agrowon marathi agralekh on non registered agril inputs | Agrowon

बिगर नोंदणीकृत व्हावे अधिकृत
विजय सुकळकर
मंगळवार, 27 मार्च 2018

बिगर नोंदणीकृत निविष्ठांचे उत्पादन आणि विक्री हे काम अनधिकृत वाटते. त्यामुळे एकदा तपासणी झाल्यानंतर दर्जेदार निविष्ठांना नोंदणीकृत करून घ्यावे.

बिगर नोंदणीकृत निविष्ठांची तपासणी करण्यासाठी राज्यव्यापी मोहीम हाती घेण्याचा निर्णय कृषी आयुक्तालयाने नुकताच घेतला आहे. गेल्या २५-३० वर्षांपासून फर्टिलायझर ॲक्ट, पेस्टीसाइड ॲक्टमध्ये नमूद केलेल्या घटकांशिवाय जवळपास शंभरएक कृषी निविष्ठांचे उत्पादन आणि विक्री सुरू आहे. अशा बिगर नोंदणीकृत निविष्ठा उत्पादकांची संख्या हजारावर आहे. या निविष्ठांमध्ये प्रामुख्याने सॉलव्हंट (द्रावक), वनस्पती वाढ प्रवर्तक, वाढरक्षक, स्टीकर्स; तसेच जैविक-सेंद्रिय खते, कीडनाशके आहेत. उल्लेखनीय बाब म्हणजे यातील बहुतांश उत्पादनांचे परिणाम उपयुक्त असल्याने शेतकऱ्यांकडून त्यांची मागणी वाढत आहे. यात उत्पादक आणि विक्रेत्यांचा चांगला फायदाही होऊ लागला आहे. त्यांच्यात स्पर्धा सुरू झाली आहे. याचा फायदा काही नफेखोर उत्पादक आणि विक्रेत्यांनी घेणे सुरू केले.

बिगर नोंदणीकृत उत्पादनांमध्ये मान्यता नसताना नोंदणीकृत कीडनाशके, बुरशीनाशके, खते टाकली जात आहेत. परिणामस्वरूप अनेक बोगस, भेसळयुक्त बिगर नोंदणीकृत उत्पादने बाजारात आली आहेत. गंभीर बाब म्हणजे ही उत्पादने कुठल्याही कायद्यांतर्गत येत नसल्याने उत्पादक आणि विक्रेत्यांवर बंधन नाही. कायदेशीर कारवाईची भीती नाही. त्यामुळे हा व्यवसाय राज्यात चांगलाच फोफावला आहे. यवतमाळ येथील कीटकनाशकांद्वारे शेतकरी-शेतमजुरांना विषबाधेच्या प्रकरणानंतर राज्याच्या कृषी खात्याने एका आदेशाद्वारे बिगर नोंदणीकृत उत्पादने परवानाधारक कृषी सेवा केंद्रामधून विक्रीस बंदी घातली होती. यास ‘ॲग्रो इन्पुट्स मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन’ने न्यायालयात आव्हान दिले होते. न्यायालयाने कृषी खात्याच्या आदेशाला स्थगिती देऊन अशी उत्पादने विक्रीचा मार्ग मोकळा केला आहे. असे असले तरी योग्य तपासणी, चाचण्यानंतरच हा विषय खऱ्या अर्थाने मार्गी लागणार आहे.

शासनाने परवानाधारक विक्रेत्याद्वारे बिगर नोंदणीकृत विक्रीस बंदी घातली तरी अशा निविष्ठा इतरत्र कुठेही विक्रीस शासनाची काही हरकत नव्हती. अशा प्रकारच्या शासनाच्या निर्णयाद्वारे गैरमार्गाने ही उत्पादने विक्रीस एकप्रकारे मोकळीकच दिली होती. शेतकऱ्यांचे नुकसान होऊ नये म्हणून अशी भूमिका घेतल्याचे शासन स्पष्ट करते. ही शासनाची दुटप्पी भूमिका होती. त्यामुळे कसून तपासणीअंतीच याबाबत योग्य तो निर्णय शासनाला घेता येणार आहे. विशेष म्हणजे बिगर नोंदणीकृत निविष्ठांची तपासणी करून त्यांना नियमित, वैध करण्याबाबत ‘ॲग्रो इन्पुट्स मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन ऑफ इंडिया’ पूर्वीपासूनच आग्रही आहे. मात्र, यास शासनाकडूनच वारंवार विलंब होताना दिसतोय. आता कृषी आयुक्तालयाने निर्णय घेतलाच आहे तर या कामाला विनाविलंब सुरवात व्हायला पाहिजे.

