Agriculture story in marathi, goat, agrowon | Agrowon

शेळीपालन संघटना स्थापनेपूर्वी...
डॉ. तेजस शेंडे
बुधवार, 13 सप्टेंबर 2017

शेळीपालन संघटना स्थापन केल्यामुळे व्यवसायाला चालना मिळते. संघटनेमार्फत एका वेळी सर्व शेळीपालकांना लागणाऱ्या गोष्टी कमी किमतीत विकत घेऊन उपलब्ध करता येऊ शकतात.

संघटना स्थापन करताना घ्यावयाची काळजी

शेळीपालन संघटना स्थापन केल्यामुळे व्यवसायाला चालना मिळते. संघटनेमार्फत एका वेळी सर्व शेळीपालकांना लागणाऱ्या गोष्टी कमी किमतीत विकत घेऊन उपलब्ध करता येऊ शकतात.

संघटना स्थापन करताना घ्यावयाची काळजी

  • संघटनेची सुरवात छोट्या प्रमाणात व विशेष उद्देश ठेवून करावी.
  • वास्तववादी अपेक्षा ठेवणे गरजेचे.
  • एकत्रित काम करण्याची इच्छा व खरच व्यवसायाची आवड व कष्ट करण्याची इच्छा असणाऱ्या सदस्यांची नोंदणी.
  • योग्यवेळी योग्य निर्णयक्षमता, कष्टाची तयारी असणारे व व्यक्तिकेंद्रीत फायदा न बघणारी प्रशासनव्यवस्था निवडणे.
  • संघटना सर्वसमावेशक असणे अवघड आहे.
  • संघटनेच्या माध्यमातून होणाऱ्या सर्व गोष्टी कायद्याच्या चौकटीत व योग्य नियमावलीचा वापर करून केल्यास संघटना शेळीपालकांसाठी फायदेशीर ठरू शकते यामध्ये शंका नाही.

संघटनेचे तोटे

  • संघटनेच्या विविध निर्णयावर सदस्यांचे लक्ष असावे. सर्व सदस्यांनी सहभाग नोंदविला नाही तर संघटनेचे कामकाज व्यवस्थित चालत नाही.
  • संघटनेने नियमित केलेले वार्षिक रकमेच्या स्वरुपातील योगदान न दिल्यास संस्थेला नवनवीन उपक्रम हाती घेता येत नाहीत व संस्था स्थापनेचा उद्देश असफल होऊ शकतो.
  • संघटना सदस्यांना काही वेळा अनियंत्रित कारणास्तव तोटा सहन करावा लागू शकतो.
  • संघटनेचे कामकाज व्यवस्थित न ठेवल्यामुळे अडचणी वाढू शकतात.
  • सदस्यांमध्ये व्यावसायिक दृष्टिकोन नसल्यास संघटना तोट्यात जाऊ शकते.
  • संघटनेचे यश-अपयश हे सदस्यांचे प्रयत्न, एकत्र येऊन काम करण्याच्या मानसिकतेवर अवलंबून आहे.

शेळीपालक संघटना शेळीपालकांचा फायदा कसा करून देऊ शकते.

  • संघटनेमध्ये जास्त सदस्य संख्या असल्यामुळे एका वेळी मोठ्या प्रमाणात एकाच ठिकाणी, विक्री करून सदस्यांना जास्त किंमत मिळू शकते उदा. ः निर्यातक्षम कत्तखान्यामध्ये बोकडांची विक्री करून निर्यातीमधून जास्त किंमत मिळविणे.
  • संघटना विविध पद्धतीने सदस्यांचा खर्च ‘कमी’ करू शकते. उदा. बाजारात आपला माल नेण्यासाठी वाहतुकीसाठी वाहनांची व्यवस्था कमीत कमी खर्चात करणे.
  • संघटना सर्व शेळीपालक सदस्यांसाठी एकत्रित व एका ठिकाणी प्रात्यक्षिक देऊन व्यवसायातील अडचणी दूर करू शकते.
  • फीड मीलची स्थापना करणे प्रत्येक शेळीपालकाला शक्‍य नाही. त्यामुळे एका ठिकाणी खाद्य तयार करून (फीड मील) सर्व सदस्यांना बाजारभावापेक्षा कमी भावात भरडा/ पेंड/ खुराक उपलब्ध करून देता येते.
  • संघटना बाकीच्या संघटना ज्या सेवा पूर्ववत नाहीत, अशा सेवा पुरवून शेतकऱ्यांचा फायदा करून देऊ शकते. उदा. ः (गोठ्यावर प्रात्यक्षिक दिवस, एकत्रित विक्रीव्यवस्था इ.)
  • शेळीपालकांच्या विविध अडचणी शासनाकडे मांडून त्यावर त्वरित उपाययोजना करू शकते.
  • गरजेप्रमाणे देशांतर्गत व देशाबाहेरील मार्गदर्शकाकडून मार्गदर्शन दिले जाऊ शकते.
  • एका वेळी सर्व शेळीपालकांना लागणाऱ्या गोष्टी कमी किमतीत विकत घेऊन उपलब्ध करता येऊ शकतात. उदा. ः वाळलेला चारा, ओला चारा, लसीकरण, मार्गदर्शक.
  • एका ठिकाणी मटणाचे दुकान किंवा शेळीपालनातून मिळाऱ्या विविध उत्पादनाचे विक्री व्यवस्थापन मोठ्या शहरांत मॉलच्या स्वरुपात केले जाऊ शकते.

