agriculture story in marathi, preparation of jam from verious seasonal fruits | Agrowon

विविध हंगामी फळांपासून बनवा जॅम
कीर्ती देशमुख, डॉ. उमेश ठाकरे
गुरुवार, 6 सप्टेंबर 2018

हंगामानुसार विविध प्रकारची फळे उपलब्ध होतात. काढणीनंतर ही फळे जास्तीत जास्त दोन ते चार दिवसच टिकत असल्याने बाजारामध्ये मोठ्या प्रमाणावर आवक होते. त्यामुळे मिळेल त्या दराने विकावी लागतात. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान सहन करावे लागते. या फळांपासून जॅम बनवून मूल्यवर्धन करता येते अाणि चांगला फायदा मिळवता येतो.

अननस

हंगामानुसार विविध प्रकारची फळे उपलब्ध होतात. काढणीनंतर ही फळे जास्तीत जास्त दोन ते चार दिवसच टिकत असल्याने बाजारामध्ये मोठ्या प्रमाणावर आवक होते. त्यामुळे मिळेल त्या दराने विकावी लागतात. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान सहन करावे लागते. या फळांपासून जॅम बनवून मूल्यवर्धन करता येते अाणि चांगला फायदा मिळवता येतो.

अननस

  • अननसाच्या फळांची साल काढून गराचे तुकडे करावेत.
  • तुकडे केलेला गर मिक्‍सरमधून बारीक करून शिजण्यासाठी गॅसवर ठेवावा.
  • एक किलो अननसाच्या गरामध्ये ७५० ग्रॅम साखर मिसळून गर सतत ढवळत राहावा.
  • पहिली उकळी आल्यानंतर ५ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • - गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा.
  • जामची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी. सर्व टेस्ट योग्य आल्यानंतर जॅम तयार होईल.
  • तयार जॅममध्ये इसेेन्स व खाण्याचा रंग मिसळून गरम जॅम बॉटलमध्ये भरावा.

उंबर

  • उंबराची फळे स्वच्छ धुऊन त्याची साल काढावी.
  • फळे मिक्‍सरमधून बारीक करून गर तयार करावा.
  • गर शिजण्यासाठी ठेवावा. एक किलो गरामध्ये ७५० ग्रॅम साखर अाणि ६ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.
  • सर्व टेस्ट योग्य आल्यानंतर जॅम तयार होईल.
  • शेवटी तयार झालेल्या जॅममध्ये आवश्‍यकता असल्यास इसेेन्स व खाण्याचा रंग मिसळावा. गरम जॅम बॉटलमध्ये भरावा.

चिकू

  • २०० ग्रॅम चिकूच्या गरामध्ये २०० ग्रॅम साखर मिसळून गर गॅसवर ठेवावा.
  • पहिल्या उकळीनंतर २ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.
  • सर्व टेस्ट योग्य आल्यानंतर जॅम तयार होईल.
  • तयार जॅममध्ये आवश्‍यकता असल्यास इसेन्स व खाण्याचा रंग मिसळावा. गरम जॅम बॉटलमध्ये भरावा.

पपई

  • पक्व पपई स्वच्छ धुऊन साल काढावी. गराचे बारीक तुकडे करून मिक्‍सरमध्ये एकजीव करावा.
  • गर पातेल्यामध्ये घेऊन गॅसवर ठेवावा. त्यामध्ये ७५० ग्रॅम साखर मिसळावी.
  • पहिल्या उकळीनंतर ६ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.

जांभूळ

  • ५०० ग्रॅम फळे धुऊन घ्यावीत व ती ब्लॅचिंग करून घ्यावी. (३ ते ४ मिनिटे)
  • ब्लॅचिंग केलेल्या सर्व फळांची साल काढून हाताने कुस्करून त्याच्या बिया वेगळ्या करून घ्याव्यात.
  • गर मिक्‍सरमधून एकजीव करून गॅसवर ठेवावा.
  • गर शिजत असताना ४०० ग्रॅम साखर मिसळावी.
  • पहिल्या उकळीनंतर २.५ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व तापमान १०२ अंश येईपर्यंत जाम शिजू द्यावा. नंतर जामची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.

