Agriculture story in marathi, pregnency management in livestock | Agrowon

यशस्वी गर्भधारणेसाठी रेतनातील चुका टाळा
डॉ. नितीन मार्कंडेय
शुक्रवार, 22 सप्टेंबर 2017

जनावरातील सतत उलटणारा माज आणि नेहमी होणाऱ्या चुका टाळण्यासाठी वेळेवर रेतन, जंतुससर्गाला अटकाव, वेळेवर उपचार करणे गरजेचे अाहे. जनावरातील सतत उलटणारा माज आणि नेहमी होणाऱ्या चुका याबाबतची माहिती.

योग्य माजानंतरच रेतन

सगळे माज रेतनास योग्य नसतात. नियमित माज, स्वच्छ बळस, कालवडीमध्ये पहिले दोन तर गायी, म्हशीमध्ये एक माज वगळून पुढील २१ दिवसांनी येणाऱ्या माजावर जनावरे भरवावीत.

स्रावाकडे दुर्लक्ष

पहिल्या टप्प्यापासून माजाच्या शेवटच्या टप्प्यात माज स्राव स्वच्छ, पारदर्शक, रंगहीन, गंधहीन अपेक्षित असतो.

जनावरातील सतत उलटणारा माज आणि नेहमी होणाऱ्या चुका टाळण्यासाठी वेळेवर रेतन, जंतुससर्गाला अटकाव, वेळेवर उपचार करणे गरजेचे अाहे. जनावरातील सतत उलटणारा माज आणि नेहमी होणाऱ्या चुका याबाबतची माहिती.

योग्य माजानंतरच रेतन

सगळे माज रेतनास योग्य नसतात. नियमित माज, स्वच्छ बळस, कालवडीमध्ये पहिले दोन तर गायी, म्हशीमध्ये एक माज वगळून पुढील २१ दिवसांनी येणाऱ्या माजावर जनावरे भरवावीत.

स्रावाकडे दुर्लक्ष

पहिल्या टप्प्यापासून माजाच्या शेवटच्या टप्प्यात माज स्राव स्वच्छ, पारदर्शक, रंगहीन, गंधहीन अपेक्षित असतो.

माजातील अंतर

सलग येणारा माज २१ दिवस अंतराचा (२ दिवस कमी जास्त होऊ शकते) असेल तरच तो रेतनास पात्र असतो. कमी अधिक अंतराचे माज टाळावेत.

उपचार - रेतन

उपचार केलेल्या गर्भाशयदाह असणाऱ्या प्रकारातील सर्व माज रेतनासाठी टाळल्यास जंतुसंसर्गामुळे गर्भाशयावर अालेली सूज कमी होण्यास वेळ मिळतो व पुढील माजास जनावरे गाभण राहण्याची शक्‍यता वाढते.

पुन्हा-पुन्हा रेतन

प्रत्येक माजास होणारे रेतन गर्भधारणा होण्यास अपात्र दिसून आल्यास एक-दोन माज रेतनासाठी टाळणे म्हणजे वाढलेल्या रक्तप्रवाहातून प्रजनन संस्था सक्षण करणे.

माजानंतर रक्तस्राव

माजानंतर दोन दिवसांत दिसून अाल्यास दुर्लक्ष करावे. त्याचा गर्भधारणेशी काही संबंध नसतो. अंधश्रद्धा ठेऊन कुठलेही उपचार करू नयेत.

रेतनानंतर नैसर्गिक संयोग

कृत्रिम रेतनानंतर वळूद्वारे नैसर्गिक रेतनाने जनावरे भरवू नयेत. रेतनाचा एकच पर्याय अवलंबावा.

आहार कमी करणे

चांगल्या वजनाचे जनावर मेदवृद्धीमुळे उलटते हा गैरसमज आहे. आहार कमी करून शरीर वजनात घट झाल्यास गर्भधारणेची शक्‍यता कमी होते.

जंतुसंसर्ग

गोठ्यात जर पाणी साठत असेल, तर रोगजंतूंची संख्या वाढते. पाण्यापेक्षा सूर्यप्रकाश-ऊन यातून होणारी स्वच्छता निर्जंतुकीकरणास मदतीची ठरते. प्रसूतीवेळी अस्वच्छता टाळावी. त्यासाठी गोठ्याचे निर्जंतुकीकरण करावे.

संपर्क ः डॉ. नितीन मार्कंडेय, ९४२२६५७२५१      (पशुवैद्यकीय महाविद्यालय, परभणी)

इतर कृषिपूरक
दुग्ध व्यवसायातून गटाने मिळविली बाजारपेठबोपी (ता. नांदगाव खंडेश्‍वर, जि. अमरावती) गावातील...
हळदकंदांवर प्रक्रियेसाठी सुधारित...हळदकंदांची काढणी केल्यानंतर हळदीवर प्रक्रिया करून...
गोड दह्याच्या निवळीपासून तेलाची...योगर्ट (दही) निर्मिती उद्योगामध्ये गोड...
समतोल आहारातून वाढेल दुग्धोत्पादन म्हैस पालन फायदेशीर होण्याकरिता...
शेतावरच करा गांडूळ खताची निर्मितीगांडूळ खत जमीन सुधारण्याच्या व पिकाच्या वाढीच्या...
तंत्र सायप्रिनस माशांच्या बीजोत्पादनाचेप्रजनन योग्य नर आणि मादीची निवड ...
खनिज पुरवठ्यामुळे वाढते प्रजननक्षमतासूक्ष्म खनिजांच्या कमतरतेमुळे जनावरांमध्ये विविध...
अोळख कोकण कन्याळ शेळीची... सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील विविध तालुक्‍यांतील...
म्हशींच्या चांगल्या अारोग्यासाठी...हवामान, उपलब्ध असणारे मनुष्यबळ, चारा व पाण्याची...
अाहारातून जनावरांना करा खनिजांचा पुरवठा सूक्ष्म खनिजे शरीराला अतिशय कमी...
वाढवा दुधातील फॅटचे प्रमाणशासनाच्या नियमावलीनुसार गाईच्या आणि म्हशीच्या...
पशुसल्लासाधारणतः गायीचा गर्भधारणेचा कालावधी हा २८२...
अळिंबी प्रथिनांतून पदार्थाच्या पोषकतेत...आहारातील पोषकता वाढवण्यासाठी वनस्पतिजन्य (विशेषतः...
अत्याधुनिक पशुपालनात इस्राईलचा ठसाइस्राईलमधील पशुपालनाची त्रिसूत्री म्हणजे गाईंचा...
अोळखा थंडीमुळे येणारा जनावरांतील ताणसध्या तापमानात घट होत अाहे व थंडीचे प्रमाण वाढत...
अंडी, मांस उत्पादनासाठी श्रीनिधी...कुक्कुट संशोधन संचालनालय, हैदराबाद या संस्थेने...
निवड जातिवंत दुधाळ म्हशींची...बऱ्याच शेतकऱ्यांचा म्हैसपालन हा मुख्य व्यवसाय...
जनावरांतील गर्भधारणेसाठी योग्य...वांझ जनावरांची जोपासना हे आर्थिकदृष्ट्या...
उत्पन्न दुप्पट करण्याची क्षमता फक्त ‘...आजपर्यंतच्या जीआय मानांकन या मालिकेत आपण भारत...
ओळखा लाळ्या खुरकुताचा प्रादुर्भावसद्यस्थितीत जनवारांना लाळ्या व खुरकुत हा आजार...