Agriculture story in Marathi, women's health menstrual cycle issues | Agrowon

मासिक पाळीमध्ये जपा अारोग्य
डॉ. विनिता कुलकर्णी
गुरुवार, 21 डिसेंबर 2017

साधारणपणे वय ११ ते १५ या दरम्यान मुलींमध्ये शारीरिक बदल होतात. त्यातील मासिक पाळी हा महत्त्वाचा बदल होताना योग्य पद्धतीत होतोय की नाही याकडे खरं तर फार सुरवातीपासून लक्ष देणे गरजेचे असते. दरमहा होणारा स्राव हा नैसर्गिक असल्याने तो होताना त्रास होणार नाही ही काळजी प्रत्येकीने घेणे आवश्‍यक आहे.
 

साधारणपणे वय ११ ते १५ या दरम्यान मुलींमध्ये शारीरिक बदल होतात. त्यातील मासिक पाळी हा महत्त्वाचा बदल होताना योग्य पद्धतीत होतोय की नाही याकडे खरं तर फार सुरवातीपासून लक्ष देणे गरजेचे असते. दरमहा होणारा स्राव हा नैसर्गिक असल्याने तो होताना त्रास होणार नाही ही काळजी प्रत्येकीने घेणे आवश्‍यक आहे.
 
मासिक पाळी हा बदल अतिशय नैसर्गिक असतो. त्यामुळे त्याचा त्या विशिष्ट दिवसांत खूप त्रास होणे अपेक्षित नसते. जर का तो होत असेल तर दुर्लक्ष करणे योग्य नाही. बऱ्याचदा पाळीच्या त्रासाकडे होणारच असे गृहीत धरून फारसे लक्ष दिले जात नाही. सुरवातीला स्त्राव जास्त प्रमाणात असतो, तसेच पाळी सुरू झाल्यावर नियमित असेलच असे नाही. पण कालांतराने या सर्व गोष्टीत नियमितता यायलाच हवी. त्यासाठी स्त्रियांनी जाणीवपूर्वक लक्ष देऊन योग्य ती चिकित्सा, तपासण्या केल्या पाहिजेत.
अतिस्राव दोन प्रकारांत होतो. एकतर वेळेच्या खूप आधी मासिक स्राव होतो आणि खूप ब्लीडिंग होते. दुसरे वेळेवर स्राव सुरू होतो आणि अधिक काळापर्यंत होतो. इतका की हालचाल करणे, काम करणे खूप कठीण होते. बऱ्याचदा गाठी पडतात. या सर्व लक्षणांकडे दुर्लक्ष करणे योग्य नाही; कारण त्याचे दुष्परिणाम म्हणून थकवा, रक्त कमी होणे ही लक्षणे दिसून येतात.

उपाययोजना

  • चिकित्सेचा विचार करताना वयाचा विचार करणे आवश्‍यक असते. सगळ्यात महत्त्वाचा उपाय म्हणजे तांदळाचे धुवण पोटात २-३ तासांच्या अंतराने वारंवार घ्यावे. तांदूळ ३-४ वेळा धुवून ते पाणी म्हणजे तांदळाचे धुवण!
  • चंद्रकला वटी, कामदुधा वटी, पुष्यानुग चूर्ण नागकेशर चूर्ण या औषधांचा तांदळाच्या धुवणासह उपयोग करावा.
  • अशोकारिष्ट २ चमचे ३-४ वेळा कोमट पाण्यासह घ्यावे. खूप स्त्रावात पाय दुखणे, अंधेरी येणे, ओटीपोट दुखणे अशी लक्षणेही असतात. असा वेळी शतावरी कल्प दुधासह घ्यावा. गरम पाण्यानेही उपयोग होतो.
  • आडवे झोपून पायांच्या खाली उशी वगैरे ठेवून उंचवटा करावा. अशा पद्धतीने आडवे झोपल्यास फायदा होतो. अतिस्रावात प्रकृतीचा विचार खूप महत्त्वाचा ठरतो.
  • पित्ताची प्रकृती असल्याने उष्णता वाढणार नाही ही काळजी घेणे फार आवश्‍यक असते. वारंवार त्रास होत असेल तर आवश्‍यक त्या तपासण्या जरूर करून घ्याव्यात. सूज, फायब्रॉईड इत्यादी गोष्टी वेळच्या वेळी समजल्या की लगेच उपाय करता येतात.

आहाराचे पथ्य

अतिस्राव असणाऱ्या महिलांनी हे पथ्य पाळणे फार आवश्‍यक असते. अळीव, वरई, मेथी, आंबट दही, ठेचा, पापड, लोणचे, तळलेली मिरची, तिखट मसाले या सर्व गोष्टी टाळाव्यात. भुकेच्या वेळी चहा, कॉफी घेणे टाळावे. चहाचे प्रमाण कमी असावे.

