agriculture story in marathi, integrated pest management in cottan | Agrowon

कपाशीतील किडींचे एकात्मिक नियंत्रण
डॉ. शिवाजी तेलंग, डॉ. खिजर बेग, संतोष वाघमारे
मंगळवार, 25 सप्टेंबर 2018

सध्या कपाशीचे पीक पाते, फुले व बोंड लागण्याच्या स्थितीत आहे. ऑगस्ट महिन्याच्या दुस­ऱ्या पंधरवड्यात झालेला सततचा पाऊस व त्यानंतर पावसाने खंड दिला. या वातावरणाच्या स्थितीमुळे कपाशीची पातेगळ, फुले व बोंडांमध्ये ३ ते ४ टक्के ठिपक्याची व अमेरिकन बोंड अळीचा प्रादुर्भाव व तसेच रसशोषक किडी व गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे.

रसशोषक किडींचे एकात्मिक नियंत्रण

सध्या कपाशीचे पीक पाते, फुले व बोंड लागण्याच्या स्थितीत आहे. ऑगस्ट महिन्याच्या दुस­ऱ्या पंधरवड्यात झालेला सततचा पाऊस व त्यानंतर पावसाने खंड दिला. या वातावरणाच्या स्थितीमुळे कपाशीची पातेगळ, फुले व बोंडांमध्ये ३ ते ४ टक्के ठिपक्याची व अमेरिकन बोंड अळीचा प्रादुर्भाव व तसेच रसशोषक किडी व गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे.

रसशोषक किडींचे एकात्मिक नियंत्रण

  • पहिल्या टप्प्यात रासायनिक कीटकनाशकाचा प्रथम वापर शक्यतो टाळावा. कारण क्रायसोपर्ला, क्रिप्टोलिमस आदी मित्रकीटकांचा नाश होतो. १) व्हर्टिसिलियम लेकॅनी ४ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणात फवारणी करावी. २) ५ टक्के निंबोळी अर्क किंवा अॅझाडीरेक्टिन (१५०० पीपीएम तीव्रता) २.५ मि.लि. प्रतिलिटर पाणी या प्रमाणे फवारणी करावी.
  • किडीची आर्थिक नुकसानीची पातळी ओलांडल्यानंतर, फ्लोनिकामीड (५० डब्ल्युजी) ०.४ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी या प्रमाणात फवारणी.
  • नोव्हेंबर महिन्याच्या आधी कोणत्याही सिंथेटिक पायरेथ्रॉईड गटामधील कीटकनाशकांचा किंवा इतर कीटकनाशकांच्या मिश्रणांचा वापर टाळावा.

गुलाबी बोंड अळी एकात्मिक नियंत्रण

  • बोंड अळीची अंडी पिकात दिसू लागताच ट्रायकोग्रामा बॅक्टेरी या परोपजीवी कीटकाची अंडी १.५ लाख प्रतिहेक्टर या प्रमाणात शेतात सोडावीत. अंडी ४० व ६० व्या दिवशी दोन वेळा सोडावीत.
  • कामगंध सापळे (पेक्टीनो ल्यूर) प्रतिहेक्टरी २० या प्रमाणे शेतात लावावेत. त्यात अडकलेले नर पतंग पकडून नष्ट करावेत. सौरउर्जेवर चालणारे सापळे व प्रकाश सापळ्यांचा सुद्धा उपयोग करावा.
  • पक्ष्यांना बसण्यासाठी शेतात हेक्टरी २० या प्रमाणात पक्षिथांबे लावावेत.
  • निंबोळी अर्काची (५ टक्के) किंवा अॅझाडीरेक्टिन (१,५०० पीपीएम) २.५ मि.लि. प्रति लिटर पाणी (हेक्टरी २.५ लिटर प्रति १००० लिटर पाणी) या प्रमाणात प्रतिबंधात्मक फवारणी करावी.
  • आर्थिक नुकसानीची पातळी ओलांडल्यानंतर, फवारणी
  • थायोडीकार्ब (७५ टक्के पाण्यात मिसळणारी भुकटी) २ ग्रॅम प्रति लिटर.

