agriculture story in marathi, Why people reject city trees | Agrowon

शहरी लोक झाडे नाकारताहेत...
वृत्तसेवा
शुक्रवार, 11 जानेवारी 2019

डेट्राइट शहरातील एक चतुर्थांश लोकांना शक्य असूनही आणि मोफत झाडे उपलब्ध असूनही झाडांना नकार दिला. अमेरिकेतील न्यूयॉर्क ते लॉस एन्जेलिस शहरामध्ये झाडांच्या लागवडीसाठी राबवल्या जाणाऱ्या कार्यक्रमाअंतर्गत २०११ आणि २०१४ मध्ये डेट्राइट शहरातील ७४२५ पात्र रहिवाशांशी संपर्क करण्यात आला. त्यातील १८०० पेक्षा अधिक लोकांनी (अंदाजे प्रमाण २५ टक्के) ‘झाड नको’ असे नोंदवले होते. व्हर्मोंट विद्यापीठातील संशोधकांनी शहरातील झाडे लावण्याच्या कार्यक्रमाला असलेल्या विरोधामागील कारणांचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला.

डेट्राइट शहरातील एक चतुर्थांश लोकांना शक्य असूनही आणि मोफत झाडे उपलब्ध असूनही झाडांना नकार दिला. अमेरिकेतील न्यूयॉर्क ते लॉस एन्जेलिस शहरामध्ये झाडांच्या लागवडीसाठी राबवल्या जाणाऱ्या कार्यक्रमाअंतर्गत २०११ आणि २०१४ मध्ये डेट्राइट शहरातील ७४२५ पात्र रहिवाशांशी संपर्क करण्यात आला. त्यातील १८०० पेक्षा अधिक लोकांनी (अंदाजे प्रमाण २५ टक्के) ‘झाड नको’ असे नोंदवले होते. व्हर्मोंट विद्यापीठातील संशोधकांनी शहरातील झाडे लावण्याच्या कार्यक्रमाला असलेल्या विरोधामागील कारणांचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला. ही कारणे टाळून पुन्हा एकदा हरित डेट्राइट हा कार्यक्रम राबवण्यास सुरुवात झाली आहे.

सातत्याने होत असलेल्या वृक्षतोडीमुळे पर्यावरणाची हानी होत आहे. नवी झाडे लावण्यासाठी सर्वत्र प्रोत्साहन दिले जात आहे. असाच एक झाडे लावण्याचा कार्यक्रम अमेरिकेतील मुख्य शहरांमध्ये (न्यूयॉर्क ते लॉस एन्जेलिस) हाती घेण्यात आला होता. २०११ आणि २०१४ मध्ये राबवलेल्या या कार्यक्रमामध्ये एकट्या डेट्राइट शहरातील पात्र रहिवाश्यांपैकी २५ टक्के लोकांनी झाडांना नकार दिला. या मागील नेमक्या कारणांचा शोध व्हर्मोंट विद्यापीठातील संशोधिका ख्रिस्टीन कॅर्मिचेल यांनी घेतला आहे. त्यांनी मौरीन मॅकडोनौघ यांच्यासह तीन वर्षे या प्रकल्पाचा अभ्यास केला. या संशोधनाचे निष्कर्ष सोसायटी अॅण्ड नॅचरल रिसोर्सेस जर्नल मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

संशोधनाविषयी माहिती देताना ख्रिस्टीन कॅर्मिचेल म्हणाल्या, की वस्तूतः पर्यावरण संरक्षणामध्ये रुची असूनही, स्थानिक प्रशासनाच्या वतीने राबवलेल्या कृती कार्यक्रमामुळे व पूर्वीच्या अनुभवामुळे लोकांनी त्याकडे पाठ फिरवली. मोकळ्या जागा व रस्त्यावरील झाडांच्या संदर्भातील मागील अनुभव चांगला नव्हता. एकट्या २०१४ मध्ये शहरामध्ये लावलेल्या झाडांपैकी २० हजार झाडे मृत किंवा धोकादायक स्थितीमध्ये असल्याचा अंदाज आहे. प्रशासनाने झाडांच्या लागवडीनंतर त्यांची निगा घेण्याच्या कामासाठी आर्थिक तरतूदच केली नव्हती.
-घराजवळ झाडांच्या लागवडीबरोबरच देखभालीची जबाबदारी पडण्याचा धोका लक्षात घेता दीर्घकाळ रहिवाश्यांनी नवी झाडे लावण्यालाच नकार दिला.
-जरी शासकीय जागेमध्ये झाडे लावावयाची असली, तरी त्याची योग्य निगा होत नाही, ही बाब अनेकांनी अधोरेखित केली.
-झाडांची निवड करण्याचा निर्णयही लोकांना स्वतः घ्यावयाचा आहे. कोणीतरी दुसऱ्याने निवडलेली झाडे लावण्यामध्ये उत्साह कसा वाटेल, असाही प्रश्न एकाने केला.

