Agriculture story in marathi, cultivation system for rainfed area, AGROWON, Maharashtra | Agrowon

जिरायती लागवडीसाठी योग्य जाती, लागवड पद्धत महत्त्वाची
डॉ. भगवान आसेवार, डॉ. आनंद गोरे
शनिवार, 30 सप्टेंबर 2017

रब्बी ज्वारी

रब्बी ज्वारी

  • मालदांडी - ३५-१, स्वाती, एसपीव्ही ८३९, एसपीव्ही ६५५, फुले यशोदा, परभणी मोती या जाती निवडाव्यात.
  • हेक्‍टरी १० किलो बियाणे पेरावे. प्रति किलो बियाणास ३ ग्रॅम थायरमची प्रक्रिया करावी.
  • ४५ सें.मी. अंतरावर पेरणी करावी.
  • ऑक्‍टोबरच्या पहिल्या पंधरवड्यात पेरणी संपवावी.
  • हेक्‍टरी ४० किलो नत्र आणि २० किलो स्फुरद सुरवातीस जमिनीत पेरून द्यावे.
  • विरळणी पहिल्या २० दिवसांत संपवून दोन रोपातील अंतर १५-१७ सें.मी. ठेवावे.
  • पीक २० दिवसाचे झाल्यानंतर १२ दिवसाच्या अंतराने तीन कोळपण्या कराव्यात.

करडई

  • भीमा, शारदा, तारा, एन-६३-८, अनेगिरी, नारी-६, पीबीएनएस-१२ या जातींचा वापर करावा.
  • हेक्‍टरी १०-१२ किलो लागते. पेरणीपुर्वी प्रति किलो बियाणास पाच ग्रॅम ट्रायकोडर्माची प्रक्रिया करावी.
  • ऑक्‍टोबरच्या पहिल्या पंधरवड्यात पेरणी संपवावी.
  • ज्या जमिनीमध्ये मर रोगाचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात आहे अशा जमिनीत करडईचे पीक घेऊ नये.
  • हेक्‍टरी ४० किलो नत्र आणि २० किलो स्फुरद पेरणी करताना सुरुवातीस जमिनीत खोल पेरून द्यावे.
  • पीक तीन आठवड्याचे झाल्यानंतर १०-१२ दिवसांच्या अंतराने दोन कोळपण्या कराव्यात.

हरभरा

  • विजय, विशाल, विकास, बीडीएन ९-३, आयसीसीव्ही-२ या जाती पेराव्यात.
  • हेक्‍टरी ६०-६५ किलो बियाणे वापरावे.पेरणीपुर्वी प्रति किलो बियाणास पाच ग्रॅम ट्रायकोडर्माची प्रक्रिया करावी.
  • ओलावा पुरेसा असल्यास पेरणी ऑक्‍टोबर अखेरपर्यंत करावी.
  • हेक्‍टरी २५ किलो नत्र आणि ५० किलो स्फुरद पेरतेवेळेस सुरवातीस जमिनीत खोल पेरून द्यावे.
  • पीक तीन आठवड्याचे झाल्यानंतर १० ते १५ दिवसांचे अंतराने ३ कोळपण्या कराव्यात.

पिकांच्या जातीप्रमाणे प्रतिहेक्‍टरी लागणारे बियाणे

हरभरा

  • हरभरा पिकांच्या विविध जातीमध्ये दाण्याच्या मोठ्या प्रमाणात विविधता आढळून येते. या आकारासोबतच त्यांचे हजार दाण्याचे वजन हे बदलत जाते. त्यामुळे हरभऱ्याच्या जाती आकाराप्रमाणे लहान, मध्यम व टपोरे मोठे या वर्गवारीप्रमाणे त्यांची प्रति हेक्‍टरी लागणाऱ्या बियाणांचे वजन बदलत जाते.
  • उशिरात उशिरा हरभरा पेरणी १५ डिसेंबरपर्यंत करता येते, परंतु उशिरा पेरणी केल्यास थंडीचा कालावधी कमी प्रमाणात मिळाल्यामुळे
  • झाडांची वाढ जास्त होत नाही व उत्पादनात घट येते. ही घट कमी करण्यासाठी हरभऱ्यांच्या दोन ओळीतील अंतर ३० सें.मी. वरून कमी करून २२.५ सें.मी. करून बियाणे सव्वापटीने (२५ टक्के जास्तीचे) वाढवून पेरणी करावी.

