agriculture story in marathi, control measures of fruit borer | Agrowon

मोसंबी, डाळिंबातील फळे पोखरणाऱ्या अळीचे नियंत्रण
विवेक सवडे, डॉ. धीरज कदम
शुक्रवार, 28 डिसेंबर 2018

 
मोसंबी आणि डाळिंब या फळपिकांमध्ये फळ पोखरणाऱ्या अळी चा प्रामुख्याने प्रादुर्भाव आढळत आहे. ही किड आर्थिकदृष्ट्या अधिक नुकसानकारक असल्याचे दिसून येत आहे. या किडींच्या नियंत्रणासाठी योग्य त्या उपाययोजना वेळीच करणे आवश्यक आहे.
 

फळ पोखरणारी अळी 
त्याचे शास्त्रीय नाव ः Deudorix isocrates

 
मोसंबी आणि डाळिंब या फळपिकांमध्ये फळ पोखरणाऱ्या अळी चा प्रामुख्याने प्रादुर्भाव आढळत आहे. ही किड आर्थिकदृष्ट्या अधिक नुकसानकारक असल्याचे दिसून येत आहे. या किडींच्या नियंत्रणासाठी योग्य त्या उपाययोजना वेळीच करणे आवश्यक आहे.
 

फळ पोखरणारी अळी 
त्याचे शास्त्रीय नाव ः Deudorix isocrates

  • महाराष्ट्रात मोसंबी आणि डाळिंब या फळपिकांवर ही कीड सर्वत्र आढळून येते.
  • नर पतंग हे चमकदार निळसर रंगाचे असून, मादी पतंगाच्या समोरील दोन पंखावर ठळक नारंगी पट्टा असतो.
  • मादी पतंग कळी, फुलांच्या पाकळ्या, फळांच्या देठाजवळ, फळांचा सालीवर व त्याच्या खालील बाजूस पांढऱ्या रंगाची २५ ते ४५ अंडी घालते. ही अंडी ६ ते ९ दिवसांत उबून, त्यातून अळी बाहेर पडते. ती फळाला छिद्र पाडून आत शिरते. १२ ते २० दिवसांत कोषावस्थेत जाते. कोषावस्था साधारणतः ८ ते १२ दिवसांत पूर्ण होऊन त्यातून फुलपाखरू बाहेर पडते.

नुकसानीचा प्रकार
या किडीची अळी फळाला छिद्र पाडून आत शिरून नुकसान करते. या छिद्रामधून अळीची विष्ठा सतत बाहेर येताना दिसते. अशी प्रादुर्भावग्रस्त फळे सडतात आणि नंतर गळून जातात.

नियंत्रण
प्रादुर्भावग्रस्त फळे गोळा करून नष्ट करावेत.
नियंत्रणासाठी, फवारणी प्रतिलिटर पाणी
डेल्टामेथ्रीन (२.८ ई. सी.) १.५ मिली किंवा मिथोमिल (४० एस. पी.) १ मिली किंवा निम्बोळी अर्क (१५०० पीपीएम) ३ मिली
 
डॉ. धिरज कदम, ९४२१६२१९१०
विवेक सवडे, ९६७३११३३८३
(लेखक कृषी कीटकशास्त्र विभाग वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी येथे सहयोगी प्राध्यापक असून, विवेक सवडे आचार्य पदवीचे विद्यार्थी आहेत.) 

टॅग्स

इतर कृषी सल्ला
कमाल, किमान तापमानात चढउतारमहाराष्ट्रावर १०१२ हेप्टापास्कल इतका हवेचा दाब...
कमतरतेनुसार सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा वापर...अलीकडे सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता अधिक...
हवामान बदलाशी सुसंगत उपाययोजनांचा शोध...सध्या हवामान बदलाचा परिणाम शेतीवर दुष्काळ, गारपीट...
केळी पीक सल्लाउन्हाळ्यात अधिक तापमान, तीव्र सूर्य प्रकाश, वादळी...
जैविक कीड-नियंत्रणासाठी उपयुक्त बुरशीगेल्या काही वर्षांमध्ये कीडनियंत्रणासाठी...
इतिहासकालीन जलसंधारण अन् त्यामागचे...दरवर्षी पिढ्यानपिढ्या पावसाचे पाणी वेगवेगळे उपाय...
अभ्यासक्रमात हवा भूसूक्ष्मजीवशास्त्राचा...महाराष्ट्रात चार कृषी विद्यापीठे असून, तिथे १२...
शास्त्रीय पद्धतीनेच व्हावेत जल...गावातील पाण्याचे स्रोत ज्या भागात आहेत, त्या...
शेतजमिनीतील चिकणमातीच्या प्रकारानुसार...हलक्या आणि कमी पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता...
कोरडवाहू शेतीतील समस्या जाणून...राज्यात एकूण शेत जमिनीपैकी १८ टक्के जमीन बागायत...
कांदा व लसूण व्यवस्थापन सल्लारांगडा कांद्याची काढणी झालेली असून, रब्बी...
उसाच्या जोमदार वाढीसाठी गंधक फायदेशीरनत्र, स्फुरद आणि पालाशच्या जोडीला गंधकाच्या...
जिवाणू खत वापरायचे की जिवाणूंचे अन्न...अलीकडे रासायनिक खतांच्या वापरासोबतच जिवाणू...
पीक सल्ला : सूर्यफूल, कांदा, मका, लसूण...सूर्यफूल ः पीक ११० दिवसांमध्ये तयार होते. पाने,...
सिंचनासाठी क्षारयुक्त पाण्याचे...सिंचनासाठी वापरल्या जाणाऱ्या पाण्याचे जमिनीच्या...
जैविक कीड रोग नियंत्रणासाठी भू...एकात्मिक कीड नियंत्रणाच्या अनेक पद्धती असल्या तरी...
लक्षात घ्या विभागनिहाय परिस्थिती...जमीन आणि पावसाचा विचार करता एकाच जिल्ह्यात...
कृषी सल्ला : पेरू, गहू, हरभरा, डाळिंब,...पेरू - फळमाशीच्या नियंत्रणासाठी प्रतिएकर ४ रक्षक...
एकात्मिक कीड नियंत्रणासाठी फेरोमोन...रासायनिक कीडनाशकांना किटक प्रतिकारक होत असून,...