मिक्‍स फ्रूट जॅम

  • फळे ः पपई १.५ किलो, केळी १.५ किल, अननस १ किलो, सफरचंद ५०० ग्रॅम, पेरू १ किलो, संत्रा ५०० ग्रॅम, द्राक्ष ५ किलो ग्रॅम.
  • सर्व फळांपासून मिळालेला एकूण गर ४ किलो ५०० ग्रॅम
  • साखर ६ किलो ३०० ग्रॅम
  • सायट्रिक ॲसिड २७ ग्रॅम
  • पेक्‍टीन पावडर ७० ग्रॅम
  • सोडियम बेंझोएट २ ग्रॅम
  • सर्व फळांचा एकजीव केलेला गर गॅसवर ठेवावा.
  • गर शिजत असताना त्यामध्ये अर्धी साखर मिसळावी. १५ मिनिटांनी अर्धी साखर पेक्‍टीनमध्ये मिसळून टाकावी. सोबतच सायचट्रीक ॲसिडसुद्धा मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स हा ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.
  • सर्व टेस्ट योग्य आल्यांतर जॅम तयार होईल.
  • तयार झालेल्या जॅममध्ये आवश्‍यकता असल्यास इसेन्स व खाण्याचा रंग मिसळावा व गरम जाम बॉटलमध्ये भरावा.

संपर्क ः कीर्ती देशमुख, ८२७५४१२०६३
(कृषी विज्ञान केंद्र, अकोला)

 

 

इतर कृषी प्रक्रिया
अन्नप्रक्रिया उद्योगातील परवाने, कायदेप्रक्रिया उद्योग स्थापन केल्यानंतर या...
प्रक्रियेद्वारा आल्याचे मूल्यवर्धनआरोग्यदायी गुणधर्मामुळे आल्यापासून बनविलेल्या...
शेतकरी आठवडे बाजारचालक शेतकऱ्यांना...पुणे : शेतकरी उत्पादक कंपनीच्या वतीने बाणेर येथे...
कांदा निर्जलीकरणास आहे वावकांदा हे भारतातील प्रमुख पीक असून, ते मुख्यत्वे...
प्रक्रिया उद्योगातून आर्थिक स्थिरतासगरोळी (ता. बिलोली, जि. नांदेड) येथील श्रद्धा...
शेवगा पानांचे आरोग्यवर्धक गुणधर्मशेवग्याच्या वाळलेल्या पानामध्ये ताज्या...
हळद पॉलिश, प्रतवारी महत्त्वाचीलोखंडी ड्रममधून शिजवलेली हळद २० ते ३० मिनिटांसाठी...
पौष्टिक अंजिराचे प्रक्रियायुक्त पदार्थअंजिरामध्ये आहारमूल्याबरोबरच औषधी गुणधर्म मुबलक...
डाळिंबापासून अनारदाना, अनाररबडाळिंबापासून तयार होणाऱ्या अनारदाना या पदार्थास...
औषधी जायफळाचे मूल्यवर्धनजायफळ सालीचे वजन ६० टक्के असते. जायफळ सालीमध्ये...
कॅल्शिअम, लोहाचा उत्तम स्त्रोत ः नाचणीआहारच्या दृष्टीने नाचणी एक अत्यंत महत्त्वाचे...
मोहापासून प्रक्रियायुक्त पदार्थमोहाची फुले झाडावर काही मर्यादित काळच उपलब्ध...
अनेक प्रक्रिया पदार्थांमध्ये सीताफळ गर...सीताफळ हे नाशवंत फळ असल्यामुळे त्यावर प्रक्रिया...
कच्च्या पपईपासून पेपेन निर्मितीपपई हे जवळजवळ वर्षभर उत्पादन देणारं पीक असून,...
मार्मालेड, टुटीफ्रुटी निर्मितीसाठी पपईपपई झाडांपासून वर्षभर फळे मिळतात; परंतु दूरच्‍या...
आरोग्यवर्धक फळांची भुकटीप्रक्रिया उद्योगामध्ये ग्राहकांच्या आवडीनुसार अणि...
कवठ प्रक्रियेला आहे संधीकवठ हे तसे दुर्लक्षित फळ. आंबट, गोड चवीमुळे...
पेरूची टॉफी, स्क्वॅश, गरपेरूमध्ये जीवनसत्त्व सी, कॅल्शिअम, फॉस्फरस, लोह,...
पेरू प्रक्रियेतून वाढवा फायदापेरू नाशवंत असल्यामुळे प्रक्रियेद्वारा पेरूचे...
बहुगुणी आवळ्याचे मूल्यवर्धनआवळा या फळाला आयुर्वेदामध्ये फार महत्त्व आहे....