Agriculture story in marathi, management of farmpond | Agrowon

शेततळ्याचे नियोजनाची माहिती
मृद व जलसंधारण अभियांत्रिकी विभाग, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी.
बुधवार, 8 नोव्हेंबर 2017

आपल्या शेतात उपलब्ध असलेल्या खोलगट भागात योग्य आकारमानाचे व आकाराचे शेततळे करावे. जागा निवडताना शेतातील सर्व पाणी त्या निवडलेल्या जागेजवळ एकत्रित येईल याप्रमाणे वळवावे. शक्‍यतोवर खोलगट, शेताच्या खालच्या बाजूची जमीन निवडावी. पाण्याच्या प्रवाहाच्या मार्गावरील जागा निवडू नये. कारण अशी जागा निवडल्यास तळी गाळाने लवकर भरतात. त्यामुळे शेततळे प्रवाहाच्या बाजूला थोड्या अंतरावर खोदावे.

आपल्या शेतात उपलब्ध असलेल्या खोलगट भागात योग्य आकारमानाचे व आकाराचे शेततळे करावे. जागा निवडताना शेतातील सर्व पाणी त्या निवडलेल्या जागेजवळ एकत्रित येईल याप्रमाणे वळवावे. शक्‍यतोवर खोलगट, शेताच्या खालच्या बाजूची जमीन निवडावी. पाण्याच्या प्रवाहाच्या मार्गावरील जागा निवडू नये. कारण अशी जागा निवडल्यास तळी गाळाने लवकर भरतात. त्यामुळे शेततळे प्रवाहाच्या बाजूला थोड्या अंतरावर खोदावे.

शेततळ्यातील पाण्याचा पाझर कमी करण्यासाठी शेततळ्यास अस्तरीकरण करणे गरजेचे आहे. अस्तरासाठी प्लॅस्टिक फिल्म वापरताना त्याची जाडी ३०० ते ५०० जी. एस. एम. असावी. शेततळी ही काळ्या खोल जमिनीत बांधली गेली असतील, तर अशा जमिनीत पाणी जास्त झिरपते. त्यामुळे पाण्याचे प्रमाण कमी राहते; शेततळ्यात गाळ राहण्याचे प्रमाण जास्त असते. यासाठी अशा जमिनीत शास्त्रीय पद्धतीने शेततळ्यांची खोदाई करावी.

शेततळे घेण्यापूर्वी मृद व जलसंधारणाचे उपाय करावेत. त्यामुळे पावसाच्या वाहून येणाऱ्या पाण्याबरोबर गाळ वाहून येणार नाही. शेततळ्यात गाळ येऊ नये, म्हणून पाण्याचा प्रवाह ज्या ठिकाणी शेततळ्यात प्रवेश करतो, त्या अगोदर २ बाय २ बाय १ मीटर आकाराचे खोदकाम करावे आणि पाणी ज्या बाजूने निर्गमित होते, त्या ठिकाणी गवत लावावे. त्यामुळे गाळ खड्ड्यामध्ये साचेल आणि प्रवाहाबरोबर आलेल्या गाळाची गवताच्या पानांमुळे गाळणी होईल.

इनलेट व आउटलेट (प्रवेशद्वार व निर्गमद्वार) प्रवेशद्वाराच्या अगोदर साधारण दोन मीटर अंतरावर २ बाय २ बाय १ मीटर आकाराचा सिल्ट ट्रॅपचे (गाळ साठणारा पिंजरा) खोदकाम करावे. शेततळ्याच्या दोन्ही द्वारांजवळ दोन मीटर लांबीपर्यंत दगडाची पिचिंग करावी. शेततळ्याला काटेरी तार किंवा लाकडाचे कुंपण करावे. जेणेकरून जनावरांचा त्रास होणार नाही.

संपर्क : ०२४५२ - २२३८०१, विस्तार क्र. ३५७
मृद व जलसंधारण अभियांत्रिकी विभाग, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी.

इतर प्रश्न तुमचे, उत्तरे तज्ज्ञांची
अोळख कोकण कन्याळ शेळीची... सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील विविध तालुक्‍यांतील...
शेततळ्याची निर्मिती कशी करावी ?शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतात उपलब्ध असलेल्या खोलगट...
वेलदोडा लागवड कशी करावी?वेलदोड्याच्या लागवडीसाठी पाण्याचा निचरा होणारी,...
पेरू लागवड कशी करावी?पेरू लागवडीसाठी पाण्याचा चांगला निचरा होणारी,...
नारळाच्या कोणत्या जाती निवडाव्यात ?उंच जाती वेस्ट कोस्ट टॉल (बाणवली) ः या जातीचे...
घेवडा लागवडीविषयी माहिती द्यावी.घेवडा लागवडीसाठी हलकी, मध्यम निचऱ्याची जमीन...
गॅलार्डिया लागवड कशी करावी ?गॅलार्डियाला उष्ण व दमट हवामान चांगले मानवते....
वनशेतीचे नियोजन कसे करावे ?वनशेतीसाठी मुख्यतः कोरडवाहू अथवा पडीक जमिनीची...
रताळी लागवडीविषयी माहिती द्यावी. रताळी लागवडीसाठी जमीन साधारण उतार असलेली व...
निशिगंध लागवड कशी करावी ? निशिगंधाच्या लागवडीसाठी पाण्याचा चांगला निचरा...
पिवळी डेझी लागवड कशी करावी?पिवळी डेझी (गोल्डन रॉड) हे अत्यंत कणखर पीक आहे....
सुरण लागवड कशी करावी ?सुरण या कंदवर्गीय पिकाच्या लागवडीसाठी पाण्याचा...
कोरफड लागवडीविषयी माहिती...स्थानिक बाजारपेठेचा अभ्यास करूनच कोरफड लागवडीचा...
लसूणघास लागवड कशी करावी?लसूणघास हे पीक वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनीमध्ये...
शेततळ्यातील मत्स्यशेतीबाबत माहिती... शेततळ्यात पाणलोट क्षेत्रातून येणाऱ्या...
सुपारी सोलणी यंत्राबाबत माहिती...सुपारी फाळसटणी यंत्र या यंत्रामध्ये एक...
नारळाच्या कोणत्या जाती निवडाव्यात ? उंच जाती वेस्ट कोस्ट टॉल (बाणवली) : ...
कोंबडी खाद्यनिर्मितीबाबत माहिती कोठे...पोल्ट्री व्यवसायामध्ये एकूण खर्चाच्या ७० टक्के...
नारळ लागवडीबाबत माहिती द्यावीनारळ लागवडीसाठी एक वर्ष वयाची रोपे लागवडीसाठी...
आवळा लागवडीविषयी माहिती द्यावी.आवळा लागवड सात x सात मीटर अंतरावर करावी. लागवड...