agrowon agralekh timely note ragweeds spreed | Agrowon

रॅगवीडचा विळखा वेळीच ओळखा
विजय सुकळकर
गुरुवार, 7 सप्टेंबर 2017

कुठलेही विदेशी तण, घातक किडी, सूक्ष्मजीव यांचा देशात प्रवेश रोखण्यासाठी नियम, कायदे आहेत. परंतु त्यांचे काटेकोर पालन होत नाही. यंत्रणेचेही याकडे दुर्लक्ष होत आहे, ही बाब गंभीर म्हणावी लागेल.

गेल्या अनेक वर्षांपासून अत्यंत घातक, विषारी अशा विदेशी तणांचा शिरकाव आपल्या देशात होत आहे. गाजर गवत, कुरडू, रानमोडी, जलपर्णी ही याबाबतची अलीकडची काही उदाहरणे आहेत. या तणांचा देशात शिरकावच झाला नाही तर त्यांचा झपाट्याने प्रसार होऊन आज ही तणे सर्वत्र पसरली आहेत.

शेतजमिनीबरोबर जिथे कुठे पडीक जागा असेल तिथे गाजर गवत उगवलेले दिसते. रानमोडी हे प्रामुख्याने जंगल-वनात वाढणारे तण. या तणाने कोकणासह संपूर्ण पश्‍चिम घाट व्यापून ते आता शहरे आणि शेतातही पोचले आहे. जलपर्णी तर आपल्याकडे शोभिवंत वनस्पती म्हणून विदेशातून आणली गेली असल्याचे संदर्भ सापडतात.

आज देशभरातील बहुतांश जलसाठ्यांमध्ये जलपर्णी आढळते. या तणांचे नियंत्रण करणे हे शेतकऱ्यांसह सर्वांचीच डोकेदुखी होऊन बसले असताना राज्यात रॅगवीड नावाच्या नवीनच तणाची नुकतीच भर पडली आहे. विदेशी तणांच्या नियंत्रणासाठी शेतकऱ्यांचा खर्च वाढला असून पिकांचे उत्पादन घटत आहे. चारा, खाद्य गवतात ही विषारी तणे मिसळल्याने त्याचा दुग्धोत्पादनावर प्रतिकूल परिणाम दिसून येत आहे. या तणांच्या ऍलर्जीचा मानवासह पशुधनाला त्रास होतोय.

महत्त्वाचे म्हणजे जलपर्णी, रानमोडी ही तणे इतर वनस्पतीला वाढूच देत नसल्याने आपली जैवविविधता धोक्‍यात आली आहे. विदेशी तणांचे नैसर्गिक शत्रू (पशू-पक्षी-कीटक) आपल्याकडे उपलब्ध नसतात. तसेच नवीन तणाबाबत सुरवातीच्या काळात प्रभावी नियंत्रणाचे उपायसुद्धा मिळत नाहीत.

रॅगवीड हे मूळचे उत्तर अमेरिकेतील तण आहे. तेथून ते युरोपसह जगभर पसरत आहे. आपल्या देशात एका दशकापूर्वी ईशान्य भारतात आढळून आलेल्या या तणाकडे शासनासह सर्वांचेच दुर्लक्ष होत आहे. त्यामुळे हे तण देशभर पोचत आहे. ऍग्रोवनमध्ये याबाबत माहिती आल्यानंतर राज्याच्या विविध भागातून आमच्याकडेसुद्धा असेच तण दिसत असल्याच्या प्रतिक्रिया वाचक कळवित आहेत.

खरे तर कुठलेही विदेशी तण, घातक किडी, रोगास कारणीभूत सूक्ष्मजीव यांचा देशात प्रवेश रोखण्यासाठी नियम, कायदे आहेत. प्लॅंट क्‍वारंटाईन नावाचा स्वतंत्र विभाग यावर काम करतो. परंतु नियम-कायद्यांचे काटेकोर पालन होत नाही, यंत्रणेचेही याकडे दुर्लक्ष होत आहे, ही बाब अत्यंत गंभीर म्हणावी लागेल.

