Agriculture story in marathi, importance of leafy vegetables in human health | Agrowon

क्षार, जीवनसत्त्वांच्या पूर्ततेसाठी पालेभाज्या
कीर्ती देशमुख
गुरुवार, 16 नोव्हेंबर 2017

आपल्या आहारातील पिष्टमय, नत्रयुक्त, चरबीयुक्त, क्षार, जीवनसत्त्वे व पाणी हे महत्त्वाचे घटक आहेत. त्यापैकी क्षार व जीवनसत्त्वे ताज्या भाज्यांमधून मिळतात. त्यासाठी रोजच्या अाहारात हिरव्या, ताज्या पालेभाज्यांचा समावेश हवाच.

आपल्या आहारातील पिष्टमय, नत्रयुक्त, चरबीयुक्त, क्षार, जीवनसत्त्वे व पाणी हे महत्त्वाचे घटक आहेत. त्यापैकी क्षार व जीवनसत्त्वे ताज्या भाज्यांमधून मिळतात. त्यासाठी रोजच्या अाहारात हिरव्या, ताज्या पालेभाज्यांचा समावेश हवाच.

शरीराच्या वाढीसाठी क्षार व जीवनसत्त्वे गरजेची आहेतच, परंतु आहारातील इतर घटकांच्या पोषणासाठीही त्यांची गरज असते. प्रथिनांच्या पचनासाठी 'अ' जीवनसत्त्व, कर्बोदकांच्या पचनासाठी 'ब' जीवनसत्त्व तर स्निग्ध पदार्थांच्या पचनासाठी 'ई' जीवनसत्त्वाची गरज असते. शिवाय हाडांच्या बळकटीसाठी 'ड' जीवनसत्त्व, रक्ताची घनता ठराविक प्रमाणात ठेवण्यासाठी 'के' जीवनसत्त्व आणि या सर्वांना सावरणार अस 'क' जीवनसत्त्व आपल्याला अहारातून मिळणे गरजेच असते. ही सारी जीनवसत्त्वांची गरज विविध पालेभाज्यांमधून भागवता येते. पालेभाज्यांमध्ये विविध खनिजे अाणि जीवनसत्त्वे विपुल प्रमाणात असतात.

पालेभाजीची उपयुक्तता वाढवणारा आणखी एक घटक म्हणजे त्यात असलेला चोथा. या चोथ्यामुळे शरीरात घाण साठून रहात नाही. आतडी कार्यक्षम रहातात. आतड्यातील आवश्यक जिवाणूंची पैदासही या चोथ्यामुळेच होते. त्यामुळे खालेल्या अन्नाच्या विविध घटकांचे अगदी शेवटपर्यंत नेऊन पचन करण शरीराला सहज शक्य होत. शिवाय आतड्यात तयार होणारे पित्तासारखे विषमय पदार्थही या चोथ्यामुळे बाहेर टाकणे शक्य होते. त्यामुळे पालेभाज्या आहारात नित्य असणे गरजेचे आहे. काही पालेभाज्यांचे अाहाराच्या दृष्टीने महत्त्व पुढीलप्रमाणे.

पालक

  • पालक भाजीमध्ये २ टक्के प्रथिने, ७३ मिली ग्रॅम कॅल्शिअम, २१ मिली ग्रॅम फाॅस्फरस, १०.९ मिली ग्रॅम लोह अाणि २८ मिली ग्रॅम क जीवनसत्त्व असते.
  • पालकामुळे शरीरात रक्तवृध्दी होते. रक्त शुद्ध होते तसेच हाडे मजबूत होतात.
  • 'क' व 'ब' जीवनसत्त्व मोठ्या प्रमाणात असल्याने शरीर तंदुरुस्त राहण्यास मदत होते.
  • पालका मध्ये सल्फर, सोडिअम, पोटॅशियम व अमिनो ॲसिडही असते.

मेथी

  • मेथीची भाजी वातनाशक असून खोकला व तापावर उत्तम औषध आहे.
  • मेथीच्या भाजीमध्ये प्रथिने ४.४ टक्के, कॅल्शिअम ३९५ मिली ग्रॅम, फाॅस्फरस ५१ मिली ग्रॅम, लोह १६.५ मिली ग्रॅम अाणि क जीवनसत्त्व ५२ मिली ग्रॅम असतो.
  • मेथीचे दररोजच्या आहारात सेवन केल्याने कमरेचे दुखणे दूर होते. शारीरिक शक्ती वाढते. या भाजीत 'अ' जीवनसत्त्व, कॅल्शिअम, प्रथिने तसेच कार्बोहायड्रेटचे प्रमाण अधिक असते.

