Agriculture story in marathi, poultry management in winter season | Agrowon

मसाल्याचे आहारातील महत्त्व
कीर्ती देशमुख
गुरुवार, 30 नोव्हेंबर 2017

स्वयंपाकात चव, रंग आणि साठवणुकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रत्येक मसाल्याच्या पदार्थाला स्वतःचा विशेष 'गुण' आहे.  दैनंदिन वापरातील मसाल्याच्या काही पदार्थांचे गुणधर्म जाणून घेऊन त्याप्रमाणे त्याचा वापर करावा.

स्वयंपाकात चव, रंग आणि साठवणुकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रत्येक मसाल्याच्या पदार्थाला स्वतःचा विशेष 'गुण' आहे.  दैनंदिन वापरातील मसाल्याच्या काही पदार्थांचे गुणधर्म जाणून घेऊन त्याप्रमाणे त्याचा वापर करावा.

प्रत्येक पदार्थामध्ये ज्याप्रमाणे प्रथिने, कर्बोदके, स्निग्ध पदार्थ, जीवनसत्त्वे, खनिजे हे महत्त्वाचे आणि आवश्यक अन्नघटक असतात तसेच मसाल्यांतही महत्त्वाची खनिजे आणि विशेष गुणधर्म असणारे अन्नघटक आहेत.
हळद
खोकला, अपचन, संधिवातात उपयुक्त, हृदयाचे आरोग्य राखण्यात उपयोगी, प्रतिओक्सिडीकारक असून, काळ्या मिरीसोबत खाल्यास अधिक फायदेशीर
तिखट
अ, ब (ब-१, ब-२, ब-३, ई) जीवनसत्त्वांचा उत्तम स्रोत. शरीरातील उष्णता वाढविल्यामुळे, वजन घटवण्यास मदत, रक्तातील साखरेची पातळी सुयोग्य राखते.   
हिंग  
खनिजांचा उत्तम स्रोत. पचनसंस्थेच्या आरोग्यात महत्त्वाची भूमिका. अपचन, गॅसेस, पोटदुखी, हर्निया, जंत यांवर उपयुक्त. श्वसनसंस्थेच्या आरोग्यासाठी आवश्यक. अस्थमा, खोकला बरा करण्यासाठी उपायकारक.  
जिरे  
लोह व सोडियमचा चांगला स्रोत - पोटदुखी, अतिसार, गॅसेसवर उपयुक्त. पित्तशामक, डाययुरेटिक हिमोग्लोबिन वाढविण्यासाठी  महत्त्वाचा.
धणे
तंतुमय पदार्थ आणि ब जीवनसत्त्वाचा चांगला स्रोत. उत्तम पचनासाठी व पोटाच्या आरोग्यासाठी हितकारक. रोग प्रतिकारकशक्ती वाढविण्यासाठी भूक कमी होणे, मळमळणे व पोटाच्या इतर आजारांवर उपयुक्त.
मिरी
अ जीवनसत्त्वाचा चांगला स्रोत. निरोगी व तकतकीत त्वचेसाठी, भूक वाढविण्यासाठी, उष्णता वाढविण्यासाठी, सर्दीवर उपयुक्त.  
मोहरी
अ, ब व ई जीवनसत्त्वांचा चांगला स्रोत. चयापचयाचा वेग वाढविण्यासाठी, कोलेस्टेरॉल कमी करण्यासाठी उपयुक्त. उचकी, कफ, दमा, खोकला यावर गुणकारी.  
मेथ्या
प्रथिने आणि ब जीवनसत्त्वाचा उत्तम स्रोत - रक्तातील कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण योग्य राखण्यासाठी तसेच रक्तवाहिन्यांतील रक्तप्रवाह सुरळीत करण्यात महत्त्वाचा सहभाग. इन्शुलिनचे आवश्यक प्रमाण ठेवणे हे महत्त्वाचे कार्य करते.  
तमालपत्र
अ, ब व क जीवनसत्त्वांचा व फॉलिक ॲसिडचा चांगला स्रोत. नियमित चयापचयात मदत, प्रदूषणाचे, शारीरिक आणि बौद्धिक ताणाचे दुष्परिणाम कमी करणारे.
वेलदोडा
कोलिन आणि अ, ब, क, ई आणि के जीवनसत्त्वांचा उत्तम स्रोत. पचनात मदत करते. जळजळणे, भूक कमी होणे इत्यादी पोटाच्या तक्रारींवर उपायकारक. सर्दी व खोकल्यावर गुणकारी.

