agriculture story in marathi, Probiotic Kulfi | Agrowon

प्रोबायोटिक कुल्फी
समीर भागवत, डॉ. संगीता गांगुली
बुधवार, 19 सप्टेंबर 2018

कुल्फी हा गोठवलेला थंड आइस्क्रीमचा प्रकार प्रसिद्ध अाहे. साधारणपणे कुल्फी दूध अाटवून त्यामध्ये साखर मिसळून तयार केली जाते. स्वादासोबतच अाहाराच्या दृष्टीने कुल्फी अारोग्यदायी अाहे. कुल्फीमध्ये प्रोबायोटीक जिवाणूंचा वापर करून त्याची पाैष्टीकता वाढवता येते. कुल्फीमध्ये लॅक्टोबॅसिलस केजी, लॅक्टोबॅसिलस एसिडोफिलस इत्यादी प्रोबायोटिक जिवाणूचा वापर करता येतो. प्रोबायोटिक सूक्ष्मजीव हे नैसर्गिक आणि मित्रवर्गीय सूक्ष्मजीव आहेत, जे आपल्या शरीरातील सूक्ष्मजीवांचा समतोल राखण्यास मदत करतात.  

कुल्फी हा गोठवलेला थंड आइस्क्रीमचा प्रकार प्रसिद्ध अाहे. साधारणपणे कुल्फी दूध अाटवून त्यामध्ये साखर मिसळून तयार केली जाते. स्वादासोबतच अाहाराच्या दृष्टीने कुल्फी अारोग्यदायी अाहे. कुल्फीमध्ये प्रोबायोटीक जिवाणूंचा वापर करून त्याची पाैष्टीकता वाढवता येते. कुल्फीमध्ये लॅक्टोबॅसिलस केजी, लॅक्टोबॅसिलस एसिडोफिलस इत्यादी प्रोबायोटिक जिवाणूचा वापर करता येतो. प्रोबायोटिक सूक्ष्मजीव हे नैसर्गिक आणि मित्रवर्गीय सूक्ष्मजीव आहेत, जे आपल्या शरीरातील सूक्ष्मजीवांचा समतोल राखण्यास मदत करतात.  

कुल्फीसाठी आवश्यक घटक पदार्थ 
गाय किंवा म्हैशीचे दूध, मलई, साखर, फळांचा रस, चॉकलेट, प्रोबायोटिक जिवाणू आणि रंग इत्यादी घटक कुल्फी बनवण्यासाठी आवश्यक असतात.

पाैष्टीक घटक
घटक ः प्रमाण
एकूण घन पदार्थ ः ३६ टक्के
फॅट ः २.५ ते १० टक्के
प्रथिने ः ३.५० टक्के
साखर ः १३ टक्के
लॅक्टीक ॲसिड ः ०.२० टक्के

प्रक्रिया
गायीचे किंवा म्हशीचे दधू ९० अंश सेल्सिअस तापमानाला १० मिनिटे गरम करावे.

  • दूध अर्धे अटेपर्यंत स्टेनलेस स्टीलच्या भांड्यात घोटावे
  • दुधाच्या १२ ते १५ टक्के साखर मिसळावी.
  • दूध कुल्फीसाठी अावश्‍यक घनतेपर्यंत घोटत राहावे.
  • अाधीच दुधामध्ये वाढवलेले प्रोबायोटिक जिवाणू (लॅक्टोबॅसिलस केजी, लॅक्टोबॅसिलस एसिडोफिलस) कुल्फीमिक्सच्या १० टक्के मिसळावेत.
  • फळांचा रस, चॉकलेट अाणि रंग मिसळावा (२ टक्के).
  • तयार कुल्फी मिक्स स्टेनलेस स्टीलच्या साच्यामध्ये भरुन -१८ ते -२० अंश सेल्सिअस तापमानाला ३० मिनिटांसाठी ठेवावे.
  • तयार कुल्फी -२० अंश सेल्सिअस तापमानाला फ्रीज मध्ये ठेवावी.

संपर्क ः समीर भागवत, ९८९०३८३२६५
(राष्ट्रीय दुग्ध संशोधन संस्था, कर्नाल, हरयाणा)

 

 

इतर कृषी प्रक्रिया
अन्नप्रक्रिया उद्योगातील परवाने, कायदेप्रक्रिया उद्योग स्थापन केल्यानंतर या...
प्रक्रियेद्वारा आल्याचे मूल्यवर्धनआरोग्यदायी गुणधर्मामुळे आल्यापासून बनविलेल्या...
शेतकरी आठवडे बाजारचालक शेतकऱ्यांना...पुणे : शेतकरी उत्पादक कंपनीच्या वतीने बाणेर येथे...
कांदा निर्जलीकरणास आहे वावकांदा हे भारतातील प्रमुख पीक असून, ते मुख्यत्वे...
प्रक्रिया उद्योगातून आर्थिक स्थिरतासगरोळी (ता. बिलोली, जि. नांदेड) येथील श्रद्धा...
शेवगा पानांचे आरोग्यवर्धक गुणधर्मशेवग्याच्या वाळलेल्या पानामध्ये ताज्या...
हळद पॉलिश, प्रतवारी महत्त्वाचीलोखंडी ड्रममधून शिजवलेली हळद २० ते ३० मिनिटांसाठी...
पौष्टिक अंजिराचे प्रक्रियायुक्त पदार्थअंजिरामध्ये आहारमूल्याबरोबरच औषधी गुणधर्म मुबलक...
डाळिंबापासून अनारदाना, अनाररबडाळिंबापासून तयार होणाऱ्या अनारदाना या पदार्थास...
औषधी जायफळाचे मूल्यवर्धनजायफळ सालीचे वजन ६० टक्के असते. जायफळ सालीमध्ये...
कॅल्शिअम, लोहाचा उत्तम स्त्रोत ः नाचणीआहारच्या दृष्टीने नाचणी एक अत्यंत महत्त्वाचे...
मोहापासून प्रक्रियायुक्त पदार्थमोहाची फुले झाडावर काही मर्यादित काळच उपलब्ध...
अनेक प्रक्रिया पदार्थांमध्ये सीताफळ गर...सीताफळ हे नाशवंत फळ असल्यामुळे त्यावर प्रक्रिया...
कच्च्या पपईपासून पेपेन निर्मितीपपई हे जवळजवळ वर्षभर उत्पादन देणारं पीक असून,...
मार्मालेड, टुटीफ्रुटी निर्मितीसाठी पपईपपई झाडांपासून वर्षभर फळे मिळतात; परंतु दूरच्‍या...
आरोग्यवर्धक फळांची भुकटीप्रक्रिया उद्योगामध्ये ग्राहकांच्या आवडीनुसार अणि...
कवठ प्रक्रियेला आहे संधीकवठ हे तसे दुर्लक्षित फळ. आंबट, गोड चवीमुळे...
पेरूची टॉफी, स्क्वॅश, गरपेरूमध्ये जीवनसत्त्व सी, कॅल्शिअम, फॉस्फरस, लोह,...
पेरू प्रक्रियेतून वाढवा फायदापेरू नाशवंत असल्यामुळे प्रक्रियेद्वारा पेरूचे...
बहुगुणी आवळ्याचे मूल्यवर्धनआवळा या फळाला आयुर्वेदामध्ये फार महत्त्व आहे....