Agriculture story in marathi, castration of buck | Agrowon

योग्य वयात करा बोकडाचे खच्चीकरण
डॉ. तेजस शेंडे
गुरुवार, 12 ऑक्टोबर 2017

शेळीपालन व्यवसायात जे बोकड पैदाशीसाठी वापरायचे नाहीत त्यांचे योग्यवेळी खच्चीकरण करणे अावश्यक असते. त्यामुळे बोकडाचे वजन झपाट्याने वाढते अाणि बोकड मवाळ बनतात.

शेळीपालन व्यवसायात जे बोकड पैदाशीसाठी वापरायचे नाहीत त्यांचे योग्यवेळी खच्चीकरण करणे अावश्यक असते. त्यामुळे बोकडाचे वजन झपाट्याने वाढते अाणि बोकड मवाळ बनतात.

  • नवजात करडांपैकी जे बोकड शेळ्या भरवण्यासाठी उपयोगात अाणायचे नाहीत अशा सर्व बोकडांचे ४ ते ६ अाठवड्यात खच्चीकरण करावे.
  • खच्चीकरण प्रशिक्षित डॉक्टरांकडूनच करावे.
  • खच्चीकरण केलेली जागा निर्जंतुक करावी.  
  • योग्य वाढीच्या बोकडांना बकरी ईदच्या वेळी पाच हजारांपासून लाखापर्यंत भाव मिळतो.
  • खच्चीकरणासाठी बर्डीझो कॅस्ट्रेटर (चिमटा पद्धत) नावाचे उपकरण वापरले जाते.
  • खच्चीकरण शक्यतो सकाळी लवकर स्वच्छ सूर्यप्रकाशात करावे.
  • पावसाळा अाणि थंडीच्या दिवसात खच्चीकरण करू नये कारण या काळात रोगराई व माशांचा वावर जास्त असतो.
  • खच्चीकरण केल्यानंतर बोकडाला लगेच धनुर्वाताचे टीटॅनसचे इंजेक्शन द्यावे.
  • चिमट्याने खच्चीकरण केल्यास बोकडाच्या अंडाशयाला जखम न करता अंडाशयाला रक्तपुरवठा करणारी व शुक्राणू वाहून नेणारी नस चिमटली जाते. त्यामुळे अंडाशय थोड्या दिवसांनी बारीक होते व बोकड पैदाशीच्या उपयोगाचा राहत नाही.

फायदे

  • बोकडाचे वजन झपाट्याने वाढते.
  • मांसाची प्रत सुधारते.
  • खच्चीकरण केल्यामुळे बोकड एकमेकांवर उडत नाहीत.
  • कातडीही चांगल्या प्रतीची तयार होऊन त्याला बाजारभाव चांगला मिळतो.
  • बकरी ईद सणाला अशा बोकडाला चांगली मागणी असते. नर व मादी करडांचे एकत्रित संगोपन करता येते.
  • प्रत्येक बोकडामागचा नफा वाढतो. बोकड शांत अाणि मवाळ बनते.

संपर्क ः डाॅ. तेजस शेंडे, ९९७०८३२१०५
(पशुअनुवंश व पशुपैदास विभाग, क्रांतिसिंह नाना पाटील पशुवैद्यकीय महाविद्यालय, शिरवळ, जि. सातारा)

फोटो गॅलरी

इतर कृषिपूरक
अनुभवावर ठरतो मधमाश्यांचा फुलांपर्यंतचा...अनुभवाने शहाणपणा वाढते, ही बाब माणसांइतकीच...
पशुपालन सल्ला : जखमांवर उपाययोजनाजनावरांस भांडणामुळे, कुरणावर चरत असताना काही...
सुगंधी, अधिक गोडव्याची लाल केळी,...भारतातील विविध राज्यांत उत्पादित होणाऱ्या एकूण...
बुरशी टाळण्यासाठी करा खाद्याची तपासणीबुरशीयुक्त खाद्य जनावरांना दिल्यामुळे,...
बोकडांचे वेगवेगळ्या कारणांसाठी...वेगवेगळ्या कारणानुसार बोकडाची निवड, संगोपन, आहार...
नियंत्रित दुग्धोत्पादनातून वाढवा फायदादुधाच्या मागणीनुसार व दर जास्त मिळण्याच्या...
पशुपालन सल्ला कमी तापमान अाणि थंडीमुळे शेळ्या अाणि लहान करडांना...
सुवर्णाताईंनी तयार केला अनारसे, पुडाची...वडणगे (ता. करवीर, जि. कोल्हापूर) येथील श्रीमती...
सोयाबीन, हळदीमध्ये वाढीचा कलगेल्या सप्ताहात सोयाबीन, हळद व गवार बी यांचे भाव...
निगा सुधारित बायोगॅस संयंत्राची...ज्या ठिकाणी दिवसभर सूर्यप्रकाश उपलब्ध होऊ शकेल...
जनावरांच्या खाद्यात टाळा बुरशीचा...बऱ्याच वेळेस डोळ्यांना न दिसणारी बुरशी किंवा...
शेळ्यांचे लसीकरण करा; प्राणघातक...शेळ्यांना काही जिवाणूजन्य व विषाणूजन्य प्राणघातक...
दुधाची टिकवण क्षमता वाढीसाठी अत्याधुनिक...स्पोअर्स आणि जिवाणूंमुळे दूध लवकर खराब होते. उष्ण...
एकत्रित प्रयत्नांतून सुरू झाले 'चारचौघी...परभणी शहरातील सुरेखा कुलकर्णी, वर्षा कौसडीकर,...
जीआय मानांकन मिळविण्यात मोगरा अाघाडीवरजीआय मानांकन मिळविण्यात मोगरा अाघाडीवर...
कापूस, मका, सोयाबीनच्या फ्युचर्स भावात...गेल्या सप्ताहात कापूस, सोयाबीन, हळद व गवार बी...
कापूस, भाजीपाला तोडणी करताना वापरा...वेचणी कोट जाड कॉटनच्या कपड्याचा असल्यामुळे ऊन...
जनावरांतील लठ्ठपणाची कारणेबरीच जनावरे गाभण राहिल्यानंतर ५ ते ७ महिन्यांत...
विदर्भात स्वनिधी, गटबांधणीतून...जमिनीचे घटते क्षेत्र, विविध कारणांमुळे घटत...
शेळ्यांच्या जंतनिर्मूलनाकडे लक्ष द्याजंतांच्या प्रादुर्भावामुळे शेळ्यांच्या शरीरातील...