यशस्वी गर्भधारणेसाठी रेतनातील चुका टाळा
डॉ. नितीन मार्कंडेय
शुक्रवार, 22 सप्टेंबर 2017

जनावरातील सतत उलटणारा माज आणि नेहमी होणाऱ्या चुका टाळण्यासाठी वेळेवर रेतन, जंतुससर्गाला अटकाव, वेळेवर उपचार करणे गरजेचे अाहे. जनावरातील सतत उलटणारा माज आणि नेहमी होणाऱ्या चुका याबाबतची माहिती.

योग्य माजानंतरच रेतन

सगळे माज रेतनास योग्य नसतात. नियमित माज, स्वच्छ बळस, कालवडीमध्ये पहिले दोन तर गायी, म्हशीमध्ये एक माज वगळून पुढील २१ दिवसांनी येणाऱ्या माजावर जनावरे भरवावीत.

स्रावाकडे दुर्लक्ष

पहिल्या टप्प्यापासून माजाच्या शेवटच्या टप्प्यात माज स्राव स्वच्छ, पारदर्शक, रंगहीन, गंधहीन अपेक्षित असतो.

जनावरातील सतत उलटणारा माज आणि नेहमी होणाऱ्या चुका टाळण्यासाठी वेळेवर रेतन, जंतुससर्गाला अटकाव, वेळेवर उपचार करणे गरजेचे अाहे. जनावरातील सतत उलटणारा माज आणि नेहमी होणाऱ्या चुका याबाबतची माहिती.

योग्य माजानंतरच रेतन

सगळे माज रेतनास योग्य नसतात. नियमित माज, स्वच्छ बळस, कालवडीमध्ये पहिले दोन तर गायी, म्हशीमध्ये एक माज वगळून पुढील २१ दिवसांनी येणाऱ्या माजावर जनावरे भरवावीत.

स्रावाकडे दुर्लक्ष

पहिल्या टप्प्यापासून माजाच्या शेवटच्या टप्प्यात माज स्राव स्वच्छ, पारदर्शक, रंगहीन, गंधहीन अपेक्षित असतो.

माजातील अंतर

सलग येणारा माज २१ दिवस अंतराचा (२ दिवस कमी जास्त होऊ शकते) असेल तरच तो रेतनास पात्र असतो. कमी अधिक अंतराचे माज टाळावेत.

उपचार - रेतन

उपचार केलेल्या गर्भाशयदाह असणाऱ्या प्रकारातील सर्व माज रेतनासाठी टाळल्यास जंतुसंसर्गामुळे गर्भाशयावर अालेली सूज कमी होण्यास वेळ मिळतो व पुढील माजास जनावरे गाभण राहण्याची शक्‍यता वाढते.

पुन्हा-पुन्हा रेतन

प्रत्येक माजास होणारे रेतन गर्भधारणा होण्यास अपात्र दिसून आल्यास एक-दोन माज रेतनासाठी टाळणे म्हणजे वाढलेल्या रक्तप्रवाहातून प्रजनन संस्था सक्षण करणे.

माजानंतर रक्तस्राव

माजानंतर दोन दिवसांत दिसून अाल्यास दुर्लक्ष करावे. त्याचा गर्भधारणेशी काही संबंध नसतो. अंधश्रद्धा ठेऊन कुठलेही उपचार करू नयेत.

रेतनानंतर नैसर्गिक संयोग

कृत्रिम रेतनानंतर वळूद्वारे नैसर्गिक रेतनाने जनावरे भरवू नयेत. रेतनाचा एकच पर्याय अवलंबावा.

आहार कमी करणे

चांगल्या वजनाचे जनावर मेदवृद्धीमुळे उलटते हा गैरसमज आहे. आहार कमी करून शरीर वजनात घट झाल्यास गर्भधारणेची शक्‍यता कमी होते.

जंतुसंसर्ग

गोठ्यात जर पाणी साठत असेल, तर रोगजंतूंची संख्या वाढते. पाण्यापेक्षा सूर्यप्रकाश-ऊन यातून होणारी स्वच्छता निर्जंतुकीकरणास मदतीची ठरते. प्रसूतीवेळी अस्वच्छता टाळावी. त्यासाठी गोठ्याचे निर्जंतुकीकरण करावे.

संपर्क ः डॉ. नितीन मार्कंडेय, ९४२२६५७२५१      (पशुवैद्यकीय महाविद्यालय, परभणी)

इतर कृषिपूरक
शेळीपालनातील अडचणी अोळखून व्यवसायाचे...अाधुनिकतेच्या नावाखाली शेळी संगोपनावरचा खर्च वाढत...
मधमाश्यांच्या प्रकारानुसार असते...मधमाश्यांच्या कुटुंबाचे विभाजन झाले, की त्यांची...
शेळी, मेंढीची कोणती जात निवडावी?राज्यातील शेळ्या व मेंढ्यांच्या जातींचा विचार...
पैदाशीच्या वळूचे आहार व्यवस्थापनप्रजोत्पादनासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वळूंच्या...
सुधारित यंत्रामुळे वाढेल उत्पादनांची...वर्षभर वेगवेगळ्या भाज्यांचे उत्पादन आपल्या...
गाय-वासराच्या संगोपनातील महत्त्वाच्या...भारत हा कृषिप्रधान देश असून, पशुसंवर्धन हे...
जनावरांतील जखमांवर वेळेवर उपचार...जनावरांना काही कारणास्तव जखमा होतात. या जखमांमुळे...
सुदृढ, निरोगी जनावरांसाठी व्यवस्थापनात...दुग्धव्यवसाय फायदेशीर करायचा असेल तर जनावरांच्या...
प्रथिने, जीवनसत्त्वे, खनिजांसाठी अंडे...आपल्या रोजच्या आहारात प्रथिने, जीवनसत्त्वे, खनिजे...
स्वच्छता राखा, अन्नविषबाधा रोखाजैव रासायनिक प्रक्रियेमुळे फळे व भाजीपाल्याची...
कोथिंबीर लागवडीबाबत माहितीकोथिंबिरीची लागवड आपल्याकडे सर्व प्रकारच्या...
योग्य वयात करा बोकडाचे खच्चीकरणशेळीपालन व्यवसायात जे बोकड पैदाशीसाठी वापरायचे...
पौष्टिक, लुसलुशीत चाऱ्यासाठी पेरा ओटओट पिकाचा पाला हिरवागार, पौष्टिक व लुसलुशीत असतो...
मानसिक अारोग्यासाठीही मधमाशीचे महत्वविविध अवजारांवरील आयुर्वेदिक उपचारांमध्ये मधाचा...
खाद्यातील बुरशीमुळे कोंबड्यांना होऊ...कोंबड्यांतील मरतुकीच्या अनेक कारणांपैकी बुरशीमुळे...
अाजारापासून वाचवा निरोगी जनावरांनाजनावरांमध्ये विविध प्रकारचे जिवाणूजन्य,...
सुधारित पद्धतीने गूळ उत्पादन कसे करावे? ऊसतोडणीनंतर ६ ते १२ तासांच्या आत उसाचे गाळप...
अाजार टाळण्यासाठी लसीकरणाची वेळ...कोणताही रोग झाल्यावर लागणाऱ्या खर्चाच्या पटीत...
सोयाबीन, हळदीच्या फ्यूचर्स भावात वाढगेल्या सप्ताहात हळद वगळता सर्वच पिकांचे भाव उतरले...
निरोगी आरोग्यासाठी ताज्या फळांचा रसभारतातल्या अग्रगण्य शीतपेयांच्या रासायनिक घटकांचा...