agriculture story rice intureculture operation in marathi | Agrowon

भात पिकातील आंतरमशागतीसाठी कोनोविडर फायदेशीर
योगेश महल्ले, डॉ. उषा डोंगरवार
शुक्रवार, 8 सप्टेंबर 2017

भात पिकाची आंतरमशागत चिखलातच करावी लागते. त्याला खूप वेळ व अधिक मजूर लागतात. मात्र पॅडीविडर व कोनोविडरचा वापर केल्यास कमी वेळेत व श्रमात आंतरमशागत करता येते.

भात पिकाची आंतरमशागत चिखलातच करावी लागते. त्याला खूप वेळ व अधिक मजूर लागतात. मात्र पॅडीविडर व कोनोविडरचा वापर केल्यास कमी वेळेत व श्रमात आंतरमशागत करता येते.

भाताची लागवड ज्या शेतकऱ्यांनी सघन पद्धतीने केली आहे, त्यांच्यासाठी पॅडीविडर व कोनोविडरचा वापर फायद्याचा ठरतो. या पद्धतीत भातरोपांची पुनर्लागवड करताना दोन ओळीतील अंतर २० सें.मी. किंवा २५ सें.मी. ठेवले जाते.  डवरणीमुळे दोन ओळीतील तणे जमिनीत गाडली जातात. परिणामी जमिनीची सुपीकता वाढते. रासायनिक व सेंद्रिय खते चिखलात मिसळली जातात. त्यामुळे ती मुळापर्यंत पोचण्यास मदत होते. वाकून काम करण्याचे महिलांचे श्रम वाचतात. मात्र परंपरागत पद्धतीचे विडर वापरल्यामुळे तणांचा प्रसार जास्त होतो. त्यामुळे पॅडीविडर व कोनोविडरचा वापर करून तणनियंत्रण करावे.

 
कोनोविडर : 
कोनोविडरला फिरणारे कोनाच्या आकाराचे दोन ड्रम असतात. त्यांची रुंदी गरजेनुसार कमी जास्त करता येते. यंत्राचे वजन ७.५ किलो असते, त्यामुळे वापरण्यास सोपे आहे. मात्र हे यंत्र काळ्या व गाळाच्या जमिनीत वापरण्यास योग्य नाही. मध्यम आणि लाल जमिनीत कमी पाणी असलेल्या परिस्थितीतसुद्धा याचा चांगला फायदा होतो. यंत्राला लोखंडी दाते बसविले असून त्यामुळे तण मुळासहीत काढले जाते. चिखलात गाडले गेल्याने त्याचे जैविक खतामध्ये रुपांतरण होते. यंत्र वापरण्यास सुरक्षित आहे. अधिक चांगले तणनियंत्रण साधण्यासाठी एका हंगामात कमीत कमी तीन वेळा तरी याचा वापर करावा. कोनोविडरमुळे लहानात लहान तणांचेही व्यवस्थापन करता येते.
 
कोनोविडर वापरताना ः
कोनोविडरचा वापर पेरणीनंतर व पुनर्लागवडीनंतर रोपे चांगली रुजल्यावर २० दिवसांनी करावा. जेणेकरून झाडाला धक्का लागून झाड खराब होत नाहीत. खराब व सुटलेले तण मजुरांच्या साहाय्याने काढून घ्यावे. पहिली डवरणी लवकरात लवकर करावी. त्यामुळे तण आणि पिक यांच्यात अन्न, पाणी, हवा, सूर्यप्रकाश व जागेसाठी होणारी स्पर्धा होत नाही. पहिल्या डवरणीनंतर १५ दिवसांनी दुसरी डवरणी करावी. त्यामुळे पिकामध्ये आवश्‍यक तेवढी हवा खेळती राहते.  पिकाच्या मुळांना मुबलक प्रमाणात प्राणवायूचा पुरवठा होतो. कोनोविडरच्या वापरामुळे संपूर्ण तणांचे व्यवस्थापन होते.
 
