agriculture story in marathi, guava processing | Agrowon

पेरू प्रक्रियेतून वाढवा फायदा
सोनल चौधरी
गुरुवार, 15 नोव्हेंबर 2018

पेरू नाशवंत असल्यामुळे प्रक्रियेद्वारा पेरूचे मूल्यवर्धित पदार्थ तयार करता येतात. अशा पदार्थांना बाजारात चांगली मागणीही आहे. पेरूपासून जॅम, जेली, सरबत, सिरप, टॉफी, चीज, नेक्‍टर, पेरूशेक, पेरूखंड असे मूल्यवर्धित पदार्थ तयार करता येतात.

पेरू हे फळ थंड पित्तशामक, रुचिकारक व बुद्धिवर्धक आहे. प्रति ग्रॅम पेरु फळामध्ये पाणी ८१.७७ टक्के, कर्बोदके ११.२३ टक्के, प्रथिने ०.९ टक्के, तंतुमय पदार्थ ५.५ टक्के, खनिजे ०.७ टक्के, क जीवनसत्त्व २१३ मिली ग्रॅम, कॅल्शियम ६० मि.ग्रॅ., फॉस्फरस २० मिलीग्रॅंम इ. घटक असतात.

प्रक्रियायुक्त पदार्थ
१) जेली

पेरू नाशवंत असल्यामुळे प्रक्रियेद्वारा पेरूचे मूल्यवर्धित पदार्थ तयार करता येतात. अशा पदार्थांना बाजारात चांगली मागणीही आहे. पेरूपासून जॅम, जेली, सरबत, सिरप, टॉफी, चीज, नेक्‍टर, पेरूशेक, पेरूखंड असे मूल्यवर्धित पदार्थ तयार करता येतात.

पेरू हे फळ थंड पित्तशामक, रुचिकारक व बुद्धिवर्धक आहे. प्रति ग्रॅम पेरु फळामध्ये पाणी ८१.७७ टक्के, कर्बोदके ११.२३ टक्के, प्रथिने ०.९ टक्के, तंतुमय पदार्थ ५.५ टक्के, खनिजे ०.७ टक्के, क जीवनसत्त्व २१३ मिली ग्रॅम, कॅल्शियम ६० मि.ग्रॅ., फॉस्फरस २० मिलीग्रॅंम इ. घटक असतात.

प्रक्रियायुक्त पदार्थ
१) जेली

  • जेली तयार करण्यासाठी पेक्टिन अत्यावश्‍यक घटक असून, कच्च्या ते मध्यम पिकलेल्या फळामध्ये या घटकाचे प्रमाण अधिक असते.
  • फळे स्वच्छ धुऊन त्यावरील साल काढून टाकावी. फळाचे बारीक काप करून त्यामध्ये त्याच्या वजनाच्या दीड पट पाणी मिसळून मिश्रण २५ ते ३० मिनिट उकळावे. त्यानंतर मिश्रण गाळून घेऊन गाळलेल्या द्रावणाचा वापर जेली तयार करण्यासाठी करावा.
  • द्रावण स्टीलच्या पातेल्यात घेऊन त्यात साखर मिसळून गॅसच्या मंद आचेवर शिजवावे. त्यामधील साखर (६५० ग्रॅम प्रति एक किलो ग्रॅम मिश्रणासाठी) पूर्ण विरघळून द्यावी. त्यानंतर मिश्रणात १ टक्के सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • जेली तयार झाली, की नाही हे ओळखण्यासाठी त्याचा ब्रिक्‍स ६५ अंश आहे का ते पाहावे. तयार झालेली जेली आकर्षक पॅकिंगमध्ये पॅक करावी.

२) सरबत (आरटीएस)

  • पेरू सरबत तयार करण्यासाठी कमीत कमी १० टक्के रस, १५ टक्के टक्के साखर व आम्लता ०.३ ते ०.४ टक्के असावी. या प्रमाणानुसार १ किलो रस घेतल्यास त्यामध्ये १४०० ग्रॅम साखर, ७५ लिटर पाणी व २ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे. या प्रमाणानुसार १० लिटर सरबत तयार होऊ शकते.
  • रसामध्ये साखर पाणी व सायट्रिक ॲसिड मिसळून सर्वसाधारण ८० ते ८५ अंश सेल्सिअस तापमानाला १० ते १५ मिनिटे उकळून घेऊन सरबत गाळून घ्यावे.
  • तयार झालेले सरबत निर्जंतुक केलेल्या बाटल्यांमध्ये हवाबंद करून ठेवावे.