हिरवे शहर

  • शहरी भागामध्येही झाडांची लागवड आणि संवर्धन व्हावी, या उद्देशाने हरित डेट्राइट या ना नफा तत्त्वावरील प्रकल्पाला सुरुवात केली आहे. यात मागील चुका टाळण्याचा प्रयत्न असून, शहरी वातावरणामध्ये तग धरतील, अशा झाडांची निवड करण्यात येत आहे. त्यात तीन वर्षांची देखभाल अंतर्भूत आहे.
  • यात लोकांमध्ये जागरुकता आणण्यासाठी प्रयत्न केले जात असले, तरी लोकांच्या आवडी व निवडीचा पर्याय खुला ठेवण्याचा सल्ला ख्रिस्टीन कॅर्मिचेल देतात.

एक धडा सर्वांसाठी

  • दी ग्रिनिंग डेट्राइट च्या मोनिका ताबारेस म्हणाल्या, की शहराच्या वनविभागातून आर्थिक निधीत वाढ केली असून, लोकांचा सहभाग वाढवण्यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत.
  • यात केवळ झाडे लावण्यासाठी लोकांना एकत्र आणले जात नाही, तर समाजासाठी आणि भविष्यासाठी झाडे कशी महत्त्वाची आहेत, यावर काम केले जात आहे.
  • डेट्राइट येथील अनुभवाचा फायदा विविध शहरात राबविण्यात येणाऱ्या ना नफा कार्यक्रमांसाठी होऊ शकतो. 

इतर ताज्या घडामोडी
प्रकाश संश्लेषणातून जीएम भात उत्पादनात...भात पिकामध्ये होणारी प्रकाश संश्लेषणाची क्रिया...
मराठवाड्यातील पाणीसाठे तळालाऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील दुष्काळाचं संकट...
अकोल्यात आंतरविद्यापीठ कर्मचारी क्रीडा...अकोला ः सुवर्ण जयंती क्रीडा महोत्सवातंर्गत येथे...
‘कर्जाची वरात मुख्यमंत्र्यांच्या दारात...नागपूर  ः शेतकऱ्यांचा सात-बारा उतारा सरसकट...
`सेवाकर प्रश्न मिटेपर्यंत सांगलीत...सांगली   : मुंबईत भाजप कार्यालयातील...
पुणे जिल्ह्यात गव्हाचे क्षेत्र ४१ हजार...पुणे  ः जमिनीत ओल नसल्याने यंदा रब्बी...
राज्यात तरी लोकायुक्तांची नियुक्ती करा...नगर   : ‘लोकायुक्त कायद्याची अंमलबजावणी...
कांदा पट्टयात अस्वस्थता; चौघांनी संपवले...नाशिक   ः गंभीर दुष्काळ स्थिती, कर्ज,...
`कृषिक`मध्ये शेवंतीच्या जाती,...बारामती, जि. पुणे  ः येथे आयोजित कृषिक...
कांद्याच्या उभ्या पिकात चरण्यासाठी...राहुरी, जि. नगर  : कूपनलिकेचे पाणी अचानक...
‘एमसीडीसी’ शेतकरी कंपन्या स्थापन करणारपुणे : महाराष्ट्र सहकार विकास महामंडळ नाबार्डच्या...
संत्रा पिकाबाबतच्या उपाययोजनांचा अहवाल...नागपूर  ः संत्रा उत्पादकांचे आर्थिक हित...
सूक्ष्म सिंचन विस्तारातील अडचणी, पर्याय...औरंगाबाद   : औरंगाबाद येथे आयोजित...
‘ई- टेंडरिंग’ रेशीम उत्पादकांच्या मुळावरपुणे  ः राज्यात पाणीटंचाईमुळे सर्वत्र...
आंदोलनामुळे शेतकऱ्यांना मिळाले ७४...पुणे  : साखर आयुक्तालयासमोर गेल्या तीन...
रोहित पवार यांनी वाढवला नगर जिल्ह्यात... नगर : कर्जत-जामखेड विधानसभा मतदारसंघात मरगळ...
लोणार तालुक्यात कडाक्याच्या थंडीमुळे...बुलडाणा : जिल्ह्यात द्राक्ष शेती टिकवून ठेवण्यात...
कृषी सल्ला (कोकण विभाग)भात रोप अवस्था : उन्हाळी भात रोपवाटिकेस...
थंडीच्या काळात केळी बागांची काळजीकेळीच्या पानांवर कमी तापमानाचे दुष्परिणाम २ ते ४...
पहाटे, रात्री थंडीचे प्रमाण अधिक राहीलमहाराष्ट्राच्या सह्याद्री पर्वत रांगावर १०१४...