Agriculture story in Marathi, knowledge of banking | Agrowon

बॅंकेत खाते असणे गरजेचे...
सुवर्णा गोखले
गुरुवार, 4 जानेवारी 2018

ग्रामीण भागात जर कोणाला विचारले की, ‘बँक म्हणजे काय?’ तर साधारणपणे लोकं उत्तर देताकी, ‘बँक म्हणजे पैसे मिळणारी जागा’ पण बँक नक्की काय करते हे मात्र बहुतेकांना माहिती नसते. नाबार्डच्या ‘अॅड-आॅन` योजनेमुळे बचत गट बॅंकांशी जोडले गेले. असे बचत गट बहुतेक महिलांचे होते. त्यामुळे अनेक महिला पहिल्यांदाच बँकेत गेल्या. या निमित्ताने बँकेची जागा त्यांना ओळखीची झाली खरी, पण बँक म्हणजे काय हे मात्र पुरेसे समजले नाही. नव्याने बँकेत जाणाऱ्यांना बँकेत जाऊनही बँक काय करते ते अनेकदा समजतच नाही. अनेकांना माहिती असते ते फक्त बँक कर्ज देते एवढेच.

ग्रामीण भागात जर कोणाला विचारले की, ‘बँक म्हणजे काय?’ तर साधारणपणे लोकं उत्तर देताकी, ‘बँक म्हणजे पैसे मिळणारी जागा’ पण बँक नक्की काय करते हे मात्र बहुतेकांना माहिती नसते. नाबार्डच्या ‘अॅड-आॅन` योजनेमुळे बचत गट बॅंकांशी जोडले गेले. असे बचत गट बहुतेक महिलांचे होते. त्यामुळे अनेक महिला पहिल्यांदाच बँकेत गेल्या. या निमित्ताने बँकेची जागा त्यांना ओळखीची झाली खरी, पण बँक म्हणजे काय हे मात्र पुरेसे समजले नाही. नव्याने बँकेत जाणाऱ्यांना बँकेत जाऊनही बँक काय करते ते अनेकदा समजतच नाही. अनेकांना माहिती असते ते फक्त बँक कर्ज देते एवढेच.

बँकेबद्दल खूप खूप शंका मनात असतात पण उत्तर कोण देणार? कोणाला विचारावे? असं कोणी दिसत नाही.... आणि मनात आलेली शंका विचारली आणि कोणी हसलं तर.... या विचाराने शंका तशीच राहून जाते. अशा मनातल्या शकांना बचत गटात आपोआप उत्तरं मिळतात ....असे काही प्रसंग! ‘बँक ही एक रचना’ आहे असे शिकवणारे बचत गट केंद्र बनले. त्यामुळे बचत गटाच्या बैठकीला नियमित हजर असाणारीला खूप शहाणपण आलं ते यामुळेच!

एकदा असंच झालं, बचत गटाची बैठक बसली होती. बँकेबद्दल चर्चा सुरू होती. गट प्रमुख राधा भागाबाईला सहज म्हणाली, ‘या वेळी मी बँकेत गेले की माझे पण खाते काढणार आहे.... चल तुझे पण काढायचे का आपण खाते?’ भागाबाईला आपल्याला असं कोणीतरी विचारते आहे याचंच खूप बर वाटलं होतं पण आपलं बँकेत खाते? कसं शक्य आहे? असं वाटून म्हणाली, ‘काही पण थट्टा करतेस होय ग माझी ..... मी कुठे तुझ्या सारखी पैसेवाली आहे?’ भागाबाईच्या मनात पक्के होते की बँकेत खाते काढण्यासाठी श्रीमंत असावे लागते. कारण आजपर्यंत तिने ज्यांना ज्यांना बॅंक खाती काढलेले पाहिलं होते ती सगळी मंडळी श्रीमंत होती.

राधाने भागाबाईला उलगडून सांगितले की, बँकेत वैयक्तिक खाते काढायला काही श्रीमंत असण्याची गरज नसते, खाते काढण्यापुरते पैसे असले की झाले. तेव्हा कुठे भागाबाईला कळले की बँक सगळ्यांसाठी असते. त्यांच्या या गप्पा शेजारी बसलेली रखमा ऐकत होती. ती म्हणाली, ‘अग त्या सोनाबाईचे खाते आहे की बँकेत! पण ती पिवळं कार्ड वाली आहे ना!’ .... हा दुसरा गैरसमज आहे की श्रीमंत लोक बँकेत खाते काढतात नाहीतर दारिद्र्य रेषेखाली असणारी कुटुंब! दारिद्र्य रेषेखालच्या कुटुंबांना सरकारचे अनुदान मिळण्यासाठी खाते असावे लागते, म्हणून ते खाते काढतात.

