agriculture story in marathi, crop alert infestation of american army worm (Spodoptera Frugiparda)) on maize crop | Agrowon

मका पिकावर नवी कीड अमेरिकन लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव
डॉ. अंकुश चोरमुले
शुक्रवार, 28 सप्टेंबर 2018

अमेरिकन लष्करी अळी (स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा) ही एक अळी असून ती मका या पिकावर प्रामुख्याने आढळून येते. भारतात सर्वप्रथम कर्नाटक राज्यात या किडीचा प्रादुर्भाव दिसून अाला होता. अाता महाराष्ट्रात सोलापूर जिल्ह्यातील माळशिरस तालुक्यामध्ये मका पिकावर या किडीचा प्रादुर्भाव दिसून अाला अाहे. या किडीचे शास्त्रीय नाव स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा हे आहे. पीक नष्ट करण्याची ताकद असल्यामुळं या किडीला फ्रुगीपर्डा हे नाव देण्यात आले आहे.

अमेरिकन लष्करी अळी (स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा) ही एक अळी असून ती मका या पिकावर प्रामुख्याने आढळून येते. भारतात सर्वप्रथम कर्नाटक राज्यात या किडीचा प्रादुर्भाव दिसून अाला होता. अाता महाराष्ट्रात सोलापूर जिल्ह्यातील माळशिरस तालुक्यामध्ये मका पिकावर या किडीचा प्रादुर्भाव दिसून अाला अाहे. या किडीचे शास्त्रीय नाव स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा हे आहे. पीक नष्ट करण्याची ताकद असल्यामुळं या किडीला फ्रुगीपर्डा हे नाव देण्यात आले आहे.

नुकसानीचा प्रकार
ही कीड मका पिकाचे पाने खाऊन नुकसान करते. प्रथम अवस्थेतील अळी कोवळ्या पानावर उपजीविका करते. एका बाजूने खरवडून खाल्ल्यामुळे पानांवर पांढरे ठिपके दिसून येतात. दुसऱ्या व तिसऱ्या अवस्थेतील अळ्या पानावर छिद्रे पाडून पानाच्या कडेपासून शिरेकडे  पाने खायला सुरवात करतात. पोंग्यामध्ये असताना जर किडीचा प्रादुर्भाव झाल्यास पान उघडल्यानंतर पानावर एका रांगेत गोल छिद्रे दिसून येतात. ही कीड स्वजातीय भक्षक असल्यामुळे एका मक्याच्या झाडावर एक किंवा जास्तीत जास्त दोन अळ्या आढळून येतात. पूर्ण वाढ झालेल्या अळ्या अधाशीपणे झाडाची पाने खाऊन पानांच्या फक्त शिराच शिल्लक ठेवतात. मका पिकात सुरवातीच्या काळात पोंग्यामध्ये प्रादुर्भाव कमी दिसतो, परंतु नंतरच्या अवस्थेत पूर्ण पोंग्याचे नुकसान होते. मक्याच्या एका झाडावर एक अळी असेल तर उत्पादनात जवळपास ५ ते २० टक्‍क्‍यांपर्यंत घट येऊ शकते.

महाराष्ट्रात इतर भागांत ही कीड पसरू शकते?
महाराष्ट्रामध्ये मका हे पीक कमी-जास्त प्रमाणात सर्वच भागांत घेतले जाते, त्यामुळे इतर भागांत देखील ही कीड पसरण्याची शक्यता आहे. त्याचसोबत ऊस, कापूस ही पिके देखील या किडीच्या यजमान वनस्पती आहेत त्यामुळे भविष्यात या किडीचा प्रादुर्भाव ऊस, कापूस या पिकावर झाला आणि जर ही कीड स्थिरावली, तर महाराष्ट्रातील या नगदी पिकांच्या उत्पादकांस मोठ्या आपत्तीला सामोरे जावे लागेल.

ही कीड इतकी धोकादायक का आहे?
या किडीचे पतंग हे ताकदवान असून एका रात्रीत सुमारे १००  किलोमीटरपर्यंतचा प्रवास करू शकतात. त्यासोबत या किडीची प्रजनन क्षमतादेखील खूप जास्त आहे. मादी तिच्या जीवनक्रमात सुमारे एक ते दोन हजार अंडी घालते.

