Agriculture story in marathi, castration of buck | Agrowon

योग्य वयात करा बोकडाचे खच्चीकरण
डॉ. तेजस शेंडे
गुरुवार, 12 ऑक्टोबर 2017

शेळीपालन व्यवसायात जे बोकड पैदाशीसाठी वापरायचे नाहीत त्यांचे योग्यवेळी खच्चीकरण करणे अावश्यक असते. त्यामुळे बोकडाचे वजन झपाट्याने वाढते अाणि बोकड मवाळ बनतात.

शेळीपालन व्यवसायात जे बोकड पैदाशीसाठी वापरायचे नाहीत त्यांचे योग्यवेळी खच्चीकरण करणे अावश्यक असते. त्यामुळे बोकडाचे वजन झपाट्याने वाढते अाणि बोकड मवाळ बनतात.

  • नवजात करडांपैकी जे बोकड शेळ्या भरवण्यासाठी उपयोगात अाणायचे नाहीत अशा सर्व बोकडांचे ४ ते ६ अाठवड्यात खच्चीकरण करावे.
  • खच्चीकरण प्रशिक्षित डॉक्टरांकडूनच करावे.
  • खच्चीकरण केलेली जागा निर्जंतुक करावी.  
  • योग्य वाढीच्या बोकडांना बकरी ईदच्या वेळी पाच हजारांपासून लाखापर्यंत भाव मिळतो.
  • खच्चीकरणासाठी बर्डीझो कॅस्ट्रेटर (चिमटा पद्धत) नावाचे उपकरण वापरले जाते.
  • खच्चीकरण शक्यतो सकाळी लवकर स्वच्छ सूर्यप्रकाशात करावे.
  • पावसाळा अाणि थंडीच्या दिवसात खच्चीकरण करू नये कारण या काळात रोगराई व माशांचा वावर जास्त असतो.
  • खच्चीकरण केल्यानंतर बोकडाला लगेच धनुर्वाताचे टीटॅनसचे इंजेक्शन द्यावे.
  • चिमट्याने खच्चीकरण केल्यास बोकडाच्या अंडाशयाला जखम न करता अंडाशयाला रक्तपुरवठा करणारी व शुक्राणू वाहून नेणारी नस चिमटली जाते. त्यामुळे अंडाशय थोड्या दिवसांनी बारीक होते व बोकड पैदाशीच्या उपयोगाचा राहत नाही.

फायदे

  • बोकडाचे वजन झपाट्याने वाढते.
  • मांसाची प्रत सुधारते.
  • खच्चीकरण केल्यामुळे बोकड एकमेकांवर उडत नाहीत.
  • कातडीही चांगल्या प्रतीची तयार होऊन त्याला बाजारभाव चांगला मिळतो.
  • बकरी ईद सणाला अशा बोकडाला चांगली मागणी असते. नर व मादी करडांचे एकत्रित संगोपन करता येते.
  • प्रत्येक बोकडामागचा नफा वाढतो. बोकड शांत अाणि मवाळ बनते.

संपर्क ः डाॅ. तेजस शेंडे, ९९७०८३२१०५
(पशुअनुवंश व पशुपैदास विभाग, क्रांतिसिंह नाना पाटील पशुवैद्यकीय महाविद्यालय, शिरवळ, जि. सातारा)

फोटो गॅलरी

इतर कृषिपूरक
पोषक घटकांनीयुक्त शेळीचे दूधभारतामध्ये प्रामुख्याने गायीच्या व म्हशीच्या...
बोटुकली आकाराच्या मत्स्यबीजाचे संवर्धन...मत्स्यबीज केंद्रावर प्रेरित प्रजननाद्वारे तयार...
उत्कृष्ट शेळीपालन व्यवसायाचा आदर्शपरभणी जिल्ह्यातील वडाळी येथील ढोले बंधूंनी...
पंधरा हजार ब्रॉयलर पक्ष्यांचे काटेकोर...घरची सुमारे दहा ते अकरा एकर माळरानावरची शेती. चार...
अशी करा मत्स्यशेतीची पूर्वतयारी...मत्स्यबीज संगोपनाचे यश हे तळ्याच्या पूर्वतयारीवरच...
काळीपुळी रोग नियंत्रणासाठी...काळीपुळी रोग उष्ण प्रदेशात उन्हाळ्याच्या अखेरीस...
अोळखा जनावरांतील प्रजनन संस्थेचे आजारप्रजनन संस्थेशी निगडित संसर्गजन्य रोगांचा प्रसार...
शेतीचा हिशोब ठेवा शास्त्रीय पद्धतीनेशेतीकडे केवळ उपजीविकेचे साधन असे न समजता व्यवसाय...
काटेकोर व्यवस्थापनातून फायदेशीर...दुग्धव्यवसायात जनावरांना संतुलित खाद्यपुरवठा न...
शेततळ्यातील मोती संवर्धन...शेततळ्यामध्ये मत्स्यपालनासोबतच मोतीसंवर्धनसुद्धा...
खुरांच्या आजाराकडे वेळीच लक्ष द्याजनावरांना खुरात झालेल्या जखमेमुळे रोगजंतूचा खोलवर...
अल्पभूधारकांच्या आर्थिक स्वावलंबनासाठी...केवळ शिक्षण आहे म्हणून व्यवसाय यशस्वी होत नाही,...
शेळीपालन सल्ला करडांचे कप्पे मुख्यतः हवेशीर, कोरडे, उबदार...
गाभण काळात खाद्यासह गोठा व्यवस्थापनाकडे...जनावरांचा गाभण काळ हा अतिशय संवेदनशील काळ असतो....
परदेश अभ्यास दाैऱ्याबद्दल...जळगाव - जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी मोठ्या उत्साहाने...
प्रक्रियेपूर्वी तपासा दुधाची गुणवत्तादूध काढल्यानंतर दूध संकलन केंद्र, दूध शीतकरण...
प्राण्यांद्वारे होणाऱ्या आजारांपासून...जनावरांपासून माणसास होणारे आजार प्रामुख्याने...
बैलातील आतड्याच्या अाजारावर योग्य उपचार...उन्हाळ्यात तसेच इतर शेतीकामाच्या दिवसांत...
चाऱ्याची पचनियता, पाैष्टिकता...उन्हाळ्यात चाऱ्याची कमतरता असल्यामुळे जवळपास...
दुभत्या जनावरांमधील उन्हाळी कासदाहउन्हाळी कासदाह हा दुधाळ जनावरांमध्ये उद्भवणारा...