आर्थिक नुकसानीची पातळी

  • मावा ः १५ ते २० टक्के प्रादुर्भाव ग्रस्त झाडे किंवा १० मावा प्रति पान       
  • तुडतुडेः २ पिल्ले किंवा प्रौढ प्रती पान       
  • फुलकिडे ः १० पिल्ले किंवा प्रौढ प्रती पान       
  • पांढरी माशी ः २० पिल्ले किंवा ४ ते १० प्रौढ माशी प्रती पान       
  • हिरवी बोंड अळी ­­ः १ अंडी किंवा १ अळी प्रती झाड       
  • गुलाबी बोंड अळी ः १० टक्के प्रादुर्भाव ग्रस्त (चाफे, फुले, बोंडे) किंवा ८ पतंग प्रतिसापळा प्रतिदिवस किंवा १ अळी  / १० फुले किंवा १ अळी /१० बोंडे.    

डॉ. शिवाजी तेलंग, ९४२१५६९०१८, ९४२२१८९८७७
(सहायक कीटकशास्त्रज्ञ, कापूस संशोधन केंद्र, नांदेड.)

 

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
कर्जमाफीची प्रक्रिया थंडावल्याने...सोलापूर : शेतमालाचे कोसळलेले दर, कर्जमाफी होऊनही...
योग्य पद्धतीने करा दालचिनी काढणीनोव्हेंबर ते मार्च या कालावधीत दालचिनी काढणीचा...
परभणीत फ्लॅावर प्रतिक्विंटल ४०० ते ७००...परभणी ः येथील जुना मोंढा भागातील फळे भाजीपाला...
भाजपची राष्ट्रीय परिषद ११ जानेवारीपासूननवी दिल्ली ः भारतीय जनता पक्षाच्या राष्ट्रीय...
यंत्रमाग १ तर प्रोसेस, सायझिंगला २...मुंबई  ः महाराष्ट्र राज्याचे वस्त्रोद्योग...
अटी, शर्ती काढल्या तरच कर्जमाफीचा फायदा नगर : सरकारच्या चुकीच्या धोरणामुळे कर्ज झाले आहे...
कर्जासाठी शेतकऱ्याचा बॅंकेसमोर मृत्यू...मुंबई : कर्जाच्या मागणीसाठी शेतकऱ्यांना स्टेट...
ग्रामपंचायतीच्या ८०० सदस्यांचे सदस्यत्व...सोलापूर : निवडणूक निकालानंतर सहा महिन्यांच्या आत...
प्रतापगडावर शिवप्रताप दिन उत्साहातसातारा : ढोल-ताशांचा रोमांचकारी गजर, छत्रपती...
कांद्याला पाचशे रुपये अनुदान द्यानाशिक : कांद्याला हमीभाव मिळत नसल्याने...
'प्रकल्पग्रस्त पुनर्वसनात वेळेचा अपव्यय...नाशिक : शासकीय अधिकारी काम कसे करतात, यावरच...
बचत गटांच्या सक्षमीकरणासाठी ‘...मुंबई : राज्यातील महिला सक्षमीकरणाशी निगडित...
वीस वाळू घाटांच्या लिलावाचा मार्ग मोकळाअकोला : मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाने...
नांदेडमध्ये नाफेडतर्फे तूर खरेदी केंद्र...नांदेड ः केंद्र शासनाच्या आधारभूत किंमत खरेदी...
परभणीत आज शेतकरी सुकाणू समिती बैठकपरभणी : राज्यातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना मदत,...
सांगली बाजार समितीत हमालांचे आंदोलनसांगली ः कृषी उत्पन्न बाजार समितीतील हमालांनी...
नगर जिल्ह्यात हमी केंद्रांकडे शेतकरी...नगर ः आधारभूत किमतीने मूग, उडीद सोयाबीनची खरेदी...
शिवसेनेकडून जिल्हा परिषदेत नाराजांचे...जळगाव : जिल्हा परिषदेत तीन पंचवार्षिक भाजपसोबत...
शेतकरी मृत्यूप्रकरणी पाथरी बाजारपेठेत...पाथरी, जि. परभणी  : पीककर्जाच्या मागणीसाठी...
अण्णा हजारे यांनी कांदाप्रश्‍नी लक्ष...नगर ः शेतकऱ्यांना एक ते पाच रुपये किलो दराप्रमाणे...