रॅगवीड हे तण सूर्यफुलांच्या बिया तसेच पशुपक्ष्यांच्या खाद्यातून देशात येत असेल तर त्यास अटकाव घालणे अवघड नाही. आयात केल्या जाणाऱ्या या पदार्थांची कसून तपासणी करून पुढील काळात या तणाच्या बिया देशात येणार नाहीत, हे पाहावे. तसेच ज्या ज्या भागात रॅगवीड तणाचा प्रसार झालेला आहे, त्या भागांत कृषी विभागाने या तणाची शेतकऱ्यांना ओळखी पटावी यासाठी प्रबोधनात्मक कार्यक्रम हाती घ्यायला हवा.

प्रादुर्भावग्रस्त परिसरात ताबडतोब सर्वेक्षण करून त्याचा पुढील फैलाव रोखण्यासाठी शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करावे. या तणाच्या प्रभावी नियंत्रणासाठी संशोधनाचे काम हाती घेऊन एकात्मिक नियंत्रणाचे उपाय द्यायला हवेत. विदेशी तणांबाबत यापूर्वीचे आपले अनुभव अत्यंत वाईट आहेत. विषारी रॅगवीडचा विळखा देशाला पडेपर्यंत त्याच्या कायमस्वरूपी निर्मूलनाचा कार्यक्रम हाती घ्यायला हवा.

इतर संपादकीय
बीजी - ३ चे घोडे अडले कुठे?आगामी हंगाम धोक्‍याचा सन २०१७ च्या खरीप हंगामात...
आव्हान पाणी मुरविण्याचेठिबक सिंचन अनुदानासाठी यावर्षी विक्रमी निधी...
जिरायती शेती विकासातून थांबेल स्थलांतरमराठवाडा आणि विदर्भ विभागातील जिरायती शेतकरी...
संभ्रम दूर करामागील खरीप हंगामात चांगल्या पाऊसमानाच्या...
मातीची हाक मातीचा कस घटल्यामुळे मरणपंथाला लागलेल्या जमिनी...
मातीच्या घनीकरणाने घटते उत्पादनजमीन खराब होण्याचे एक महत्त्वाचे कारण   ...
प्रगतीच्या दिशेने पाऊलराज्यात कृषी विद्यापीठांच्या स्थापनेपासून ते १९९०...
सहकारी बॅंका डिजिटाइज केव्हा होणार?डिजिटल बॅंकिंग याचा अर्थ आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या...
अडचणीत आठवते शेतीआर्थिक महासत्ता, सर्वसमावेशक विकास अशा गप्पा...
रास्त दर मिळू न देणे हे षड्‌यंत्रच इसेन्शियल कमोडिटी ॲक्‍टचे भाषांतर करताना आवश्‍यक...
मैत्रीचा नवा अध्यायपंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची जुलै २०१७ मधील...
महागाई आणि ग्राहकांची मानसिकताअन्नधान्याचे दूध-फळे/भाजीपाल्याचे भाव थोडे वाढले...
सल्ला हवा अचूकचभारतीय हवामानशास्त्र विभाग अद्ययावत झाले, असे...
शेती परिवाराची कामे हवी शेतकऱ्यांशी...आपल्या देशाला स्वातंत्र्य मिळण्यापूर्वी प्रगत...
उद्दिष्टालाच ग्रहणएकदा लागवड केली की पुढे अनेक वर्षे फळबागा कमी...
फायद्याच्या शेतीसाठी करा अर्थसाह्यफार दिवसांपूर्वी आपल्या देशातील शेतकरी घरचे निवडक...
संपत्ती दुपटीचे सूत्रपंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे सरकार केंद्रात...
रोजगारवृद्धीला अनुकूल वातावरण हाच उपाय वाढत्या श्रमशक्तीचे शिक्षण, आरोग्य सेवेच्या...
लोकसंख्यात्मक लाभ ः वास्तव की भ्रमसाधारण साठ-सत्तरच्या दशकात वेगाने वाढणारी...
निर्णयास उशीर म्हणजे झळा अधिकमराठवाड्यातील ८५२५ गावांपैकी ३५७७ म्हणजे ४२ टक्के...