agriculture story rice intureculture operation in marathi | Agrowon

भात पिकातील आंतरमशागतीसाठी कोनोविडर फायदेशीर
योगेश महल्ले, डॉ. उषा डोंगरवार
शुक्रवार, 8 सप्टेंबर 2017

भात पिकाची आंतरमशागत चिखलातच करावी लागते. त्याला खूप वेळ व अधिक मजूर लागतात. मात्र पॅडीविडर व कोनोविडरचा वापर केल्यास कमी वेळेत व श्रमात आंतरमशागत करता येते.

भात पिकाची आंतरमशागत चिखलातच करावी लागते. त्याला खूप वेळ व अधिक मजूर लागतात. मात्र पॅडीविडर व कोनोविडरचा वापर केल्यास कमी वेळेत व श्रमात आंतरमशागत करता येते.

भाताची लागवड ज्या शेतकऱ्यांनी सघन पद्धतीने केली आहे, त्यांच्यासाठी पॅडीविडर व कोनोविडरचा वापर फायद्याचा ठरतो. या पद्धतीत भातरोपांची पुनर्लागवड करताना दोन ओळीतील अंतर २० सें.मी. किंवा २५ सें.मी. ठेवले जाते.  डवरणीमुळे दोन ओळीतील तणे जमिनीत गाडली जातात. परिणामी जमिनीची सुपीकता वाढते. रासायनिक व सेंद्रिय खते चिखलात मिसळली जातात. त्यामुळे ती मुळापर्यंत पोचण्यास मदत होते. वाकून काम करण्याचे महिलांचे श्रम वाचतात. मात्र परंपरागत पद्धतीचे विडर वापरल्यामुळे तणांचा प्रसार जास्त होतो. त्यामुळे पॅडीविडर व कोनोविडरचा वापर करून तणनियंत्रण करावे.

 
कोनोविडर : 
कोनोविडरला फिरणारे कोनाच्या आकाराचे दोन ड्रम असतात. त्यांची रुंदी गरजेनुसार कमी जास्त करता येते. यंत्राचे वजन ७.५ किलो असते, त्यामुळे वापरण्यास सोपे आहे. मात्र हे यंत्र काळ्या व गाळाच्या जमिनीत वापरण्यास योग्य नाही. मध्यम आणि लाल जमिनीत कमी पाणी असलेल्या परिस्थितीतसुद्धा याचा चांगला फायदा होतो. यंत्राला लोखंडी दाते बसविले असून त्यामुळे तण मुळासहीत काढले जाते. चिखलात गाडले गेल्याने त्याचे जैविक खतामध्ये रुपांतरण होते. यंत्र वापरण्यास सुरक्षित आहे. अधिक चांगले तणनियंत्रण साधण्यासाठी एका हंगामात कमीत कमी तीन वेळा तरी याचा वापर करावा. कोनोविडरमुळे लहानात लहान तणांचेही व्यवस्थापन करता येते.
 
कोनोविडर वापरताना ः
कोनोविडरचा वापर पेरणीनंतर व पुनर्लागवडीनंतर रोपे चांगली रुजल्यावर २० दिवसांनी करावा. जेणेकरून झाडाला धक्का लागून झाड खराब होत नाहीत. खराब व सुटलेले तण मजुरांच्या साहाय्याने काढून घ्यावे. पहिली डवरणी लवकरात लवकर करावी. त्यामुळे तण आणि पिक यांच्यात अन्न, पाणी, हवा, सूर्यप्रकाश व जागेसाठी होणारी स्पर्धा होत नाही. पहिल्या डवरणीनंतर १५ दिवसांनी दुसरी डवरणी करावी. त्यामुळे पिकामध्ये आवश्‍यक तेवढी हवा खेळती राहते.  पिकाच्या मुळांना मुबलक प्रमाणात प्राणवायूचा पुरवठा होतो. कोनोविडरच्या वापरामुळे संपूर्ण तणांचे व्यवस्थापन होते.
 
