यप्रकाशात करावे.
  • पावसाळा अाणि थंडीच्या दिवसात खच्चीकरण करू नये कारण या काळात रोगराई व माशांचा वावर जास्त असतो.
  • खच्चीकरण केल्यानंतर बोकडाला लगेच धनुर्वाताचे टीटॅनसचे इंजेक्शन द्यावे.
  • चिमट्याने खच्चीकरण केल्यास बोकडाच्या अंडाशयाला जखम न करता अंडाशयाला रक्तपुरवठा करणारी व शुक्राणू वाहून नेणारी नस चिमटली जाते. त्यामुळे अंडाशय थोड्या दिवसांनी बारीक होते व बोकड पैदाशीच्या उपयोगाचा राहत नाही.

फायदे

  • बोकडाचे वजन झपाट्याने वाढते.
  • मांसाची प्रत सुधारते.
  • खच्चीकरण केल्यामुळे बोकड एकमेकांवर उडत नाहीत.
  • कातडीही चांगल्या प्रतीची तयार होऊन त्याला बाजारभाव चांगला मिळतो.
  • बकरी ईद सणाला अशा बोकडाला चांगली मागणी असते. नर व मादी करडांचे एकत्रित संगोपन करता येते.
  • प्रत्येक बोकडामागचा नफा वाढतो. बोकड शांत अाणि मवाळ बनते.

संपर्क ः डाॅ. तेजस शेंडे, ९९७०८३२१०५
(पशुअनुवंश व पशुपैदास विभाग, क्रांतिसिंह नाना पाटील पशुवैद्यकीय महाविद्यालय, शिरवळ, जि. सातारा)

फोटो गॅलरी

इतर कृषिपूरक
पशू सल्लाशेळ्या व मेंढ्यांना वजनवाढीस हिवाळा हा काळ योग्य...
जनावरांसाठी पाैष्टिक मुरघासज्या ठिकाणी हिरवा चारा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध आहे...
वासरांच्या आहारातील चिकाचे महत्त्वहिवाळ्यामध्ये गायी- म्हशी विण्याचे प्रमाण जास्त...
जनावारांतील विषबाधा कारणे, लक्षणे, उपायविषबाधेमुळे जनावरांच्या शरीरावर गंभीर परिणाम होऊ...
पशुसल्लासध्या महाराष्ट्रात सर्वच ठिकाणी कमी-जास्त...
कासदाह आजाराची लक्षणे, प्रतिबंध, उपचारदेशी गाईंच्या तुलनेने संकरित गाईंमध्ये पहिल्या...
कोंबड्यांच्या आहार, लिटर व्यवस्थापनात...कमी तापमानात कोंबड्यांची योग्य प्रकारे काळजी न...
गाभण जनावरे, नवजात वासरांना जपागाभण काळात जनावरांची काळजी घेतल्यास जनावराचे...
चारा टंचाई काळातील जनावरांच्या आरोग्य...पाणी व चाराटंचाईमुळे जनावरांमध्ये क्षार व...
कुक्कुटपालन सल्ला हिवाळ्यात कोंबड्याना इतर पक्ष्यांच्या तुलनेत अधिक...
‘दिशा’ देतेय महिला बचत गटांना आर्थिक...बुलडाणा शहरातील ‘दिशा’ महिला बचत गट फेडरेशनने...
वेळीच ओळखा जनावरांतील प्रजनन संस्थेचे...जनावरांच्या संगोपनामध्ये उच्च फलनक्षमता किंवा...
थंडीचे प्रमाण वाढेल, हवामान कोरडे राहीलमहाराष्ट्रासह गुजरात, मध्यप्रदेश, उत्तरप्रदेश...
शेती, पशूपालनाच्या नोंदी महत्त्वाच्या...व्यवसाय फायद्यात चालवायचा असेल तर त्यातील नोंदीला...
कॅल्शियमची गरज ओळखून करा आहाराचे नियोजनगाय म्हैस विल्यानंतर ग्लुकोजबरोबरच कॅल्शियमची...
संक्रमण काळातील गाई, म्हशींचे व्यवस्थापनगाई-म्हशींमधील विण्याच्या तीन आठवडे अगोदर व तीन...
जनावरांच्या आरोग्यासाठी कॅल्शिअम...मांसपेशी, मज्जा संस्थेवर नियंत्रण, गर्भवाढी आणि...
योग्य वेळी करा लसीकरणजनावरांना रोगाचा प्रादुर्भाव होण्याची वाट न बघता...
थंड, ढगाळ अन् कोरड्या हवामानाची शक्यतामहाराष्ट्रावर १०१२ हेप्टापास्कल इतका हवेचा दाब...
दुधाच्या प्रकारानुसार बदलतात मानकेदुग्धजन्य पदार्थ उच्च गुणवत्तेचे व दर्जेदार...