agriculture story in marathi, desease management of rice crop | Agrowon

भातावरील रोगांचे नियंत्रण
एस. आर. परदेशी, डॉ. डी. व्ही. कुसाळकर
शुक्रवार, 14 सप्टेंबर 2018

करपा ः

 

बुरशी ः पायरीक्‍युलॅरिया ओरायझो

 

  • पानाच्या रोगग्रस्त भागावर गोल लंबाकार अर्धपारदर्शक ठिपके दिसतात.
  • रोगाची तीव्रता वाढत जाईल त्याप्रमाणे ठिपक्‍यांचे प्रमाण वाढून पानांवर फिक्कट तपकिरी रंगाचे अनेक ठिपके दिसतात.

उपाययोजना ः

करपा ः

 

बुरशी ः पायरीक्‍युलॅरिया ओरायझो

 

  • पानाच्या रोगग्रस्त भागावर गोल लंबाकार अर्धपारदर्शक ठिपके दिसतात.
  • रोगाची तीव्रता वाढत जाईल त्याप्रमाणे ठिपक्‍यांचे प्रमाण वाढून पानांवर फिक्कट तपकिरी रंगाचे अनेक ठिपके दिसतात.

उपाययोजना ः

  • अतिरिक्त खतांचा वापर टाळावा.
  • शिफारशीनुसार खताचे नियोजन करावे.

जैविक नियंत्रण ः
ट्रायकोडर्मा व्हिरीडी १ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी
    
रासायनिक नियंत्रण ः
कॉपर ऑक्‍झीक्‍लोराईड ३ ग्रॅम किंवा मॅंकोझेब २.५ ग्रॅम किंवा कार्बेन्डाझिम १ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी.

आभासमय काजळी ः
बुरशी ः युस्थेलॅजीनाईड व्हायरेनस

  • लोंबीतील काही फुलांमध्ये दाणे भरण्याऐवजी शेंदरी रंगाच्या गाठी दिसतात.
  • पुढे या गाठीचा रंग गर्द हिरवट मखमली होतो.

नियंत्रण ः

  • रोगग्रस्त झाडे किंवा रोगट लोंब्या काढून नष्ट कराव्यात.
  • क्‍लोरोथॅलोनील १ मि.लि.किंवा प्रोपिकोनॅझोल १ मि.लि. प्रति लिटर पाणी.

उदबत्ता
बुरशी ः इफिलीस ओरायझी

  • भात निसवल्यानंतर लोंबी न येता त्या ठिकाणी उदबत्तीसारखी कठीण राखी रंगाची दांडी दिसते. त्यामध्ये दाणे भरत नाहीत.

उपाय

  • रोगग्रस्त झाडे उपटून जाळून नष्ट करावीत.
  • प्रोपिकोनॅझॉल १ मि.लि. प्रति लिटर पाणी.

जिवाणूजन्य करपा

  • सुरवातीला पानावर पिवळसर पांढरे अर्ध पारदर्शक ठिपके पडतात. ठिपक्‍यांची सुरवात पानाच्या टोकाकडून देठाकडे आणि एक किंवा दोन्ही कडांकडून आत अशी होते.
  • रोगाची पूर्ण वाढ झाल्यावर संपूर्ण पान करपते. आणि त्याचा राखाडी किंवा तांबूस तपकिरी होतो.
  • नत्र खताच्या वाजवीपेक्षा जास्त मात्रा दिल्यास आणि रोगास अतिबळी पडणाऱ्या भात जातीची लागवड केल्यास रोगाची वाढ झपाट्याने होते.

नियंत्रण

  • शिफारशीनुसार खताचे नियोजन करावे.
  • रोगबाधित झाडे जाळून किंवा खोल नांगरट करून नष्ट करावे.
  • स्ट्रेप्टोमायसीन* ०.०३ ग्रॅम व कॉपर ऑक्‍झीक्‍लोराईड ३ ग्रॅम प्रति प्रतिलिटर पाण्यात मिसळून फवारणी.

