Agriculture story in marathi, womens health | Agrowon

वात, रक्तदोषामुळे होतो गाऊट अाजार
डॉ. विनिता कुलकर्णी
गुरुवार, 16 नोव्हेंबर 2017

गाऊट हा वातव्याधी असल्याने अाणि थोडा रक्तदुष्टीशी संबंध असल्याने हिवाळ्यात हा अाजार होतो. या अाजारामध्ये नेमकी लक्षणे अाणि कारणे कोणती असतात हे जाणून घेणे अावश्‍यक अाहे.

सर्वांना सुपरिचित असणारी व्याधी म्हणजे गाऊट. आहार आणि आजार यांचा फार जवळचा संबंध असतो. त्यामुळे गाऊट अाजारात अाहार, पथ्यपाणी अाणि सवयी याकडे विशेष लक्ष द्यावे लागते.
लक्षणे

गाऊट हा वातव्याधी असल्याने अाणि थोडा रक्तदुष्टीशी संबंध असल्याने हिवाळ्यात हा अाजार होतो. या अाजारामध्ये नेमकी लक्षणे अाणि कारणे कोणती असतात हे जाणून घेणे अावश्‍यक अाहे.

सर्वांना सुपरिचित असणारी व्याधी म्हणजे गाऊट. आहार आणि आजार यांचा फार जवळचा संबंध असतो. त्यामुळे गाऊट अाजारात अाहार, पथ्यपाणी अाणि सवयी याकडे विशेष लक्ष द्यावे लागते.
लक्षणे

  • वेदनांची सुरवात हाताच्या किंवा पायाच्या पर्वसंधीपासून (बोटाचे पेरे) होते. पायापासून सुरवात होत असेल तर अंगठ्यामध्ये वेदना, लालसरपण, सूज निर्माण होऊन लक्षणे वाढत जातात. संधीवातामध्ये गुडघे, कोपर या वेदना नसतात.
  • रक्तदुष्टी असल्याने बारीक फोडही येतात. सुई टोचल्याप्रमाणे वेदना होतात. अशा लक्षणांकडे दुर्लक्ष होता कामा नये. रोगाचे निदान अधिक पक्के होण्यासाठी रक्तातील युरीक ॲसिडची पातळी तपासली जाते. त्यामुळे ही तपासणी जरुर करून घ्यावी.
  • रक्ततपासणीत फक्त युरीक ॲसिड वाढलेले दिसते. पण रक्तदुष्टीची लक्षणे म्हणजे खाज येणे, फोड येणे ही मात्र त्या रुग्णाला जाणवतात. त्यामुळे वेदना आणि गरमपणा या दोन्ही गोष्टी प्रकर्षाने जाणवतात.
  • छोट्या सांध्यांपासून सुरवात, फोड, उष्णस्पर्ष ही महत्त्वाची लक्षणेही लक्षात ठेवावी.

कारणे

  • कारणांचा विचार करता वात वाढविणारी रक्तदोष निर्माण करणारी कारणे महत्त्वाची ठरतात.
  • अती प्रमाणात दुचाकीवरून प्रवास, अनवाणी पायी चालण्याची सवय, कामाच्या नादात शाैचाच्या, लघवीच्या वेळा अडवून धरण्याची सवय, तिखट तळलेल्या पदार्थांचे सेवन, दही ठेचा अती प्रमाणात खाणे, वाटाणे उसळ अतीप्रमाणात खाणे, या सर्व गोष्टींची वात अाणि रक्ताची कामे बिघडतात.
  • विशेषतः स्त्रियांना लोणचे, पापड, मिरची, लसूण-कांद्याचे वाटण, मुळा मेथीचा अति वापर या सर्वांचे आकर्षण असते आणि आवडही असते. शिवाय शिळेपदार्थ खाण्याची सवयही असते. या सर्व गोष्टींनी रक्तात बिघाड होतो. रक्त तपासणी केल्यावर या गोष्टी कळत नाहीत. लक्षणांवरूनच त्या ओळखाव्या लागतात.

उपचार

  • चिकित्सेचा विचार करता तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन आणि युरिक ॲसिडची पातळी तपासणे गरजेचे असते. चिकित्सा करताना तीव्रतेनुरूप मात्रा ठरवावी लागते.
  • कैशोर, गुग्गुळ, अमृतादी गुग्गुळ, पुनर्नवा गुग्गुळ या औषधांचा चांगला फायदा होतो. सांध्यांवर दशांग लेप, शतधौत धृत लावणे यामुळे आग, फोड लक्षणे कमी होतात.
  • महामंजिष्ठादी काढ्याचा रक्तदुष्टी कमी करण्याच्या दृष्टीने फायदा होतो.
  • लक्षणे कमी झाली तरीसुद्धा संशमनी वटी किंवा गुळवेलीने सिद्ध केलेले औषधी तूप पोटात घेणे चालू ठेवावे. वरील सर्व उपचार तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानेच करावेत.

