Agriculture story in marathi, poultry management in winter season | Agrowon

मसाल्याचे आहारातील महत्त्व
कीर्ती देशमुख
गुरुवार, 30 नोव्हेंबर 2017

स्वयंपाकात चव, रंग आणि साठवणुकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रत्येक मसाल्याच्या पदार्थाला स्वतःचा विशेष 'गुण' आहे.  दैनंदिन वापरातील मसाल्याच्या काही पदार्थांचे गुणधर्म जाणून घेऊन त्याप्रमाणे त्याचा वापर करावा.

स्वयंपाकात चव, रंग आणि साठवणुकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रत्येक मसाल्याच्या पदार्थाला स्वतःचा विशेष 'गुण' आहे.  दैनंदिन वापरातील मसाल्याच्या काही पदार्थांचे गुणधर्म जाणून घेऊन त्याप्रमाणे त्याचा वापर करावा.

प्रत्येक पदार्थामध्ये ज्याप्रमाणे प्रथिने, कर्बोदके, स्निग्ध पदार्थ, जीवनसत्त्वे, खनिजे हे महत्त्वाचे आणि आवश्यक अन्नघटक असतात तसेच मसाल्यांतही महत्त्वाची खनिजे आणि विशेष गुणधर्म असणारे अन्नघटक आहेत.
हळद
खोकला, अपचन, संधिवातात उपयुक्त, हृदयाचे आरोग्य राखण्यात उपयोगी, प्रतिओक्सिडीकारक असून, काळ्या मिरीसोबत खाल्यास अधिक फायदेशीर
तिखट
अ, ब (ब-१, ब-२, ब-३, ई) जीवनसत्त्वांचा उत्तम स्रोत. शरीरातील उष्णता वाढविल्यामुळे, वजन घटवण्यास मदत, रक्तातील साखरेची पातळी सुयोग्य राखते.   
हिंग  
खनिजांचा उत्तम स्रोत. पचनसंस्थेच्या आरोग्यात महत्त्वाची भूमिका. अपचन, गॅसेस, पोटदुखी, हर्निया, जंत यांवर उपयुक्त. श्वसनसंस्थेच्या आरोग्यासाठी आवश्यक. अस्थमा, खोकला बरा करण्यासाठी उपायकारक.  
जिरे  
लोह व सोडियमचा चांगला स्रोत - पोटदुखी, अतिसार, गॅसेसवर उपयुक्त. पित्तशामक, डाययुरेटिक हिमोग्लोबिन वाढविण्यासाठी  महत्त्वाचा.
धणे
तंतुमय पदार्थ आणि ब जीवनसत्त्वाचा चांगला स्रोत. उत्तम पचनासाठी व पोटाच्या आरोग्यासाठी हितकारक. रोग प्रतिकारकशक्ती वाढविण्यासाठी भूक कमी होणे, मळमळणे व पोटाच्या इतर आजारांवर उपयुक्त.
मिरी
अ जीवनसत्त्वाचा चांगला स्रोत. निरोगी व तकतकीत त्वचेसाठी, भूक वाढविण्यासाठी, उष्णता वाढविण्यासाठी, सर्दीवर उपयुक्त.  
मोहरी
अ, ब व ई जीवनसत्त्वांचा चांगला स्रोत. चयापचयाचा वेग वाढविण्यासाठी, कोलेस्टेरॉल कमी करण्यासाठी उपयुक्त. उचकी, कफ, दमा, खोकला यावर गुणकारी.  
मेथ्या
प्रथिने आणि ब जीवनसत्त्वाचा उत्तम स्रोत - रक्तातील कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण योग्य राखण्यासाठी तसेच रक्तवाहिन्यांतील रक्तप्रवाह सुरळीत करण्यात महत्त्वाचा सहभाग. इन्शुलिनचे आवश्यक प्रमाण ठेवणे हे महत्त्वाचे कार्य करते.  
तमालपत्र
अ, ब व क जीवनसत्त्वांचा व फॉलिक ॲसिडचा चांगला स्रोत. नियमित चयापचयात मदत, प्रदूषणाचे, शारीरिक आणि बौद्धिक ताणाचे दुष्परिणाम कमी करणारे.
वेलदोडा
कोलिन आणि अ, ब, क, ई आणि के जीवनसत्त्वांचा उत्तम स्रोत. पचनात मदत करते. जळजळणे, भूक कमी होणे इत्यादी पोटाच्या तक्रारींवर उपायकारक. सर्दी व खोकल्यावर गुणकारी.