संपर्क : ९९७०८३२१०५
(पशुअनुवंश व पशुपैदास विभाग, क्रांतिसिंह नाना पाटील पशुवैद्यकीय महाविद्यालय, शिरवळ, जि. सातारा)

इतर कृषिपूरक
खुरांच्या आजाराकडे वेळीच लक्ष द्याजनावरांना खुरात झालेल्या जखमेमुळे रोगजंतूचा खोलवर...
अल्पभूधारकांच्या आर्थिक स्वावलंबनासाठी...केवळ शिक्षण आहे म्हणून व्यवसाय यशस्वी होत नाही,...
शेळीपालन सल्ला करडांचे कप्पे मुख्यतः हवेशीर, कोरडे, उबदार...
गाभण काळात खाद्यासह गोठा व्यवस्थापनाकडे...जनावरांचा गाभण काळ हा अतिशय संवेदनशील काळ असतो....
परदेश अभ्यास दाैऱ्याबद्दल...जळगाव - जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी मोठ्या उत्साहाने...
प्रक्रियेपूर्वी तपासा दुधाची गुणवत्तादूध काढल्यानंतर दूध संकलन केंद्र, दूध शीतकरण...
प्राण्यांद्वारे होणाऱ्या आजारांपासून...जनावरांपासून माणसास होणारे आजार प्रामुख्याने...
बैलातील आतड्याच्या अाजारावर योग्य उपचार...उन्हाळ्यात तसेच इतर शेतीकामाच्या दिवसांत...
चाऱ्याची पचनियता, पाैष्टिकता...उन्हाळ्यात चाऱ्याची कमतरता असल्यामुळे जवळपास...
दुभत्या जनावरांमधील उन्हाळी कासदाहउन्हाळी कासदाह हा दुधाळ जनावरांमध्ये उद्भवणारा...
प्रतिबंधात्मक उपायातून रोखता येतो निपाह...निपाह विषाणूचा प्रादुर्भाव प्रामुख्याने...
बैलामधील खांदेसुजीची कारणे, लक्षणे...उन्हाळ्यात किंवा पावसाळ्याच्या सुरवातीला नांगरणी...
मधमाश्यांच्या आहारातील प्रोबायोटिक्स...गेल्या वीस वर्षांपासून मधमाश्यांच्या वसाहती नष्ट...
भारतीय मागूर माशांचे बिजोत्पादन...कमी संवर्धन कालावधी (सहा ते सात महिने), कमी...
पहिला अधिकृत जागतिक मधमाशी दिन आज होणार...संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या २० डिसेंबर २०१७ रोजी...
राहुरी येथे मधमाशीविषयक प्रशिक्षणाचे...राहुरी ः मधुमक्षिका पालनाचे शेती उत्पादनात विशेष...
प्रयत्न, सातत्यामुळेच मिळाला...प्रयत्न व त्यात सातत्य हाच खरा तर यशाचा मंत्र आहे...
प्रतिबंधात्मक उपचारांनी टाळा जनावरांतील... जास्त तापमानामुळे जनावरांना उष्माघात...
देश-परदेशासह पर्यटकांचे आकर्षण ठरलेले ‘...नगर जिल्ह्यात अकोले तालुक्यात भंडारदऱ्याच्या...
स्वच्छता, योग्य व्यवस्थापनातून टाळा...शेडमधील अस्वच्छता अाणि अनियोजित व्यवस्थापनामुळे...