औषधाच्या जोडीला पथ्यपालन आवश्‍यक आहेच.
पथ्य ः

  • अतितिखट पदार्थ, हिरवी मिरची ठेचा, आंबट दही, आंबट ताक, चायनीज काही दिवस बंद करावे. शिळे पदार्थ, शिळ्या पदार्थांपासून केलेले ताजे पदार्थ पूर्ण बंद करावेत.
  • मेथी, मुळा यांचा कमी उपयोग करावा. रोजचा मांसाहार टाळावा.
  • नेहमीचा आहार, गोड ताक, शिरा, उपमा, धिरडे, थालिपीठ, दूध, काळ्या मनुका, खजूर, पोळी, भाकरी, कमी तिखट सर्व भाज्या जरूर सेवन कराव्यात. पाणी भरपूर प्यावे. शहाळे, सरबत, फळांचे रस यांवर भर द्यावा.
  • ॲलोपॅथिक औषधे चालू असली तर जोडीला हे पथ्य जरूर पाळावे.

 लेखिका पुणे येथे अायुर्वेद तज्ञ अाहेत.

टॅग्स

इतर ताज्या घडामोडी
संघर्ष गोकुळ ‘मल्टिस्टेट’चाकोल्हापूर जिल्हा दूध संघ (गोकुळ) मल्टिस्टेट...
'दारुमुळे दरवर्षी अडीच लाखापेक्षा जास्त...नवी दिल्ली- दारूमुळे दरवर्षी जवळपास अडीच...
जालन्यात पाण्यात बुडून तिघांचा मृत्यूजालना : गणपती बाप्पांचे विसर्जन करताना जालना...
शिखर, रोहितने पाकला धुतले; भारत अंतिम...दुबई : पाकिस्तानने उभारलेल्या 237 धावांचा सहजी...
खानदेशात मध्यम पाऊस; नंदुरबारला हुलकावणीजळगाव : खानदेशात शुक्रवारी (ता.२१) मध्यरात्री व...
पुणे जिल्ह्यात ढगाळ हवामानपुणे  : जिल्ह्यात आठवड्याच्या सुरवातीला...
खानापूर घाटमाथ्यावर तीव्र पाणीटंचाई सांगली  : घाटमाथ्यावर पावसाने ओढ दिली आहे....
नगर जिल्ह्यात साडेसहा लाख हेक्‍टरवर...नगर  ः जिल्ह्यात रब्बी हंगामात सहा लाख ५२...
कौशल्यावर आधारित उपक्रम ‘रयत’मध्ये सुरू...सातारा  ः केवळ पुस्तकी नव्हे तर कौशल्यावर...
नियमित कर्ज भरणाऱ्या शेतकऱ्यांचा अकोला...अकोला  ः नियमित कर्जाची परतफेड करणाऱ्या...
सांगली जिल्ह्यात पाणीप्रश्‍न पेटण्याची...सांगली  : पावसाने दिलेली उघडीप आणि पावसाळा...
अकोला, बुलडाण्यात सर्वदूर पाऊसअकोला   ः वऱ्हाडातील अकोला, बुलडाणा या...
सावधान... अल्झायमर आला उंबरठ्यावर ! कोल्हापूर : मंगळवार पेठेतल्या विठ्ठल मंदिरात रोज...
परभणीत हिरवी मिरची प्रतिक्विंटल ६०० ते...परभणी ः येथील जुना मोंढा भागातील फळे-भाजीपाला...
भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे...सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी...
कमी तीव्रतेच्या वणव्यांचाही मातीच्या...कमी तीव्रतेचे वणवे किंवा मर्यादित प्रमाणात...
ढगाळ वातावरणाने खानदेशात सोयाबीन मळणीला...जळगाव : खानदेशातील धुळे, नंदुरबार व जळगाव...
माळेगावकरांचा औद्योगिक वसाहतीच्या...नाशिक : माळेगाव औद्योगिक वसाहतीच्या टप्पा क्रमांक...
परभणीत व्यापाऱ्यांचे असहकार आंदोलन सुरूचपरभणी ः परभणी कृषी उत्पन्न बाजार समितीअंतर्गत...
सांगली जिल्ह्यात द्राक्ष क्षेत्रात वाढसांगली  ः दर्जेदार द्राक्ष उत्पादनासाठी...