३) सिरप

  • पेरू सिरप तयार करण्यासाठी पिकलेले फळे घ्यावीत. फळे स्वच्छ पाण्याने धुऊन ती कापून त्यापासून गर तयार करावा.
  • गराचा ब्रिक्‍स २० ते २२ अंश आहे. का ते बघून घ्यावे. त्यामध्ये रसाचे प्रमाण ३५ टक्के ठेवून साखरेचे प्रमाण ६५ टक्के व आम्लता १.२ टक्के ठेवावी.
  • एक किलो गर असेल तर त्यामध्ये १५०० ग्रॅम साखर व ६९ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे. नंतर सर्वसाधारण ८० ते ८५ अंश सेल्सिअस तापमानाला १०-१५ मिनिटे उकळून घेऊन ते सिरप निर्जंतुक केलेल्या बाटल्यांमध्ये हवाबंद करून ठेवावे.

संपर्क ः सोनल चौधरी, ८८०६७६६७८३
(के. के. वाघ अन्नतंत्रज्ञान महाविद्यालय, नाशिक)

इतर कृषी प्रक्रिया
अन्नप्रक्रिया उद्योगातील परवाने, कायदेप्रक्रिया उद्योग स्थापन केल्यानंतर या...
प्रक्रियेद्वारा आल्याचे मूल्यवर्धनआरोग्यदायी गुणधर्मामुळे आल्यापासून बनविलेल्या...
शेतकरी आठवडे बाजारचालक शेतकऱ्यांना...पुणे : शेतकरी उत्पादक कंपनीच्या वतीने बाणेर येथे...
कांदा निर्जलीकरणास आहे वावकांदा हे भारतातील प्रमुख पीक असून, ते मुख्यत्वे...
प्रक्रिया उद्योगातून आर्थिक स्थिरतासगरोळी (ता. बिलोली, जि. नांदेड) येथील श्रद्धा...
शेवगा पानांचे आरोग्यवर्धक गुणधर्मशेवग्याच्या वाळलेल्या पानामध्ये ताज्या...
हळद पॉलिश, प्रतवारी महत्त्वाचीलोखंडी ड्रममधून शिजवलेली हळद २० ते ३० मिनिटांसाठी...
पौष्टिक अंजिराचे प्रक्रियायुक्त पदार्थअंजिरामध्ये आहारमूल्याबरोबरच औषधी गुणधर्म मुबलक...
डाळिंबापासून अनारदाना, अनाररबडाळिंबापासून तयार होणाऱ्या अनारदाना या पदार्थास...
औषधी जायफळाचे मूल्यवर्धनजायफळ सालीचे वजन ६० टक्के असते. जायफळ सालीमध्ये...
कॅल्शिअम, लोहाचा उत्तम स्त्रोत ः नाचणीआहारच्या दृष्टीने नाचणी एक अत्यंत महत्त्वाचे...
मोहापासून प्रक्रियायुक्त पदार्थमोहाची फुले झाडावर काही मर्यादित काळच उपलब्ध...
अनेक प्रक्रिया पदार्थांमध्ये सीताफळ गर...सीताफळ हे नाशवंत फळ असल्यामुळे त्यावर प्रक्रिया...
कच्च्या पपईपासून पेपेन निर्मितीपपई हे जवळजवळ वर्षभर उत्पादन देणारं पीक असून,...
मार्मालेड, टुटीफ्रुटी निर्मितीसाठी पपईपपई झाडांपासून वर्षभर फळे मिळतात; परंतु दूरच्‍या...
आरोग्यवर्धक फळांची भुकटीप्रक्रिया उद्योगामध्ये ग्राहकांच्या आवडीनुसार अणि...
कवठ प्रक्रियेला आहे संधीकवठ हे तसे दुर्लक्षित फळ. आंबट, गोड चवीमुळे...
पेरूची टॉफी, स्क्वॅश, गरपेरूमध्ये जीवनसत्त्व सी, कॅल्शिअम, फॉस्फरस, लोह,...
पेरू प्रक्रियेतून वाढवा फायदापेरू नाशवंत असल्यामुळे प्रक्रियेद्वारा पेरूचे...
बहुगुणी आवळ्याचे मूल्यवर्धनआवळा या फळाला आयुर्वेदामध्ये फार महत्त्व आहे....