Agriculture story in Marathi, weed control by bobot | Agrowon

रोबोटिक तणनियंत्रण पकडतेय वेग
वृत्तसेवा
सोमवार, 22 जानेवारी 2018

जगभरातील संशोधन संस्था आणि कंपन्यांमध्ये सुरू आहे संशोधन पिकांमधील तणांचा समूळ नायनाट करण्यासाठी रोबोटिक्स तंत्रज्ञान अत्यंत फायद्याचे ठरणार आहे. यामध्ये रसायनांचा वापर नसल्याने सर्व प्रकारच्या सेंद्रिय, नैसर्गिक शेतीमध्ये त्यांचा वापर शक्य आहे. विशेषतः ज्या पिकांमध्ये तण काढणी अत्यंत जिकिरीची मानली जाते, अशा भाजीपाला पिकांसाठी त्यांची खास निर्मिती केली जात आहे. पिकांची पेरणी आणि काढणीसाठी बहुतांश पिकांमध्ये यंत्राची उपलब्धता होत आहे.

जगभरातील संशोधन संस्था आणि कंपन्यांमध्ये सुरू आहे संशोधन पिकांमधील तणांचा समूळ नायनाट करण्यासाठी रोबोटिक्स तंत्रज्ञान अत्यंत फायद्याचे ठरणार आहे. यामध्ये रसायनांचा वापर नसल्याने सर्व प्रकारच्या सेंद्रिय, नैसर्गिक शेतीमध्ये त्यांचा वापर शक्य आहे. विशेषतः ज्या पिकांमध्ये तण काढणी अत्यंत जिकिरीची मानली जाते, अशा भाजीपाला पिकांसाठी त्यांची खास निर्मिती केली जात आहे. पिकांची पेरणी आणि काढणीसाठी बहुतांश पिकांमध्ये यंत्राची उपलब्धता होत आहे.

पिकातील आंतरमशागतीच्या कामामध्ये यांत्रिकीकरणाने जोर पकडला आहे. अशा स्थितीमध्ये पिकांच्या दोन ओळीतील तणांचे नियंत्रण करण्यासाठी ट्रॅक्टर किंवा बैलचलित यंत्रे उपलब्ध झाली आहेत. मात्र, दोन रोपांतील तणांच्या नियंत्रणासाठी प्रामुख्याने अनुकूल अशा तणनाशकांवर अवलंबून राहावे लागते. सेंद्रिय शेतीमध्ये तणनाशकांचा वापर शक्य नसल्याने मानवी कष्ट आणि कालावधी वाढतो. त्याच एकूणच शेतीमध्ये मजुरांची उपलब्धता ही समस्या जगभर भेडसावत आहे. परिणामी सेंद्रिय शेतीमध्ये खर्च वाढतो. यावर मात करण्यासाठी दोन ओळीत आणि त्याच वेळी दोन रोपातील तणांचे निर्मूलन अत्यंत काटेकोरपणे करण्यासाठी रोबोटिक विडर उपयुक्त ठरणार आहे.

रोबोटिक विडरच्या निर्मितीमध्ये जगभरातील संशोधन संस्था आणि कंपन्यांचे प्रयत्न सुरू आहेत. ‘युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया’ येथील विस्तार तज्ज्ञ स्टिव्हन फेन्निमोर यांनी सांगितले, की लेट्यूस, ब्रोकोली, टोमॅटो आणि कांदा यासारख्या भाजीपाला पिकामध्ये तणांचा प्रादुर्भाव एक मोठी समस्या ठरते. तुलनेने मका, सोयाबीन आणि गहू यासारख्या पिकांमध्ये सुरवातीचा काही काळ तणनियंत्रण केल्यानंतर पिकांच्या वाढीमुळे तणांच्या वाढीला फारशी संधी राहत नाही. त्याच प्रमाणे भाजीपाला पिकामध्ये वापरण्यायोग्य तणनाशकांचे प्रमाणही कमी आहे. अशा वेळी हाताने तणनियंत्रण करण्याशिवाय पर्याय राहत नाही. ते सातत्याने अधिक खर्चिक होत चालले आहे. हाताने खुरपून तण काढणीचा वेग अत्यंत कमी असतो. त्यामुळे रोबोटिक विडरच्या मागणीमध्ये वेगाने वाढ होत आहे. गेल्या दहा वर्षापासून रोबोटिक विडरच्या निर्मितीसाठी आम्ही कार्यरत आहोत. या तंत्रज्ञानाने बऱ्यापैकी अचूकता गाठली असून, आता ते व्यावसायिक होण्यासाठी तयार झाले आहे.

फेन्निमोर हे विद्यापीठातील शास्त्रज्ञ आणि कंपनीच्या अभियंत्यासोबत काम करत आहेत. त्यांनी नव्याने विकसित केलेल्या विडरच्या चाचण्या घेतल्या आहेत. हे संशोधन आणि त्याचे निष्कर्ष नुकत्याच झालेल्या ‘अमेरिकन सोसायटी ऑफ अॅग्रोनॉमी’च्या वार्षिक बैठकीमध्ये मांडले आहेत.