कोथिंबीर

  • कोथिंबिरीमध्ये प्रथिने ३.३ टक्के, कॅल्शिअम १८४ मिली ग्रॅम, फाॅस्फरस ७१मिली ग्रॅम, लोह १८.५ मिली ग्रॅम अाणि क जीवनसत्त्व १३५ मिली ग्रॅम असते.
  • कोथिंबिरीची पाने जठराला सशक्त करून त्याला कार्यप्रवण करतात. जठराची जळजळ कमी करून तेथील अंतःस्त्राव वाढवतात. कोथिंबिरीने ताप कमी होतो पित्त शमते, दृष्टिदोष कमी होतो.
  • कोथिंबीर चटणी, कोशिंबीर खिचडी, पुलाव, भात, विविध भाज्या, आमटी, सूप या सर्वाकरिता कोथिंबीर हवीच.
  • कोथिंबीर शीत गुणाची असूनही पाचक व रुची टिकवणारी आहे.
  • जळजळीत पदार्थ खाणाऱ्यांना उष्णता, पित्त याचा त्रास होऊ नये याची काळजी कोथिंबीर घेते.
  • रक्तशुद्धी, रक्तातील उष्णता कमी करण्यासाठी कोथिंबीर उपयुक्त अाहे.

 

 

 

इतर ताज्या घडामोडी
सर्वांच्या प्रयत्नांनीच गोवर्धन उचलला...अतिरिक्त दूध झाल्यास प्रक्रिया वाढविणे, त्यासाठी...
सरकारने दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना थेट...महाराष्ट्र सध्या दुधाच्या प्रश्नावरून निर्माण...
प्रशासकीय अधिकाऱ्यांना दुग्ध व्यवसाय...‘शेतीपूरक व्यवसाय करा त्यातून आर्थिक स्थैर्य...
अतिरिक्त दूध कमी झाले की दर वाढेल :...राज्यात दूध दराचा गंभीर प्रश्‍न तयार झाला आहे....
पहिला अधिकृत जागतिक मधमाशी दिन आज होणार...संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या २० डिसेंबर २०१७ रोजी...
राहुरी येथे मधमाशीविषयक प्रशिक्षणाचे...राहुरी ः मधुमक्षिका पालनाचे शेती उत्पादनात विशेष...
देशव्यापी शेतकरी संपादरम्यान...नाशिक : राष्ट्रीय किसान महासंघाच्या वतीने...
हरितगृहात गुलाब फुलांचे उत्पादन घेताना...जागतिक बाजारात गुलाब फुलांना वर्षभर मागणी असते....
तापमानात घट, ढगाळ हवामानासह पावसाची शक्...महाराष्ट्राचा पूर्वभाग, मध्य प्रदेश, गुजरात,...
लाल गराच्या संत्रा निर्यात वाढीसाठी... ऑस्ट्रेलियामध्ये आतील गर व रस रक्तासारख्या...
पीक सल्ला : बागायती कापूस, उन्हाळी...बागायती कापूस शेंदरी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव...
पुणे जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांचा गाळप...पुणे  ः पुणे जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांचा...
परभणीत लिंबू प्रतिक्विंटल १५०० ते ३०००... परभणी : येथील जुना मोंढा भागातील फळे-भाजीपाला...
शेततळ्यांसाठी १०० टक्के अनुदानाची... बुलडाणा  : शेततळे हा शाश्वत सिंचनाचा...
नगर जिल्ह्यात पाण्याच्या टॅंकरला ‘... नगर  ः जिल्ह्यात यंदा उशिराने टॅंकरद्वारे...
यवतमाळ जिल्हा बॅंक पीककर्ज देणार फक्‍त...यवतमाळ ः आत्महत्याग्रस्त जिल्ह्यातील...
नगर जिल्ह्यात ९४ हजार ८४९ क्विंटल हरभरा... नगर  ः जिल्ह्यात नाफेडने सुरू केलेल्या १३...
शास्त्रज्ञांनी शेतकऱ्यांपर्यंत...  परभणी : हवामान बदलामुळे जगातील सर्वच...
राशी आणि कावेरीला कृषी विभागाची क्‍लीन...नागपूर : गेल्या हंगामात राज्यात विक्रीस बंदी...
पुणे विभागात ‘जलयुक्त’च्या कामांसाठी... पुणे : जलयुक्त शिवार अभियानाच्या २०१८-१९ मधील...