Agriculture story in marathi, management of farmpond | Agrowon

शेततळ्याचे नियोजनाची माहिती
मृद व जलसंधारण अभियांत्रिकी विभाग, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी.
बुधवार, 8 नोव्हेंबर 2017

आपल्या शेतात उपलब्ध असलेल्या खोलगट भागात योग्य आकारमानाचे व आकाराचे शेततळे करावे. जागा निवडताना शेतातील सर्व पाणी त्या निवडलेल्या जागेजवळ एकत्रित येईल याप्रमाणे वळवावे. शक्‍यतोवर खोलगट, शेताच्या खालच्या बाजूची जमीन निवडावी. पाण्याच्या प्रवाहाच्या मार्गावरील जागा निवडू नये. कारण अशी जागा निवडल्यास तळी गाळाने लवकर भरतात. त्यामुळे शेततळे प्रवाहाच्या बाजूला थोड्या अंतरावर खोदावे.

आपल्या शेतात उपलब्ध असलेल्या खोलगट भागात योग्य आकारमानाचे व आकाराचे शेततळे करावे. जागा निवडताना शेतातील सर्व पाणी त्या निवडलेल्या जागेजवळ एकत्रित येईल याप्रमाणे वळवावे. शक्‍यतोवर खोलगट, शेताच्या खालच्या बाजूची जमीन निवडावी. पाण्याच्या प्रवाहाच्या मार्गावरील जागा निवडू नये. कारण अशी जागा निवडल्यास तळी गाळाने लवकर भरतात. त्यामुळे शेततळे प्रवाहाच्या बाजूला थोड्या अंतरावर खोदावे.

शेततळ्यातील पाण्याचा पाझर कमी करण्यासाठी शेततळ्यास अस्तरीकरण करणे गरजेचे आहे. अस्तरासाठी प्लॅस्टिक फिल्म वापरताना त्याची जाडी ३०० ते ५०० जी. एस. एम. असावी. शेततळी ही काळ्या खोल जमिनीत बांधली गेली असतील, तर अशा जमिनीत पाणी जास्त झिरपते. त्यामुळे पाण्याचे प्रमाण कमी राहते; शेततळ्यात गाळ राहण्याचे प्रमाण जास्त असते. यासाठी अशा जमिनीत शास्त्रीय पद्धतीने शेततळ्यांची खोदाई करावी.

शेततळे घेण्यापूर्वी मृद व जलसंधारणाचे उपाय करावेत. त्यामुळे पावसाच्या वाहून येणाऱ्या पाण्याबरोबर गाळ वाहून येणार नाही. शेततळ्यात गाळ येऊ नये, म्हणून पाण्याचा प्रवाह ज्या ठिकाणी शेततळ्यात प्रवेश करतो, त्या अगोदर २ बाय २ बाय १ मीटर आकाराचे खोदकाम करावे आणि पाणी ज्या बाजूने निर्गमित होते, त्या ठिकाणी गवत लावावे. त्यामुळे गाळ खड्ड्यामध्ये साचेल आणि प्रवाहाबरोबर आलेल्या गाळाची गवताच्या पानांमुळे गाळणी होईल.

इनलेट व आउटलेट (प्रवेशद्वार व निर्गमद्वार) प्रवेशद्वाराच्या अगोदर साधारण दोन मीटर अंतरावर २ बाय २ बाय १ मीटर आकाराचा सिल्ट ट्रॅपचे (गाळ साठणारा पिंजरा) खोदकाम करावे. शेततळ्याच्या दोन्ही द्वारांजवळ दोन मीटर लांबीपर्यंत दगडाची पिचिंग करावी. शेततळ्याला काटेरी तार किंवा लाकडाचे कुंपण करावे. जेणेकरून जनावरांचा त्रास होणार नाही.

संपर्क : ०२४५२ - २२३८०१, विस्तार क्र. ३५७
मृद व जलसंधारण अभियांत्रिकी विभाग, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी.

इतर प्रश्न तुमचे, उत्तरे तज्ज्ञांची
शेततळ्याचे नियोजनाची माहितीआपल्या शेतात उपलब्ध असलेल्या खोलगट भागात योग्य...
पानवेल लागवडीची माहिती...पानवेल लागवडीसाठी सुपीक, उत्तम निचरा होणारी जमीन...
नारळाच्या झावळ्यांपासून खत निर्मिती नारळ झाडास महिन्याला एक नवीन पान (झावळी) येत असते...
कोंबडी खाद्यनिर्मितीबाबत माहितीपोल्ट्री व्यवसायामध्ये एकूण खर्चाच्या ७० टक्के...
बरसीम चारा पिकाची लागवडबरसीम हे द्विदलवर्गीय चारापीक आहे. पाण्याचा...
सुधारित कृषी अवजारेमकृवि बैलचलित खत व बी पेरणी यंत्र या यंत्राच्या...
तुती लागवड तंत्रहलकी, मध्यम व भारी अशा कोणत्याही प्रकाराच्या...
फळपिकांमध्ये कंदपिकांची लागवडफळपिकांमध्ये आंतरपीक म्हणून कंदपिकाची योग्य ...
आवळा, चिकू लागवडआवळा लागवड सात x सात मीटर अंतरावर करावी....
असे करा शेततळ्याचे नियोजन ? शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतात उपलब्ध असलेल्या खोलगट...
वाटाणा लागवड कधी करावी?वाटाणा लागवडीसाठी मध्यम ते भारी, चांगल्या...
शेळी, मेंढीची कोणती जात निवडावी?राज्यातील शेळ्या व मेंढ्यांच्या जातींचा विचार...
कोथिंबीर लागवडीबाबत माहितीकोथिंबिरीची लागवड आपल्याकडे सर्व प्रकारच्या...
कोकम झाडाचे व्यवस्थापन कसे करावेकोकमच्या झाडाला जुन्या झालेल्या फांदीला फुले...
बांबू लागवडबांबू लागवड करायच्या ठिकाणी उन्हाळ्यात ३ x३ मीटर...
सुधारित पद्धतीने गूळ उत्पादन कसे करावे? ऊसतोडणीनंतर ६ ते १२ तासांच्या आत उसाचे गाळप...
सुधारित कृषी अवजारांबाबत माहिती द्यावी.म.कृ.वि. बैलचलित खत व बी पेरणी यंत्र  या...
आवळा लागवडीविषयी माहिती द्यावी.आवळा लागवड सात x सात मीटर अंतरावर करावी. लागवड...
सुपारी लागवडीसाठी कोणती जात निवडावी?सुपारी लागवडीसाठी श्रीवर्धनी ही जात निवडावी. या...
नेपिअर गवताची लागवड कशी करावी.संकरित नेपिअर या चारा पिकाचे यशवंत आणि फुले जयवंत...