पॅडीपॉवर विडर : 
हे यंत्र पेट्रोल व २ टी ऑइलवर चालते. यंत्राचे एकूण वजन १७ किलो आहे. त्यामुळे पुरुष तसेच स्त्री मजूरही ते सहजरित्या चालवू शकतात. यंत्राचे आकारमान १४७० x ७३५ x ८३० मि.मी. एवढे आहे. हे विडर १.७५ अश्‍वशक्तीच्या इंजिनावर चालते. यंत्राला ८ पाती असून त्यांचा वेग ३०० आर.पी.एम. इतका असतो. यंत्र १५ सें.मी. रुंद जागेमधून डवरणी करू शकते. यंत्राच्या साहाय्याने १ मजूर एका दिवसात २ ते २.५ एकर क्षेत्राची डवरणी करू शकतो. साधारणत: दोन लिटर पेट्रोलमध्ये १ ते १.५ एकर क्षेत्रावर डवरणी होते. यंत्राला मध्यभागी प्लास्टिकचे फ्लोटर असल्यामुळे चालवण्यास जास्त श्रम पडत नाही. दोन ओळीतील तण काढणे सोपे होते, मात्र दोन झाडांमधील तण काढण्यासाठी मजूर लावावे लागतात.
 
संपर्क ः: डॉ. उषा डोंगरवार, ९४०३६१७११३.
(कृषी विज्ञान केंद्र, साकोली)
 
 

इतर टेक्नोवन
मळणी यंत्राची कार्यक्षमता महत्त्वाची...मळणी यंत्राची कार्यक्षमता ही जाळीचा आकार, जाळीचा...
योग्य पद्धतीने वापरा मळणी यंत्रसुरक्षित मळणी करण्यासाठी आयएसआय मार्क असलेले...
घरीच तयार करा सौरकुकरआपल्याकडे सौरऊर्जा मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहे,...
तण काढण्यासाठी पॉवर वीडर उपयुक्तलहान शेतकऱ्यांची गरज ओळखून बाजारपेठेत आता पॉवर...
गुणवत्तापूर्ण अवजारे, ट्रॉली निर्मितीचा...गुणवत्तापूर्ण शेती उपयोगी अवजारे व ट्रॉलीच्या...
डेअरी उत्पादनातील साखर कमी करण्याची...जगभरामध्ये डेअरी उत्पादनांची लोकप्रियता मोठी असून...
ट्रॅक्‍टर, कृषी अवजारे उत्पादकांची...मजुरांचा तुटवडा आणि बैल सांभाळण्यातील चाऱ्यासह...
इलेक्ट्रीक ट्रॅक्टरमध्य फ्रान्स येथील ॲलेक्झांड्रे प्रेवॉल्ट (वय ३०...
ताणस्थितीतही मिळतील अधिक चवदार टोमॅटोतुर्कस्तान येथील इझमीर तंत्रज्ञान संस्थेतील...
दर्जेदार उत्पादनासाठी फ्रिज ड्रायिंगरूढ झालेल्या यांत्रिक ड्रायर्सच्या तुलनेत फ्रिज...
जमीन व्यवस्थापनातून जागतिक तापमानवाढीचा...कर्बवायूचे उत्सर्जन रोखण्यासाठी जमिनीच्या...
योग्य प्रकारे करा विद्राव्य खतांचा वापरपिकांमध्ये अन्नद्रव्याच्या कमतरतेची लक्षणे...
आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या वापरातून...नेदरलॅंड येथील पिएट जॅन थिबाऊडीअर (वय ३१ वर्षे)...
ड्रॅगन फ्रूटपासून आरोग्यवर्धक जेली, जॅम...कमी शर्करा असलेल्या फळांमध्ये ड्रॅगन फ्रूट हे...
काकडीच्या फुलांचा खाद्यपदार्थ...खाद्य पदार्थांच्या बाजारपेठेत कंपन्या वेगवेगळ्या...
टाकाऊ घटकांपासून दर्जेदार ‘...बुद्धीचा कल्पक व कार्यक्षम वापर करून जयकिसन...
खते देण्यासाठी ब्रिकेटस टोकण यंत्रसध्या विदर्भातील भात उत्पादक पट्ट्यामध्ये भाताची...
कंपोस्ट खतनिर्मिती यंत्राचे तयार केले... स्वयंपाक घरातील ओला कचरा हा कचरा कुंडीत न...
वनस्पतीयुक्त भिंती सांगतील घराचे आरोग्यवनस्पतिशास्त्र आणि इमारत आरेखनशास्त्र या दोहोंचा...
ट्रॅक्टरचलित कुट्टी यंत्र, खड्डे खोदाई...मजूर टंचाई लक्षात घेता विविध यंत्रांची निर्मिती...