नव्याने विकसित केलेल्या रोबोटिक विडरची वैशिष्ट्ये ः

  • यामध्ये अत्यंत लहान आकाराचे ब्लेड वापरले असून, ते मातीमध्ये घुसून मुळासह तण उपटून काढते. या क्रियेमध्ये पिकांना कोणतीही इजा होत नाही.
  • तणांची व पिकांची ओळख पटविण्यासाठी त्यांच्यातील फरक आणि त्यांचे पॅटर्न यांचे प्रोग्रॅम या विडरमध्ये भरलेले आहेत. अर्थात, यात अचूकतेसाठी आणखी प्रयत्न करण्यात येत आहेत.
  • पीकनिहाय पॅटर्न वेगळे असून, ते तयार करण्याचे काम सुरू आहे.
  • सध्या इलेक्ट्रॉनिक क्षेत्रामध्ये वेगाने बदल होत असून, त्याचा फायदा या रोबोटिक्स क्षेत्रालाही होत आहे.

खर्च ः सध्याच्या रोबोटिक विडरच्या किमती अधिक  (१.२० ते १.७५ लाख डॉलर) आहेत. त्यामुळे हे विडर अद्यापही सामान्य शेतकऱ्यांच्या आवाक्याबाहेर आहेत. मात्र, मजुरी आणि दीर्घकालीन गुंतवणूक या अर्थाने विचार करत मोठे फार्म किंवा शेतकरी नक्कीच या तंत्रज्ञानाकडे आकर्षित होत आहेत.

 

इतर टेक्नोवन
शेततळ्यातील बाष्पीभवन रोखण्याचे विविध...सध्या सर्वत्र दुष्काळाची स्थिती आहे. पिके...
हरितगृहातील प्रकाशाचे नियंत्रण...हरितगृहातील प्रकाशाच्या कार्यक्षम व्यवस्थापनासाठी...
गूळ प्रक्रियेच्या आधुनिक पद्धतीआरोग्यासाठी गूळ उत्तम असून, त्याची लोकप्रियता...
जलनियंत्रण बॉक्सद्वारे कमी करता येईल...अधिक काळ पाण्याखाली राहत असलेल्या जमिनीतून...
योग्य पद्धतीनेच वापरा पॉवर टिलर पॉवर टिलर चालू करीत असताना डेप्थ रेग्युलेटर चालू...
शेतात केले पेरणी ते मळणी यांत्रिकीकरणनंदुरबार जिल्ह्यातील आडगाव (ता. शहादा) येथील...
बॅटरीरहित उपकरणांचे स्वप्न येईल...सध्या विविध स्मार्ट उपकरणे बाजारात येत आहेत....
छोट्या यंत्रांनी होतील कामे सुलभया वर्षी दापोली येथे पार पडलेल्या संयुक्त कृषी...
पेरणी यंत्राचा वापर फायदेशीर ठरतो...बियाण्यांच्या लहान मोठ्या अाकरावरून पेरणीचा...
कमी वेळेत चांगल्या मशागतीसाठी रोटाव्हेटर१९३०च्या दशकात रोटरी कल्टिव्हेटर (रोटा + व्हेटर)...
पाच मिनिटांत एका एकरवर फवारणी !...शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञान आले पाहिजे, असे जो तो...
रोपांच्या मुळांची गुंडाळी टाळण्यासाठी...ट्रे किंवा प्लॅस्टिक पिशव्यांमध्ये रोपांची...
आरोग्यदायी कडधान्य चिप्सतेलकट बटाटा चिप्सचे प्रमाण बाजारपेठेमध्ये वेगाने...
सुधारित अवजारे करतात कष्ट कमीवैभव विळा : १) गहू, ज्वारी, गवत कापणी जमिनीलगत...
सुधारित ट्रेलरमुळे कमी होईल अपघाताचे...ट्रॅक्टर व उसाने भरलेला ट्रेलर हे ग्रामीण...
कांदा बी पेरणी यंत्राने लागवड खर्चात बचतश्रीरामपूर (जि. नगर) येथे साधारण बारा वर्षांपासून...
मका उत्पादनाच्या अचूक अंदाजासाठी...विविध पिकांची लागवड देशभरामध्ये होत असते. मात्र,...
मळणी यंत्राची कार्यक्षमता महत्त्वाची...मळणी यंत्राची कार्यक्षमता ही जाळीचा आकार, जाळीचा...
योग्य पद्धतीने वापरा मळणी यंत्रसुरक्षित मळणी करण्यासाठी आयएसआय मार्क असलेले...
घरीच तयार करा सौरकुकरआपल्याकडे सौरऊर्जा मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहे,...