संपर्क ः  कीर्ती देशमुख, ८२७५४१२०६३
(विषय विशेषज्ञ (गृहविज्ञान) कृषी विज्ञान केंद्र, अकोला)

इतर ताज्या घडामोडी
अकोल्यात आंतरविद्यापीठ कर्मचारी क्रीडा...अकोला ः सुवर्ण जयंती क्रीडा महोत्सवातंर्गत येथे...
‘कर्जाची वरात मुख्यमंत्र्यांच्या दारात...नागपूर  ः शेतकऱ्यांचा सात-बारा उतारा सरसकट...
`सेवाकर प्रश्न मिटेपर्यंत सांगलीत...सांगली   : मुंबईत भाजप कार्यालयातील...
पुणे जिल्ह्यात गव्हाचे क्षेत्र ४१ हजार...पुणे  ः जमिनीत ओल नसल्याने यंदा रब्बी...
राज्यात तरी लोकायुक्तांची नियुक्ती करा...नगर   : ‘लोकायुक्त कायद्याची अंमलबजावणी...
कांदा पट्टयात अस्वस्थता; चौघांनी संपवले...नाशिक   ः गंभीर दुष्काळ स्थिती, कर्ज,...
`कृषिक`मध्ये शेवंतीच्या जाती,...बारामती, जि. पुणे  ः येथे आयोजित कृषिक...
कांद्याच्या उभ्या पिकात चरण्यासाठी...राहुरी, जि. नगर  : कूपनलिकेचे पाणी अचानक...
‘एमसीडीसी’ शेतकरी कंपन्या स्थापन करणारपुणे : महाराष्ट्र सहकार विकास महामंडळ नाबार्डच्या...
संत्रा पिकाबाबतच्या उपाययोजनांचा अहवाल...नागपूर  ः संत्रा उत्पादकांचे आर्थिक हित...
सूक्ष्म सिंचन विस्तारातील अडचणी, पर्याय...औरंगाबाद   : औरंगाबाद येथे आयोजित...
‘ई- टेंडरिंग’ रेशीम उत्पादकांच्या मुळावरपुणे  ः राज्यात पाणीटंचाईमुळे सर्वत्र...
आंदोलनामुळे शेतकऱ्यांना मिळाले ७४...पुणे  : साखर आयुक्तालयासमोर गेल्या तीन...
रोहित पवार यांनी वाढवला नगर जिल्ह्यात... नगर : कर्जत-जामखेड विधानसभा मतदारसंघात मरगळ...
लोणार तालुक्यात कडाक्याच्या थंडीमुळे...बुलडाणा : जिल्ह्यात द्राक्ष शेती टिकवून ठेवण्यात...
कृषी सल्ला (कोकण विभाग)भात रोप अवस्था : उन्हाळी भात रोपवाटिकेस...
थंडीच्या काळात केळी बागांची काळजीकेळीच्या पानांवर कमी तापमानाचे दुष्परिणाम २ ते ४...
पहाटे, रात्री थंडीचे प्रमाण अधिक राहीलमहाराष्ट्राच्या सह्याद्री पर्वत रांगावर १०१४...
पाणंद रस्त्यांची निविदा प्रक्रिया सुरू अकोला : शासनाच्या पाणंद रस्ते योजनेतून...
`साखर उद्योगातील संघटित गुन्हेगारी...मुंबई : गेल्या वर्षीच्या हंगामातील ७०-३०...