टुंग्रो

  • विषाणूजन्य रोग आहे. पानांवरील शिरांचा रंगसुद्धा पिवळसर होतो. रोगग्रस्त चुडे उशिरा फुलोऱ्यावर येतात आणि लोंब्या अर्धवट बाहेर पडतात.
  • लोंबीतील पळिंजांचे प्रमाण जास्त असते.
  • रोगाचा दुय्यम प्रसार तुडतुड्यामुळे होतो.

नियंत्रण

  • रोगबाधित झाडे आढळल्यास उपटून नष्ट करावीत.
  • तुडतुडे नियंत्रण ः क्‍लोरपायरिफॉस (२० टक्के) २ मि.लि. प्रतिलिटर पाणी.

संपकर् ः  एस. आर. परदेशी, ९४२३५४४२०७
(प्रादेशिक कृषी संशोधन केंद्र, इगतपुरी, जि. नाशिक)

टॅग्स

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
पुलवामातील हल्ल्यात बुलढाणा जिल्ह्याचे...बुलडाणा : पुलवामा येथे झालेल्या अतिरेकी ...
हल्ल्या मागे जे आहेत त्यांना शिक्षा...नवी दिल्ली : जम्मू-काश्‍मीरच्या पुलवामा...
आम्ही विसरणार नाही.. माफही करणार नाही...नवी दिल्ली- जम्मू-काश्‍मीरच्या पुलवामा जिल्ह्यात...
काश्‍मीरमधील शेतकऱ्याला थकबाकीची रक्कम...पुणे : काश्‍मीरमधील शेतकऱ्याला सफरचंदाचे पैसे...
बिबट्याच्या दहशतीखाली चोरट्यांकडून...आंबेठाण, जि. पुणे : शिंदे गाव (ता. खेड) येथे दोन...
‘डिंभे’चे पाणी जोड बोगद्याद्वारे ‘...मुंबई : डिंभे डाव्या तीर कालव्यातील गळती...
विदर्भात आज गारपीट, हलक्या पावसाचा अंदाजपुणे : पोषक हवामानामुळे आज (ता. १४) विदर्भात...
कापसासाठी ‘एमसीएक्‍स’कडून गोदामांची...मुंबई : कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांना समृद्ध...
कर्ज देण्याच्या नावाखाली ७३ शेतकऱ्यांची...गोंदिया : कर्ज देण्याच्या नावाखाली ७३...
इतिवृत्तात शेतकरी प्रतिनिधींच्या...नांदेड : ऊसदर निश्चित करण्याच्या बाबतीत...
पंतप्रधान दौऱ्याच्या दिनी मनसे वाटणार...यवतमाळ : निवडणुकीपूर्वी अच्छे दिनचे स्वप्न...
जमीन गैरव्यवहार चौकशी 'सक्तवसुली'मार्फत... पुणे : सोलापूरच्या जुनी मिल नावाने ओळखल्या...
उन्हाळी भुईमुगावरील रसशोषक किडींचे...उन्हाळी भुईमुगामध्ये पीक कालावधीत सुरवातीच्या...
राज्यात टोमॅटो प्रतिक्विंटल ६०० ते २०००...परभणीत ६०० ते १००० रुपये  परभणी...
फुलांना भेट देणाऱ्या किटकांचे डीएनए...किटकांनी फुलांना भेट दिल्यानंतर तिथे सूक्ष्म असे...
रेशीम उत्पादकांचे उपोषण अखेर सुटलेजालना : मनरेगाअंतर्गत मिळणारे पेमेंट...
जळगावात शिक्षकांची 'व्हॉट्‌सॲप'वरून...जळगाव : शाळेत वेळेवर न येणे, वेळेअगोदरच शाळा...
जळगाव जिल्ह्यात `किसान सन्मान`च्या...जळगाव  : केंद्र शासनाने नुकत्याच जाहीर...
आरफळची ऊसबिलातून पाणीपट्टी वसूलतासगाव, जि. सांगली : दुष्काळी पार्श्वभूमीवर...
गोंदिया जिल्ह्यात अडीच लाख शेतकऱ्यांना...गोंदिया : प्रधानमंत्री किसान सन्मान योजनेअंतर्गत...