करडई

  • पेरणी शक्‍यतो वेळेवर करावी कारण करडईची लवकर पेरणी केल्यानंतर जर रोपअवस्थेत ढगाळ वातावरण किंवा पाऊस पडल्यास पानांवर तपकिरी ठिपके पडून रोपे वाळतात/ मरतात. जर उशिरा पेरणी केली तर झाडाची पाने व खोड मऊ असल्यामुळे मावा किडीचा प्रादुर्भाव वाढतो.
  • करडई पिकांची सोटमूळ संस्था ही जमिनीमध्ये ४ ते ५ फूट खोलीपर्यंत वाढते. जमिनीच्या खालच्या थरातून पाणी व अन्नद्रव्यांचे पोषण होते. त्यामुळे जमिनीच्या प्रकाराचा करडई पिकांच्या झाडाच्या वाढीवर फार मोठ्या प्रमाणावर परिणाम होतो.
  • अतिभारी व सुपीक जमिनीमध्ये करडई पिकांच्या मुळ्यांना अधिक प्रमाणात पाणी व अन्नद्रव्ये उपलब्ध होऊन पिकांची कायिक वाढ फार मोठ्या प्रमाणात होते (झाडाचा घेर मोठा होतो), त्यामुळे अतिभारी जमिनीमध्ये जास्त अंतरावर (६० सें.मी. ओळीतील अंतर व ३० सें.मी. दोन झाडामधील अंतर ठेवावे) पेरून करून विरळणी करावी.
  • प्रति हेक्‍टरी १२ ते १५ किलो (एकरी ५ ते ६ किलो) या प्रमाणात बियाणे वापरावे. पेरणीनंतर विरळणी करून दोन झाडांमधील अंतर जमिनीच्या प्रकाराप्रमाणे राखावे.

संपर्क ः डॉ. भगवान आसेवार, ९४२००३७३५९
(अखिल भारतीय समन्वयित कोरडवाहू शेती संशोधन प्रकल्प, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी)

टॅग्स

इतर अॅग्रो विशेष
देशाचा विकास वेगाने होतोय : राष्ट्रपतीनवी दिल्ली : ''देशातील परिस्थिती झपाट्याने...
स्वातंत्र्य संग्रामातील ग्रामीण सहभागब्रिटिश सत्तेविरोधी स्वातंत्र्य चळवळीत केवळ शहरी...
सापळ्यात अडकलाय शेतकरीयावर्षी जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात बीटी कापसावर एक...
नाशिक विभागातील नुकसानग्रस्तांना चाळीस...नाशिक : गतवर्षी एप्रिल ते ऑक्टोबर या कालावधीत...
पुणे जिल्ह्यातील दहा धरणे शंभर टक्के पुणे ः गेल्या तीन ते चार दिवसांपासून धरणाच्या...
राज्यात अनेक ठिकाणी हलका ते जोरदार पाऊसपुणे ः बंगालच्या उपसागरात तयार झालेल्या कमी...
शेतीपूरक व्यवसायाला विदर्भात चालना...नागपूर ः सरकारने २०२२ पर्यंत शेतकऱ्यांचे उत्पन्न...
इथेनॉलनिर्मितीसाठीच्या कर्जासाठीचे निकष...नवी दिल्ली: केंद्र सरकार साखर कारखान्यांना...
सूक्ष्म सिंचन अनुदानाचे ९० कोटी अखर्चितमुंबई ः २०१७-१८ या वर्षातील सूक्ष्म सिंचन...
सोयाबीन लागवडीत ९ टक्के वाढनवी दिल्ली: कृषी विभागाच्या ९ ऑगस्टपर्यंतच्या...
तेलकट डाग रोगाने डाळिंबाला घेरलेसांगली ः राज्यात डाळिंबाचे सुमारे दोन लाखांहून...
‘नाफेड’समोर कांदा खरेदीचा पेचनाशिक : कांद्याचा घसरता दर थांबविण्यासाठी, तसेच...
अभ्यासू, प्रयोगशील युवकाची एकात्मिक,...‘बीएस्सी ॲग्री’ची पदवी, त्यानंतर सुमारे १० वर्षे...
समविचारी पक्षांना सोबत घेणार ः चव्हाणनाशिक : विरोधक एकत्र येऊ नयेत म्हणून भाजप...
स्वतःची विक्री व्यवस्था, मूल्यवर्धनातून...एकेकाळी भूमिहीन असलेल्या काजळी रोहिणा (जि. परभणी...
झळा दुष्काळाच्या : शेतशिवार सुने......झळा दुष्काळाच्या ः जिल्हा औरंगाबाद गरज...
पाण्याचे राजकारण कोणीही करणार नाही ः...पुणे: राज्यातील गावा-गावांतील सामान्‍य...
नाशिकच्या आठ तालुक्यांत दुष्काळाचे संकटनाशिक : जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात पीकपेरणी करून...
कृषी 'सेवापुलिंग'चे सर्व आदेश रद्दपुणे : कृषी खात्यातील काही महाभागांनी राज्य शासन...
भाताच्या खोडकिडी ल्यूर पाकिटात...चंद्रपूर ः भातावरील खोडकिडीचे पतंग आकर्षित व्हावे...