agriculture story in marathi, integrated pest management in cottan | Agrowon

कपाशीतील किडींचे एकात्मिक नियंत्रण
डॉ. शिवाजी तेलंग, डॉ. खिजर बेग, संतोष वाघमारे
मंगळवार, 25 सप्टेंबर 2018

सध्या कपाशीचे पीक पाते, फुले व बोंड लागण्याच्या स्थितीत आहे. ऑगस्ट महिन्याच्या दुस­ऱ्या पंधरवड्यात झालेला सततचा पाऊस व त्यानंतर पावसाने खंड दिला. या वातावरणाच्या स्थितीमुळे कपाशीची पातेगळ, फुले व बोंडांमध्ये ३ ते ४ टक्के ठिपक्याची व अमेरिकन बोंड अळीचा प्रादुर्भाव व तसेच रसशोषक किडी व गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे.

रसशोषक किडींचे एकात्मिक नियंत्रण

सध्या कपाशीचे पीक पाते, फुले व बोंड लागण्याच्या स्थितीत आहे. ऑगस्ट महिन्याच्या दुस­ऱ्या पंधरवड्यात झालेला सततचा पाऊस व त्यानंतर पावसाने खंड दिला. या वातावरणाच्या स्थितीमुळे कपाशीची पातेगळ, फुले व बोंडांमध्ये ३ ते ४ टक्के ठिपक्याची व अमेरिकन बोंड अळीचा प्रादुर्भाव व तसेच रसशोषक किडी व गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे.

रसशोषक किडींचे एकात्मिक नियंत्रण

  • पहिल्या टप्प्यात रासायनिक कीटकनाशकाचा प्रथम वापर शक्यतो टाळावा. कारण क्रायसोपर्ला, क्रिप्टोलिमस आदी मित्रकीटकांचा नाश होतो. १) व्हर्टिसिलियम लेकॅनी ४ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणात फवारणी करावी. २) ५ टक्के निंबोळी अर्क किंवा अॅझाडीरेक्टिन (१५०० पीपीएम तीव्रता) २.५ मि.लि. प्रतिलिटर पाणी या प्रमाणे फवारणी करावी.
  • किडीची आर्थिक नुकसानीची पातळी ओलांडल्यानंतर, फ्लोनिकामीड (५० डब्ल्युजी) ०.४ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी या प्रमाणात फवारणी.
  • नोव्हेंबर महिन्याच्या आधी कोणत्याही सिंथेटिक पायरेथ्रॉईड गटामधील कीटकनाशकांचा किंवा इतर कीटकनाशकांच्या मिश्रणांचा वापर टाळावा.

गुलाबी बोंड अळी एकात्मिक नियंत्रण

  • बोंड अळीची अंडी पिकात दिसू लागताच ट्रायकोग्रामा बॅक्टेरी या परोपजीवी कीटकाची अंडी १.५ लाख प्रतिहेक्टर या प्रमाणात शेतात सोडावीत. अंडी ४० व ६० व्या दिवशी दोन वेळा सोडावीत.
  • कामगंध सापळे (पेक्टीनो ल्यूर) प्रतिहेक्टरी २० या प्रमाणे शेतात लावावेत. त्यात अडकलेले नर पतंग पकडून नष्ट करावेत. सौरउर्जेवर चालणारे सापळे व प्रकाश सापळ्यांचा सुद्धा उपयोग करावा.
  • पक्ष्यांना बसण्यासाठी शेतात हेक्टरी २० या प्रमाणात पक्षिथांबे लावावेत.
  • निंबोळी अर्काची (५ टक्के) किंवा अॅझाडीरेक्टिन (१,५०० पीपीएम) २.५ मि.लि. प्रति लिटर पाणी (हेक्टरी २.५ लिटर प्रति १००० लिटर पाणी) या प्रमाणात प्रतिबंधात्मक फवारणी करावी.
  • आर्थिक नुकसानीची पातळी ओलांडल्यानंतर, फवारणी
  • थायोडीकार्ब (७५ टक्के पाण्यात मिसळणारी भुकटी) २ ग्रॅम प्रति लिटर.