पॅडीपॉवर विडर : 
हे यंत्र पेट्रोल व २ टी ऑइलवर चालते. यंत्राचे एकूण वजन १७ किलो आहे. त्यामुळे पुरुष तसेच स्त्री मजूरही ते सहजरित्या चालवू शकतात. यंत्राचे आकारमान १४७० x ७३५ x ८३० मि.मी. एवढे आहे. हे विडर १.७५ अश्‍वशक्तीच्या इंजिनावर चालते. यंत्राला ८ पाती असून त्यांचा वेग ३०० आर.पी.एम. इतका असतो. यंत्र १५ सें.मी. रुंद जागेमधून डवरणी करू शकते. यंत्राच्या साहाय्याने १ मजूर एका दिवसात २ ते २.५ एकर क्षेत्राची डवरणी करू शकतो. साधारणत: दोन लिटर पेट्रोलमध्ये १ ते १.५ एकर क्षेत्रावर डवरणी होते. यंत्राला मध्यभागी प्लास्टिकचे फ्लोटर असल्यामुळे चालवण्यास जास्त श्रम पडत नाही. दोन ओळीतील तण काढणे सोपे होते, मात्र दोन झाडांमधील तण काढण्यासाठी मजूर लावावे लागतात.
 
संपर्क ः: डॉ. उषा डोंगरवार, ९४०३६१७११३.
(कृषी विज्ञान केंद्र, साकोली)
 
 

इतर टेक्नोवन
सेन्सर छोटे, कार्य मोठे!इटली येथील युनिव्हर्सिटी ऑफ बारो अल्दो मोरोमधील...
आंबा रस आटविण्यासाठी गॅसिफायरकोकणात अजूनही आंबा आटवण्यासाठी चुलीमध्ये लाकडाचा...
कलिंगडापासून विविध पदार्थनिर्मितीउन्हाळ्यामध्ये कलिंगड हे फळ उत्तम मानले जाते....
योग्य पद्धतीने होईल खेकड्यांचे फॅटनिंगखेकड्यांचे फॅटनिंग करण्यासाठी तलावातील संवर्धन,...
सेन्सरद्वारे तापमान, आर्द्रता, कार्बन...काटेकोर शेतीमध्ये अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर...
कल्पनेतून केली अडचणींवर मातजगभरात शेतकरी आपली दैनंदिन कार्य करीत असताना अनेक...
परागीकरण करणारा रोबोजगभरात फळांची मागणी वाढत असल्याने विविध देशांत...
हळकुंडावरील प्रक्रियेसाठी यंत्रेकोणत्याही भारतीय स्वयंपाकामध्ये हळदीचा वापर होत...
यांत्रिकीकरणाचे ग्रामीण जीवनावरील परिणाममाणसाचे कष्ट कमी व्हावेत म्हणून सुरू झालेल्या...
यंत्रामुळे ऊसशेती झाली अधिक सुलभ कोल्हापूर हा उसाचा प्रमुख जिल्हा. येथील शिरोळ...
स्वयंचलित ट्रॅक्टरचा उद्योग वाढेल २५...जागतिक पातळीवर ड्रायव्हरशिवाय ट्रॅक्टर (अॅटोनॉमस...
यंत्रामुळे शहाळे फोडणे, नारळ सोलणे झाले...शहाळे फोडणे आणि नारळ सोलणे यंत्र महिला तसेच वयस्क...
विद्यार्थ्यांनी बनवले स्वस्त, कार्यक्षम...शेगाव (जि. बुलढाणा) येथील सिद्धिविनायक टेक्निकल...
भरतभाईंनी तयार केले आंतरमशागत, पेरणी...गुजरात राज्यातील पिखोर (ता. केशोद, जि. जुनागड) या...
सोलर इन्व्हर्टरमुळे होते ऊर्जेची बचतसोलर इन्व्हर्टरमुळे डी.सी. ऊर्जेवर चालणारे...
ऊस लागवड यंत्र, मल्चिंग यंत्राची केली...शेतकऱ्यामध्ये मोठा संशोधक दडलेला असतो. कुंभारी (...
कारल्याचे प्रक्रियायुक्त पदार्थकारले हे कडू असले तरी आरोग्यासाठी अत्यंत...
हळद बॉयलर सयंत्रातून मिळाला उत्पन्नाचा...भातउत्पादक म्हणून ओळख असलेल्या भंडारा जिल्ह्यात...
फिरत्या दिव्याने रोखली रानडुकरे!वन्यप्राण्यांमुळे पिकांचे मोठे नुकसान होत असले...
नटूभाई वाढेर यांनी तयार केले कापूस...देशात कपाशी लागवडीखाली मोठे लागवड क्षेत्र आहे....