संपर्क ः  कीर्ती देशमुख, ८२७५४१२०६३
(विषय विशेषज्ञ (गृहविज्ञान) कृषी विज्ञान केंद्र, अकोला)

इतर ताज्या घडामोडी
ऊस गाळपात इंदापूर कारखान्याची आघाडी पुणे  : जिल्ह्यात सर्व १७ साखर कारखान्यांनी...
निवडणुकीमुळे चाराटंचाईकडे दुर्लक्ष;...पुणे  : निवडणुकीची रणधुमाळी सुरू असताना...
नाशिक जिल्ह्यात चारा छावण्यांसाठी...नाशिक  : जिल्ह्यातील टंचाईच्या झळा तीव्र होत...
सभा मोदींची; प्रशासनाने घेतली...नाशिक : लोकसभा उमेदवारांच्या प्रचारार्थ २२ एप्रिल...
नगर : पशुधन वाचविण्यासाठी इतर...नगर : जिल्ह्यात २८ लाख लहान-मोठे जनावरे आहेत....
सौर कृषिपंप योजना खोळंबलीजळगाव : सौर कृषिपंपासाठी खानदेशातून ८ हजार ९५०...
मराठवाड्यात पाणीपुरवठ्यासाठी २३५९ टँकरऔरंगाबाद : मराठवाड्यात दुष्काळामुळे होणारी...
नत्र ऱ्हास रोखण्यासोबत वाढवता येईल...शेतकरी आपल्या मक्याच्या उत्पादनांचा अंदाज...
खानदेशात पाणंद रस्त्यांची कामे ठप्पजळगाव : खानदेशात जानेवारीत मंजुरी मिळालेल्या,...
म्हैसाळची विस्तारित योजना पूर्ण करणार...जत, जि. सांगली : ‘‘जत तालुक्याच्या पूर्व भागाला...
पुणे विभागात रब्बी कांद्याचे ३६ लाख टन...पुणे   ः रब्बी हंगामात शेतकऱ्यांनी...
गारपीट, वादळी पावसाने पुणे जिल्ह्याला...पुणे  : जिल्ह्याच्या उत्तर भागात असलेल्या...
जळगावात आले प्रतिक्विंटल २००० ते ६५००...जळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये बुधवारी (ता...
अवकाळी पावसाने वऱ्हाडात दाणादाणअकोला   ः वऱ्हाडातील अनेक भागात...
नगर जिल्ह्यातील १२८ गावांत दूषित पाणीनगर  : ‘सर्वांना शुद्ध पाणी’ यासाठी सरकार...
आमच्या काळात एकही घोटाळा नाही :...सोलापूर : काँग्रेस आघाडी देशाला मजबूत करू...
सातारा जिल्ह्यात सलग तिसऱ्या दिवशी...सातारा : जिल्ह्यात मंगळवारी सकाळपासून ढगाळ...
बहुपयोगी नत्रयुक्त खत `कॅल्शिअम...सावकाश उपलब्ध होण्याच्या क्षमतेमुळे कॅल्शियम...
जल, मृद्‌संधारणासाठी पूर्वमशागत...जमिनीमध्ये चांगले पीक उत्पादन येण्याकरिता भौतिक,...
कृषी सल्ला : भुईमूग, आंबा पीक भुईमूग शेंगा अवस्था भुईमूग पीक आऱ्या...