आर्थिक नुकसानीची पातळी

  • मावा ः १५ ते २० टक्के प्रादुर्भाव ग्रस्त झाडे किंवा १० मावा प्रति पान       
  • तुडतुडेः २ पिल्ले किंवा प्रौढ प्रती पान       
  • फुलकिडे ः १० पिल्ले किंवा प्रौढ प्रती पान       
  • पांढरी माशी ः २० पिल्ले किंवा ४ ते १० प्रौढ माशी प्रती पान       
  • हिरवी बोंड अळी ­­ः १ अंडी किंवा १ अळी प्रती झाड       
  • गुलाबी बोंड अळी ः १० टक्के प्रादुर्भाव ग्रस्त (चाफे, फुले, बोंडे) किंवा ८ पतंग प्रतिसापळा प्रतिदिवस किंवा १ अळी  / १० फुले किंवा १ अळी /१० बोंडे.    

डॉ. शिवाजी तेलंग, ९४२१५६९०१८, ९४२२१८९८७७
(सहायक कीटकशास्त्रज्ञ, कापूस संशोधन केंद्र, नांदेड.)

 

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
फळबाग लागवड योजनेवर ग्रामसेवकांचा...चिपळूण, जि. रत्नागिरी ः महाराष्ट्र ग्रामसेवक...
‘रिसॅट-२ बी'चे उपग्रहाचे यशस्वी...श्रीहरीकोट : भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने (इस्रो...
‘कृष्णामाई’चा कर्नाटकातील काठ तहानला;...कोल्हापूर : कृष्णा नदीवर अवलंबून असणाऱ्या कर्नाटक...
जळगावात लिंबू २२०० ते ५००० रुपये...जळगाव  : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
देशभरात ७२४ महिला उमेदवारांचे भवितव्य...नवी दिल्ली : देशात नुकत्याच झालेल्या लोकसभा...
गारपिटीनंतर द्राक्ष बागेची अधिक काळजी...द्राक्ष बागेमध्ये वाढीच्या विविध अवस्थेमध्ये...
अमरावती : नाफेडने अचानक केली तूरखरेदी...अमरावती : ऑनलाइन नोंदणी केलेल्या दहा टक्‍के...
बुलडाणा जिल्ह्यात भीषण पाणीटंचाईबुलडाणा ः गेल्या काही वर्षांत पहिल्यांदाच...
दुष्काळात संत्रा बागेला टँकरच्या...अकोला ः दुष्काळी परिस्थितीने शेतकऱ्याला चौफेर...
खानदेशात सौर कृषिपंप योजनेतून लवकरच पंप...जळगाव ः सौर कृषिपंपासाठी खानदेशातून ८ हजार ९५०...
मिरज, तासगावसह सिंधुदुर्गात पाऊससिंधुदुर्ग, सांगली : विजांच्या कडकडाटांसह...
मराठवाड्यात नवीन खासदारांबाबत उत्कंठानांदेड : मराठवाड्यातील आठ लोकसभा मतदारसंघांतील...
कोल्हापूर, सांगलीत निकालाची उत्सुकता...सांगली : लोकसभा निवडणुकीची मतमोजणी गुरुवारी (ता....
सोलापूर, माढ्याच्या निकालाकडे देशाचे...सोलापूर : अत्यंत प्रतिष्ठेच्या ठरलेल्या...
परभणी जिल्ह्यातील ग्रामीण भागात ७५...परभणी : जिल्ह्याच्या ग्रामीण भागात पाणीटंचाईचे...
यसनी तोडून पुढे या : रमेश घोलपसोलापूर  : "परिस्थितीने बांधलेल्या यसनी तोडत...
पुणे विभागासाठी साडेपाच कोटींवर वृक्ष...पुणे  ः पर्यावरणाचे संतुलन अबाधित...
सोयाबीन उत्पादकांना पीकविम्याची रक्कम...मुंबई  : शासनाच्या विशेषतः कृषी विभागाच्या...
आमदार निधीतून दुष्काळग्रस्त भागासाठी...मुंबई  ः दुष्काळग्रस्त भागातील जनतेला आमदार...
साडेचौदा टन केशर, बदामी आंबा...मुंबई : वातावरण नियंत्रित करून फळाचे...