बिगर नोंदणीकृत सर्व निविष्ठांची तपासणी करून यात कोणी दोषी आढळल्यास त्यावर कायदेशीर कारवाई करून अशी उत्पादने पुन्हा बाजारात येणार नाहीत, यासाठी दक्ष राहायला हवे. त्याचबरोबर ज्या निविष्ठा खरोखरच दर्जेदार आहेत, त्यात कुठलीही भेसळ नाही, अशा निविष्ठांचे उत्पादन तसेच विक्रीस रितसर परवानगी द्यायला हवी. बिगर नोंदणीकृत निविष्ठांचे उत्पादन आणि विक्री हे काम अनधिकृत वाटते. त्यामुळे एकदा तपासणी झाल्यानंतर दर्जेदार निविष्ठांना नोंदणीकृत (अधिकृत) करून घ्यावे. त्याकरिता नवीन कायदा, नियमावली करायचे काम पडले तरी शासनाने मागे हटू नये. असे झाले तरच शेतकरी आणि शासनाची फसवणूक टळेल आणि दर्जेदार निविष्ठा उत्पादक-विक्रेत्यांनाही न्याय मिळेल. 

इतर अॅग्रो विशेष
वेतन आयोगाने वाढते गरीब-श्रीमंतांतील दरीमाजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहनसिंग यांनी ४ ...
दूध दरवाढीसाठीही दाखवा तत्परताआंतरराष्ट्रीय बाजारात दूध भुकटीचे (पावडर) दर...
मक्यातील लाग रंग येण्यामागील गूढ उलगडलेमक्यामध्ये काहीवेळा दिसणाऱ्या लाल रंगाच्या...
एफआरपी तुकड्यात घेणार नाही : खासदार...सांगली : राज्यातील साखर कारखाने सुरू होऊन ८० दिवस...
राज्यात १७८६ टॅंकरव्दारे पाणीपुरवठापुणे  : सलग दोन वर्षे पावसाने ओढ दिल्यानंतर...
केळी पट्ट्याला १५० कोटींचा फटकाजळगाव ः डिसेंबर व जानेवारी महिन्यातील थंडीचा...
सुगंधी वनस्पतींची शेती, तेलनिर्मितीही...नगर जिल्ह्यात आंभोळ या दुर्गम भागात मच्छिंद्र...
शेषरावांनी सुनियोजितपणे जपलेली संत्रा...टेंभूरखेडा (ता. वरुड, जि. अमरावती) येथील शेषराव...
निर्यात कोट्यावरून साखर उद्योगात घमासानपुणे : देशात साखरेचा अफाट साठा तयार होत असताना...
शेतकऱ्यांचा जीवनसंघर्ष २०१८ मध्येही...मुंबई : गेल्या चार वर्षांत सिंचन सोडून कृषीच्या...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भात...पुणे : पूर्व आणि पश्चिमेकडून वाहणाऱ्या...
हवामान बदलांमुळे दारिद्र्य वाढण्याचा...नवी दिल्ली : हवामानबदलांचा प्रश्न अतिशय गंभीर आहे...
हिमवृष्टीमुळे काश्‍मीर, हिमाचल गारठले;...नवी दिल्ली : हिमवृष्टीमुळे काश्‍मिरसह हिमाचल...
‘रेसिड्यू फ्री’ शेतीतून गुणवत्ताप्राप्त...स्थावर मालमत्ता व्यावसायिक उद्योगातील दोन...
प्रतिष्ठा जपण्यासाठी शेतकऱ्यांच्या...नाशिक : यवतमाळमधील साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन...
शेतकऱ्यांच्या परदेश अभ्यास दौऱ्यास अखेर...पुणे  ः गेल्या तीन वर्षांपासून बंद...
संत्रा निर्यातीला कृषी विभाग देणार...नागपूर : अपेडाने संत्रा क्‍लस्टरला पहिल्यांदाच...
विदर्भात गुरुवारपासून तुरळक पावसाचा...पुणे   : राज्यातील गारठा कमी झाल्यांनतर...
चढ्या दराचा फायदा कोणाला?मागील दोन दिवसांपासून सोयाबीनचे दर वाढत आहेत....
अतिखोल भूजलाचा उपसा घातकचपर्यावरणाचा नाश कोणी केला? या एका प्रश्नाला अनेक...