agriculture story in marathi, preparation of jam from verious seasonal fruits | Agrowon

विविध हंगामी फळांपासून बनवा जॅम
कीर्ती देशमुख, डॉ. उमेश ठाकरे
गुरुवार, 6 सप्टेंबर 2018

हंगामानुसार विविध प्रकारची फळे उपलब्ध होतात. काढणीनंतर ही फळे जास्तीत जास्त दोन ते चार दिवसच टिकत असल्याने बाजारामध्ये मोठ्या प्रमाणावर आवक होते. त्यामुळे मिळेल त्या दराने विकावी लागतात. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान सहन करावे लागते. या फळांपासून जॅम बनवून मूल्यवर्धन करता येते अाणि चांगला फायदा मिळवता येतो.

अननस

हंगामानुसार विविध प्रकारची फळे उपलब्ध होतात. काढणीनंतर ही फळे जास्तीत जास्त दोन ते चार दिवसच टिकत असल्याने बाजारामध्ये मोठ्या प्रमाणावर आवक होते. त्यामुळे मिळेल त्या दराने विकावी लागतात. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान सहन करावे लागते. या फळांपासून जॅम बनवून मूल्यवर्धन करता येते अाणि चांगला फायदा मिळवता येतो.

अननस

  • अननसाच्या फळांची साल काढून गराचे तुकडे करावेत.
  • तुकडे केलेला गर मिक्‍सरमधून बारीक करून शिजण्यासाठी गॅसवर ठेवावा.
  • एक किलो अननसाच्या गरामध्ये ७५० ग्रॅम साखर मिसळून गर सतत ढवळत राहावा.
  • पहिली उकळी आल्यानंतर ५ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • - गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा.
  • जामची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी. सर्व टेस्ट योग्य आल्यानंतर जॅम तयार होईल.
  • तयार जॅममध्ये इसेेन्स व खाण्याचा रंग मिसळून गरम जॅम बॉटलमध्ये भरावा.

उंबर

  • उंबराची फळे स्वच्छ धुऊन त्याची साल काढावी.
  • फळे मिक्‍सरमधून बारीक करून गर तयार करावा.
  • गर शिजण्यासाठी ठेवावा. एक किलो गरामध्ये ७५० ग्रॅम साखर अाणि ६ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.
  • सर्व टेस्ट योग्य आल्यानंतर जॅम तयार होईल.
  • शेवटी तयार झालेल्या जॅममध्ये आवश्‍यकता असल्यास इसेेन्स व खाण्याचा रंग मिसळावा. गरम जॅम बॉटलमध्ये भरावा.

चिकू

  • २०० ग्रॅम चिकूच्या गरामध्ये २०० ग्रॅम साखर मिसळून गर गॅसवर ठेवावा.
  • पहिल्या उकळीनंतर २ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.
  • सर्व टेस्ट योग्य आल्यानंतर जॅम तयार होईल.
  • तयार जॅममध्ये आवश्‍यकता असल्यास इसेन्स व खाण्याचा रंग मिसळावा. गरम जॅम बॉटलमध्ये भरावा.

पपई

  • पक्व पपई स्वच्छ धुऊन साल काढावी. गराचे बारीक तुकडे करून मिक्‍सरमध्ये एकजीव करावा.
  • गर पातेल्यामध्ये घेऊन गॅसवर ठेवावा. त्यामध्ये ७५० ग्रॅम साखर मिसळावी.
  • पहिल्या उकळीनंतर ६ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.

जांभूळ

  • ५०० ग्रॅम फळे धुऊन घ्यावीत व ती ब्लॅचिंग करून घ्यावी. (३ ते ४ मिनिटे)
  • ब्लॅचिंग केलेल्या सर्व फळांची साल काढून हाताने कुस्करून त्याच्या बिया वेगळ्या करून घ्याव्यात.
  • गर मिक्‍सरमधून एकजीव करून गॅसवर ठेवावा.
  • गर शिजत असताना ४०० ग्रॅम साखर मिसळावी.
  • पहिल्या उकळीनंतर २.५ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व तापमान १०२ अंश येईपर्यंत जाम शिजू द्यावा. नंतर जामची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.