औषधांच्या बाबतीत काळजी

मासिक स्राव जास्त होतो तेव्हा औषधांनी फरक पडतो पण नंतरही पुढची तारीख येईपर्यंत ठराविक औषधे पोटात घेणे आवश्‍यक असते. उष्णता पहिल्यापासून असेल तर ती कमी करण्यासाठी नियमितपणे औषधे घेणे आवश्‍यक ठरते. या सर्व गोष्टी तत्ज्ञांना विचारून ठरवाव्यात.

शारीरिक व्यायाम

  • मुलींना जेव्हा प्रथम मासिक स्राव होतो तेव्हापासूनच काळजी घ्यावी. मैदानी खेळ अाता जागेअभावी किंवा अन्य कारणांनी कमी झाले आहेत पण रोज सूर्यनमस्कार, दोरीवरच्या उड्या, पायी फिरणे एवढे जरी केले तरी हार्मोनमधील बदलात संतुलन येण्यास मदत होते.
  • हे व्यायाम प्रकार सर्व गृहिणींनी घरकाम करून केलेच पाहिजेत. कारण घरकामात योगासने होत नाही. जी यकृत, गर्भाशय या सर्वांचे काम नीट होण्यासाठी आवश्‍यक असतात.

(लेखिका पुणे येथे अायुर्वेदतज्ञ अाहेत.)

 

टॅग्स

इतर ताज्या घडामोडी
राज्यातील चौदा मतदारसंघांत आज मतदानमुंबई   ः लोकसभा निवडणुकीच्या तिसऱ्या...
स्थानिक घटकांपासून नावीन्यपूर्ण सौर...तीव्र थंडीच्या स्थितीमध्ये वापरण्यायोग्य सौर...
जळगावात हरभऱ्याची ऑनलाइन नोंदणी आज बंदजळगाव : जिल्ह्यात शासकीय हरभरा खरेदीसाठी अजून...
रावेर, जळगावसाठी आज मतदानजळगाव : लोकसभा निवडणुकीच्या जळगाव व रावेर...
वाळूउपशामुळे विहिरींच्या पाणीपातळीत घटनाशिक : बागलाण तालुक्यातील ताहाराबाद ...
नांदेड जिल्ह्यात अडीच हजार कोटींचे...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यातील विविध बॅंकांना २०१९-...
राज्याचे एक थेंबही पाणी गुजरातला देऊ...नाशिक  : ‘‘पंतप्रधान नरेंद्र मोदी...
धर्मराजाचा कडाही यंदा आटलामाजलगाव, जि. बीड : माजलगाव धरणालगतच असलेला...
लक्षवेधी माढ्यासाठी आज मतदानसोलापूर  : अत्यंत प्रतिष्ठेच्या ठरलेल्या...
जळगाव बाजारात केळी दरात सुधारणाजळगाव ः जिल्ह्यात मुक्ताईनगर व रावेरात दर्जेदार...
नगरमध्ये प्रशासन गुंतले निवडणुकीत,...नगर  : दुष्काळात जनावरे जगविण्यासाठी चारा...
पुणे विभागात तेरा हजार हेक्टरवर चारा...पुणे : पाणीटंचाईमुळे चाऱ्याची चांगलीच टंचाई...
पुणे जिल्ह्यात पाणीटंचाईमुळे फळबागा...पुणे  ः कमी झालेल्या पावसामुळे जिल्ह्यातील...
नगर लोकसभा मतदारसंघात आज मतदाननगर : नगर लोकसभा मतदारसंघासाठी आज (मंगळवारी) २०३०...
यवतमाळ जिल्ह्यात दोन लाख टन खतांची मागणीयवतमाळ  : येत्या खरीप हंगामासाठी कृषी...
यवतमाळ जिल्ह्यात होणार ६६४ विहिरींचे...यवतमाळ  ः जिल्ह्यात दिवसेंदिवस गंभीर होत...
कळमणा बाजारात तुरीच्या दरात सुधारणानागपूर ः कळमणा बाजार समितीत तुरीची आवक...
अमरावतीतील दहा हजारांवर शेतकऱ्यांचे... अमरावती  ः निसर्गाचा लहरीपणामुळे शेतकरी...
शरद जोशीप्रणीत शेतकरी संघटनेच्या...जळगाव   ः लोकसभा निवडणुकीसाठी नाशिक...
शेतकरी आणि व्यापाऱ्यांमधील ...नाशिक  : कृषी अर्थव्यवस्था बळकट करण्यासाठी...