agrowon marathi agralekh on non registered agril inputs | Agrowon

बिगर नोंदणीकृत व्हावे अधिकृत
विजय सुकळकर
मंगळवार, 27 मार्च 2018

बिगर नोंदणीकृत निविष्ठांचे उत्पादन आणि विक्री हे काम अनधिकृत वाटते. त्यामुळे एकदा तपासणी झाल्यानंतर दर्जेदार निविष्ठांना नोंदणीकृत करून घ्यावे.

बिगर नोंदणीकृत निविष्ठांची तपासणी करण्यासाठी राज्यव्यापी मोहीम हाती घेण्याचा निर्णय कृषी आयुक्तालयाने नुकताच घेतला आहे. गेल्या २५-३० वर्षांपासून फर्टिलायझर ॲक्ट, पेस्टीसाइड ॲक्टमध्ये नमूद केलेल्या घटकांशिवाय जवळपास शंभरएक कृषी निविष्ठांचे उत्पादन आणि विक्री सुरू आहे. अशा बिगर नोंदणीकृत निविष्ठा उत्पादकांची संख्या हजारावर आहे. या निविष्ठांमध्ये प्रामुख्याने सॉलव्हंट (द्रावक), वनस्पती वाढ प्रवर्तक, वाढरक्षक, स्टीकर्स; तसेच जैविक-सेंद्रिय खते, कीडनाशके आहेत. उल्लेखनीय बाब म्हणजे यातील बहुतांश उत्पादनांचे परिणाम उपयुक्त असल्याने शेतकऱ्यांकडून त्यांची मागणी वाढत आहे. यात उत्पादक आणि विक्रेत्यांचा चांगला फायदाही होऊ लागला आहे. त्यांच्यात स्पर्धा सुरू झाली आहे. याचा फायदा काही नफेखोर उत्पादक आणि विक्रेत्यांनी घेणे सुरू केले.

बिगर नोंदणीकृत उत्पादनांमध्ये मान्यता नसताना नोंदणीकृत कीडनाशके, बुरशीनाशके, खते टाकली जात आहेत. परिणामस्वरूप अनेक बोगस, भेसळयुक्त बिगर नोंदणीकृत उत्पादने बाजारात आली आहेत. गंभीर बाब म्हणजे ही उत्पादने कुठल्याही कायद्यांतर्गत येत नसल्याने उत्पादक आणि विक्रेत्यांवर बंधन नाही. कायदेशीर कारवाईची भीती नाही. त्यामुळे हा व्यवसाय राज्यात चांगलाच फोफावला आहे. यवतमाळ येथील कीटकनाशकांद्वारे शेतकरी-शेतमजुरांना विषबाधेच्या प्रकरणानंतर राज्याच्या कृषी खात्याने एका आदेशाद्वारे बिगर नोंदणीकृत उत्पादने परवानाधारक कृषी सेवा केंद्रामधून विक्रीस बंदी घातली होती. यास ‘ॲग्रो इन्पुट्स मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन’ने न्यायालयात आव्हान दिले होते. न्यायालयाने कृषी खात्याच्या आदेशाला स्थगिती देऊन अशी उत्पादने विक्रीचा मार्ग मोकळा केला आहे. असे असले तरी योग्य तपासणी, चाचण्यानंतरच हा विषय खऱ्या अर्थाने मार्गी लागणार आहे.

शासनाने परवानाधारक विक्रेत्याद्वारे बिगर नोंदणीकृत विक्रीस बंदी घातली तरी अशा निविष्ठा इतरत्र कुठेही विक्रीस शासनाची काही हरकत नव्हती. अशा प्रकारच्या शासनाच्या निर्णयाद्वारे गैरमार्गाने ही उत्पादने विक्रीस एकप्रकारे मोकळीकच दिली होती. शेतकऱ्यांचे नुकसान होऊ नये म्हणून अशी भूमिका घेतल्याचे शासन स्पष्ट करते. ही शासनाची दुटप्पी भूमिका होती. त्यामुळे कसून तपासणीअंतीच याबाबत योग्य तो निर्णय शासनाला घेता येणार आहे. विशेष म्हणजे बिगर नोंदणीकृत निविष्ठांची तपासणी करून त्यांना नियमित, वैध करण्याबाबत ‘ॲग्रो इन्पुट्स मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन ऑफ इंडिया’ पूर्वीपासूनच आग्रही आहे. मात्र, यास शासनाकडूनच वारंवार विलंब होताना दिसतोय. आता कृषी आयुक्तालयाने निर्णय घेतलाच आहे तर या कामाला विनाविलंब सुरवात व्हायला पाहिजे.