नियंत्रणाचे उपाय
शिमोगा कृषी विद्यापीठातील कीटक शास्त्रज्ञ  डॉ. सी. एम. कल्लेश्वरा स्वामी आणि डॉ. शरणबसाप्पा यांनी सुचवलेले नियंत्रणाचे उपाय

  • लॅबडा-सायहॅलोथ्रीन (५ ई सी) १ मि.लि. प्रति लिटर पाणी (प्रक्षेत्रावरील चाचण्यांमध्ये या कीटकनाशकाची जैव परिणामकारकता अभ्यासली गेली आहे.)
  • नोमुरिया रिलेयी (जैविक कीटकनाशक) ४ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणे फवारणीदेखील उपयुक्त ठरली आहे.

(लेखक सिक्स्थ ग्रेन ग्लोबल या खासगी कंपनीत कार्यरत आहेत.)  

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
अवर्षणाचा पिकावरील ताण कमी करण्यासाठी...कोरडवाहू शेतीत पीक उत्पादनाच्या दृष्टीने “ओल तसे...
कोल्हापुरात केळी लागवड कमी होण्याची शक्...कोल्हापूर : पुरेशा पाण्याअभावी जिल्ह्यात केळीच्या...
नगरमधील आठ तालुके अद्यापही रब्बी...नगर ः नगर जिल्ह्यामध्ये रब्बीची आतापर्यंत अवघी नऊ...
जनावरांच्या आहारातील क्षारमिश्रणाचे...जनावरांच्या हाडांच्या वाढीसाठी दूध उत्पादनासाठी,...
परभणी जिल्ह्यात हुमणीच्या नुकसानीचा कहरपरभणी ः परभणी जिल्ह्यात उद्‍भवलेल्या दुष्काळी...
बाजार समिती कर्मचारी शासन आस्थापनावर...पुणे  ः राज्यातील बाजार समित्यांमधील...
पुणे विभागात चारापिकांची एक लाख...पुणे   ः जनावरांसाठी चाऱ्याची अडचण येऊ नये...
साताऱ्यात उसावर ‘हुमणी’चा प्रादुर्भावसातारा  ः जिल्ह्यातील विविध पिकांवर ‘हुमणी’...
नगर जिल्ह्यात ३५ हजार हेक्‍टरवरील उसावर...नगर  ः नगर जिल्ह्यात यंदा उसावर ‘हुमणी’चा...
‘पंदेकृवि’तील शिवारफेरीला शेतकऱ्यांचा...अकोला  ः डाॅ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
महसूल राज्यमंत्र्यांनी घेतला महागावमधील...महागाव, जि. यवतमाळ  ः दुष्काळग्रस्त भागात...
महाराष्ट्रातील जनताच पंतप्रधान मोदी...शिर्डी, जि. नगर   ः घरकुलाचा लाभ देण्यासाठी...
सरकारने कर्जमाफीत घोटाळा केला : उध्दव...नगर  ः राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफी...
पुण्यात भाजीपाल्याच्या मागणीत वाढ; दरही...पुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
नाशिक जिल्ह्यात सर्वपक्षीय पाणी बचाव...नाशिक  : मराठवाड्यातील जायकवाडी धरणात नाशिक...
इंदापूर बाजार समितीत शेतीमाल तारण योजना...इंदापूर, जि. पुणे  ः महाराष्ट्र राज्य कृषी...
नगर जिल्ह्यात एप्रिलपासून चाराटंचाई...नगर  ः जिल्ह्यात यंदा पाऊस नसल्याचे...
शेतीतील सुधारणांसाठी कृषी विद्यापीठांची...अकोला   ः बदललेल्या परिस्थितीत शेतीतही मोठी...
नगर जिल्हा परिषदेत सरकार विरोधात...नगर  ः जिल्हा परिषदेच्या मालकीच्या...
शेतकऱ्यांच्या मागण्यांबाबत ‘राष्ट्रवादी...अकोला  ः तूर, सोयाबीन, हरभरा या पिकांचा विमा...