मिक्‍स फ्रूट जॅम

  • फळे ः पपई १.५ किलो, केळी १.५ किल, अननस १ किलो, सफरचंद ५०० ग्रॅम, पेरू १ किलो, संत्रा ५०० ग्रॅम, द्राक्ष ५ किलो ग्रॅम.
  • सर्व फळांपासून मिळालेला एकूण गर ४ किलो ५०० ग्रॅम
  • साखर ६ किलो ३०० ग्रॅम
  • सायट्रिक ॲसिड २७ ग्रॅम
  • पेक्‍टीन पावडर ७० ग्रॅम
  • सोडियम बेंझोएट २ ग्रॅम
  • सर्व फळांचा एकजीव केलेला गर गॅसवर ठेवावा.
  • गर शिजत असताना त्यामध्ये अर्धी साखर मिसळावी. १५ मिनिटांनी अर्धी साखर पेक्‍टीनमध्ये मिसळून टाकावी. सोबतच सायचट्रीक ॲसिडसुद्धा मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स हा ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.
  • सर्व टेस्ट योग्य आल्यांतर जॅम तयार होईल.
  • तयार झालेल्या जॅममध्ये आवश्‍यकता असल्यास इसेन्स व खाण्याचा रंग मिसळावा व गरम जाम बॉटलमध्ये भरावा.

संपर्क ः कीर्ती देशमुख, ८२७५४१२०६३
(कृषी विज्ञान केंद्र, अकोला)

 

 

इतर कृषी प्रक्रिया
मोहापासून प्रक्रियायुक्त पदार्थमोहाची फुले झाडावर काही मर्यादित काळच उपलब्ध...
अनेक प्रक्रिया पदार्थांमध्ये सीताफळ गर...सीताफळ हे नाशवंत फळ असल्यामुळे त्यावर प्रक्रिया...
कच्च्या पपईपासून पेपेन निर्मितीपपई हे जवळजवळ वर्षभर उत्पादन देणारं पीक असून,...
मार्मालेड, टुटीफ्रुटी निर्मितीसाठी पपईपपई झाडांपासून वर्षभर फळे मिळतात; परंतु दूरच्‍या...
आरोग्यवर्धक फळांची भुकटीप्रक्रिया उद्योगामध्ये ग्राहकांच्या आवडीनुसार अणि...
कवठ प्रक्रियेला आहे संधीकवठ हे तसे दुर्लक्षित फळ. आंबट, गोड चवीमुळे...
पेरूची टॉफी, स्क्वॅश, गरपेरूमध्ये जीवनसत्त्व सी, कॅल्शिअम, फॉस्फरस, लोह,...
पेरू प्रक्रियेतून वाढवा फायदापेरू नाशवंत असल्यामुळे प्रक्रियेद्वारा पेरूचे...
बहुगुणी आवळ्याचे मूल्यवर्धनआवळा या फळाला आयुर्वेदामध्ये फार महत्त्व आहे....
शेंगा लाडू, चटणी उद्योगातून तयार केली...शेंगा लाडूसारख्या छोट्या व्यवसायापासून सुरवात...
सीताफळापासून नेक्टर, स्कॅश, अारटीएससीताफळ हे अनेक अावश्‍यक पोषक घटकांचा स्राेत अाहे...
आरोग्यदायी कडधान्य चिप्सतेलकट बटाटा चिप्सचे प्रमाण बाजारपेठेमध्ये वेगाने...
सोयाबीन प्रक्रिया उद्योगाची ‘साधना’लातूर जिल्ह्यातील मुरूड येथे राहणाऱ्या साधना...
चांगल्या अारोग्यासाठी ः प्रोबायोटिक्स...प्रोबायोटिक्‍स म्हणजे सजीव सूक्ष्मजीव. सुमारे एक...
प्रोबायोटिक कुल्फीकुल्फी हा गोठवलेला थंड आइस्क्रीमचा प्रकार...
टोमॅटो मूल्यवर्धनातून वाढवा फायदाबाजार जास्त प्रमाणात टोमॅटोची अावक झाल्यामुळे...
दर्जेदार उत्पादनासाठी फ्रिज ड्रायिंगरूढ झालेल्या यांत्रिक ड्रायर्सच्या तुलनेत फ्रिज...
विविध हंगामी फळांपासून बनवा जॅमहंगामानुसार विविध प्रकारची फळे उपलब्ध होतात....
प्रक्रिया उद्योगात नारळाला मागणीनारळाचा प्रत्येक भागाचा उपयोग प्रक्रिया...
मावा मलई निर्मितीतून मिळविले आर्थिक...जळगाव शहरामधील पिंप्राळा परिसरातील देवकाबाई...