बिगर नोंदणीकृत सर्व निविष्ठांची तपासणी करून यात कोणी दोषी आढळल्यास त्यावर कायदेशीर कारवाई करून अशी उत्पादने पुन्हा बाजारात येणार नाहीत, यासाठी दक्ष राहायला हवे. त्याचबरोबर ज्या निविष्ठा खरोखरच दर्जेदार आहेत, त्यात कुठलीही भेसळ नाही, अशा निविष्ठांचे उत्पादन तसेच विक्रीस रितसर परवानगी द्यायला हवी. बिगर नोंदणीकृत निविष्ठांचे उत्पादन आणि विक्री हे काम अनधिकृत वाटते. त्यामुळे एकदा तपासणी झाल्यानंतर दर्जेदार निविष्ठांना नोंदणीकृत (अधिकृत) करून घ्यावे. त्याकरिता नवीन कायदा, नियमावली करायचे काम पडले तरी शासनाने मागे हटू नये. असे झाले तरच शेतकरी आणि शासनाची फसवणूक टळेल आणि दर्जेदार निविष्ठा उत्पादक-विक्रेत्यांनाही न्याय मिळेल. 

इतर अॅग्रो विशेष
उगवत्या सूर्याच्या देशातील मोहक शेतीह वाई वाहतुकीच्या माध्यमातून एखाद्या राष्ट्राचे...
...तरच वाढेल डाळिंब निर्यातफॉस्फोनिक ॲसिडच्या अंशामुळे (रेसिड्यू) डाळिंबाची...
बुलडाण्यात ३३ टन रेशीम कोष उत्पादनबुलडाणा  : जिल्ह्यातील शेतकरी पारंपरिक...
भारतीय दूध सुरक्षितनवी दिल्ली ः भारतातील दुधाच्या दर्जाबाबात सतत...
राज्यात हुडहुडी वाढली... पुणे : किमान तापमानाचा पारा घसरल्याने राज्यात...
धार्मिक स्थळांनी द्यावा दुष्काळासाठी...नागपूर ः राज्यातील सर्वधर्मीय धार्मिक स्थळांनी...
चारा छावण्यांऐवजी थेट अनुदानाचा विचार ः...मुंबई ः दुष्काळी भागात चारा छावण्यांमध्ये होणारा...
देशी बियाण्यांच्या संवर्धनासाठी रंगणार...पुणे : देशी बियाण्यांचे संवर्धन आणि प्रसारासाठी...
खरेदी न झालेल्या हरभरा, तुरीसाठी...सोलापूर : हमीभाव योजनेतून शेतकऱ्यांनी हरभरा व तूर...
दुष्काळाचे चटके सोसलेले साखरा झाले ‘...लोकसहभाग मिळाला तर कोणत्याही योजना यशस्वी होऊ...
‘जनावरं जगवायची धडपड सुरू हाय’सातारा ः शाळू (रब्बी ज्वारी) केलीय. पण पीक...
परभणी जिल्ह्यात ज्वारीवर अमेरिकन लष्करी...परभणी ः परभणी जिल्ह्यात यंदा प्रथमच रब्बी...
सीड हब म्हणून भारताचा उदयनवी दिल्ली ः आशिया खंडात भारत देश ‘सीड हब’ म्हणून...
ब्राझीलचे साखर उत्पादन निम्मे घटलेनवी दिल्ली ः आंतरराष्ट्रीय बाजारात साखरेचे सतत...
गोंदिया जिल्हा अधीक्षक अधिकारी बऱ्हाटे...गोंदिया ः नगर जिल्ह्यात राबविण्यात आलेल्या...
शेतीपंप वीजवापर घोटाळा आयोगाच्या...मुंबई ः महावितरणची प्रचंड वितरण गळती व चोऱ्या...
राज्यात थंडी वाढली; नाशिक ११.५ अंशांवरपुणे : उत्तरेकडील थंड वाऱ्यांचे प्रवाह दक्षिणेकडे...
संत्रा बागेतील उत्कृष्ठ व्यवस्थापनाचा...किडी-रोग, पाण्याचे अयोग्य व्यवस्थापन आदी...
फॉस्फोनिक रेसिड्यूमुळे डाळिंब निर्यात...पुणे : निर्यातक्षम डाळिंबात युरोपसाठी फॉस्फोनिक...
चिकाटी, प्रयत्नवादातून शून्यातून...उस्मानाबाद जिल्ह्यातील देवसिंगे (तूळ) येथील रमेश...