‘आपले पैसे सुरक्षित रहावेत म्हणून बँकेत खाते काढायचे असते’ असे कधी कोणी सांगत नाही आणि बँकेच्या कुठल्याही जाहिरातीतही असे कधी लिहिलेले नसते. बँकेत पैसे सुरक्षित रहायला ठेवायचे, कारण नोटा स्वरूपातले पैसे घरात ठेवले तर चोरीला जाऊ शकतात, खराब होऊ शकतात, म्हणून पैसे बँकेत ठेवायचे. आणि खाते काढल्याशिवाय बँक पैसे घेत नाही म्हणून आपले खाते काढून पैसे बँकेत ठेवायचे. असे खाते काढून बँकेत पैसे ठेवले असले तर आपण बँकेत जाऊन पैसे काढले तरच पैसे मिळतात. आपले पैसे इतर कोणी काढू शकत नाही. पैसे बँकेत ठेवले तर त्यावर बँक व्याजही देते. असे सगळे राधा जेव्हा भागाबाईला सांगत होती तेव्हा तिला गम्मतच वाटत होती. सारं समजून ती एकदम म्हणाली, ‘म्हंजे बँक आपले पैसे सांभाळणार आणि वर व्याज पण देणार!.... आजपर्यंत मी तर ऐकलं होतं की बँक व्याज घेते, इथे तर तू सांगते की बँक व्याज देते. मग छानच झालं..... तू म्हणतेस तर काढुयाच माझं खातं!’
भागाबाई असं म्हणाल्यावर राधाला मनापासून आनंद झाला. फायद्याच सांगितलं तरी सगळे ऐकतातच असं नाही!
 
संपर्क : सुवर्णा गोखले, ९८८१९३७२०६
( लेखिका ज्ञान प्रबोधिनी, पुणे येथे कार्यरत आहेत)

इतर ताज्या घडामोडी
विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर समितीला चैत्री...सोलापूर : गेल्या आठवड्यात झालेल्या चैत्री...
अकोला जगात ‘हॉट’ शहरांच्या यादीतअकोला : मागील दोन दिवसांपासून या भागात उष्णतेचे...
दुष्काळी भागात दाहकता वाढलीसावळज, जि. सांगली : कायमस्वरूपी दुष्काळी भाग...
विकासासाठी पुन्हा एकदा संधी द्या :...नाशिक : लोकसभेची ही निवडणूक विकासाची, सामान्य...
राहुल गांधी यांची आज संगमनेरात सभानगर : शिर्डी लोकसभा मतदारसंघातील काॅँग्रेसचे...
तयार करा सेंद्रिय निविष्ठाअलीकडे सेंद्रिय शेतीकडे वळणाऱ्या शेतकऱ्यांची...
रताळे लागवडरताळी लागवडीसाठी जमीन साधारण उतार असलेली व उत्तम...
निवडणूक संपली, आता तरी दुष्काळी...सांगली ः लोकसभेची आचारसंहिता एक महिन्यापासून सुरू...
चौथ्या टप्प्यात १०९ कोट्यधीश उमेदवार...मुंबई ः राज्यातील चौथ्या टप्प्याची निवडणूक...
पुणे ः खरिपासाठी एक लाख ८५ हजार टन...पुणे ः पुणे जिल्ह्यात खरीप हंगामाची तयारी सुरू...
राज्यात कलिंगड प्रतिक्विंटल ५०० ते २१००...अकोल्यात प्रतिक्विंटल ६०० ते ११०० रुपये अकोला ः...
कृषी सल्ला : ऊस, कापूस, उन्हाळी भुईमूग...हवामान अंदाज - शुक्रवार - शनिवारी (ता. २६ - २७)...
द्राक्ष बागेचे वाढत्या तापमानातील...नव्या आणि जुन्या द्राक्ष बागांचा विचार केला असता...
ऑस्ट्रेलियातील सुपरमार्केटची दुष्काळाशी...ऑस्ट्रेलियातील एका सुपर मार्केटने दुष्काळाशी...
गोदावरीत प्रदूषण केल्यास होणार कारवाईनाशिक : नाशिक शहरातून वाहणाऱ्या गोदावरी...
सोलापुरात टंचाई निवारणाचा भार...सोलापूर : सोलापूर जिल्ह्याचा ग्रामीण भाग...
खानदेशात पपईला उन्हासह पाणीटंचाईचा फटकानंदुरबार : खानदेशात या हंगामात पपई लागवड कमी...
जळगावात पांढऱ्या कांद्याच्या आवकेत घटजळगाव  : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
सांगली बाजारसमितीत हळद, गुळाची उलाढाल ...सांगली ः व्यापाऱ्यांना सेवाकराच्या नोटिसा...
नगर जिल्ह्यात छावण्यांवर दर दिवसाला...नगर  : नगर जिल्ह्यामध्ये दुष्काळात पशुधन...