agrowon marathi agralekh on soybean import | Agrowon

सोयाबीन आयात घातकच
विजय सुकळकर
गुरुवार, 29 मार्च 2018

आपली सोयाबीन ढेप नॉन जीएम असल्यामुळे त्याला आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्रीमियम दर आहेत. आता आपणच सोयाबीन आयात करू लागलो, तर ढेपेला मिळणारी प्रीमियम दराची संधी आपण गमावून बसू.

गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा (२०१७-१८) सोयाबीनचे उत्पादन थोडे कमी झाले आहे. असे असतानादेखील एेन काढणीच्या हंगामात सोयाबीन दराने नीचांकी पातळी गाठली होती. सोयाबीनला ३०५० रुपये प्रतिक्विंटल हमीभाव असताना ऑक्टोबर - नोव्हेंबरमध्ये १४०० ते २५०० रुपये प्रतिक्विंटल (सरासरी जेमतेम २००० रुपये) दराने शेतकऱ्यांना सोयाबीन विकावे लागले. पुढे जानेवारीमध्ये दरात थोडी सुधारणा होऊन ते प्रतिक्विंटल ३००० रुपयांवर गेले होते. त्या वेळी देशातील आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील ट्रेंड पाहता सोयाबीनचे दर ३५०० रुपये क्विंटलच्या पुढे जातील, असे संकेत ॲग्रोवनने दिले होते आणि घडलेही तसेच. सध्या बाजारात सोयाबीनचे दर ३६०० ते ३८०० रुपये प्रतिक्विंटल आहेत. अशावेळी आफ्रिकी देशांतून सुमारे एक लाख टन सोयाबीन आयात करण्याचे करार भारतीय आयातदारांनी केले आहेत. आयातीचे सोयाबीन देशांतर्गत उपलब्ध सोयाबीनपेक्षा स्वस्त असल्याने आयातदारांचा कल सोयाबीन बाहेरून आणण्याकडेच दिसून येतो. त्यामुळे आयातीच्या सोयाबीनने देशांतर्गत साठ्यात वाढ होणार आहे, बाजारात तेवढे सोयाबीन उतरल्याने देशांतर्गत किमतीवर दबाव निर्माण होऊन पुढे दरवाढीची शक्यता जवळपास संपुष्टात आली आहे.

मागील खरीप हंगामात पावसाचा मोठा खंड आणि काढणीच्या वेळी आलेल्या पावसाने सोयाबीनची उत्पादकता तर घटली; परंतु दर्जाही खालावल्याने अत्यंत कमी दर मिळाला. असा दुहेरी फटका सोयाबीन उत्पादकांना बसला आहे. काही शेतकऱ्यांनी दरवाढीच्या अपेक्षेने सोयाबीन ठेवले त्यांच्या पदरीही आता निराशाच पडेल. सोयाबीनच्या आयातीने सध्याच्या दरात फारसा फरक पडणार नसला तरी याचे दुरगामी परिणाम मात्र गंभीरच असणार आहेत. भारत वगळता जगात बहुतांश सोयाबीन हे जीएम (जनुकीय मॉडिफाइड) आहे. त्यामुळे असे सोयाबीन आयातीस देशात परवानगी नाही. आता नॉन जीएम सोयाबीनलाच आयातीस परवानगी असली तरी त्या आडून जीएम सोयाबीनची आयात देशात होऊ शकते. यापूर्वी जीएम तेलबियांपासून उत्पादित खाद्यतेल देशात येऊन पोचले आहेच. 

दुसरा महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे सोयाबीनचे दर हे त्यातील तेलाचे प्रमाण नाही, तर ढेप ठरविते. आपली सोयाबीन ढेप नॉन जीएम असल्यामुळे त्याला आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्रीमियम दर आहेत. आता आपणच सोयाबीन आयात करू लागलो तर ढेपेला मिळणारी प्रीमियम दराची संधी आपण गमावून बसू. पुढील हंगामातील सोयाबीनचे दर आपल्या येथील पाऊसमान, देशांतर्गत सोयाबीनचा पेरा, अमेरिकेतील हवामान, तेथील उत्पादन, चलन दर यावर ठरतील, हे खरे आहे; परंतु सोयाबीनची आयात आपण खुली केल्यामुळे पुढच्या हंगामात जागतिक बाजारात सोयाबीनचे दर कमी असतील तर तेव्हाही आयातदारांचा कल सोयाबीन आयातीकडे असेल. त्या वेळी देशांतर्गत सोयाबीनला मागणीही राहणार नाही आणि योग्य दरही मिळणार नाहीत. आपली खाद्यतेल सुरक्षा आणि कोंबड्यांचे खाद्य या दोहोंसाठी सोयाबीन हे महत्त्वाचे पीक आहे. मुळातच घटती उत्पादकता आणि कमी दरामुळे शेतकरी सोयाबीनकडे पाठ फिरवित आहेत. सोयाबीनच्या वाढत्या आयातीने दराचीही शाश्वती नसेल तर हे पीक घेणार कोण? हा लाख मोलाचा सवाल आहे.

इतर अॅग्रो विशेष
‘रेसिड्यू फ्री’ शेतीतून गुणवत्ताप्राप्त...स्थावर मालमत्ता व्यावसायिक उद्योगातील दोन...
प्रतिष्ठा जपण्यासाठी शेतकऱ्यांच्या...नाशिक : यवतमाळमधील साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन...
शेतकऱ्यांच्या परदेश अभ्यास दौऱ्यास अखेर...पुणे  ः गेल्या तीन वर्षांपासून बंद...
संत्रा निर्यातीला कृषी विभाग देणार...नागपूर : अपेडाने संत्रा क्‍लस्टरला पहिल्यांदाच...
विदर्भात गुरुवारपासून तुरळक पावसाचा...पुणे   : राज्यातील गारठा कमी झाल्यांनतर...
चढ्या दराचा फायदा कोणाला?मागील दोन दिवसांपासून सोयाबीनचे दर वाढत आहेत....
अतिखोल भूजलाचा उपसा घातकचपर्यावरणाचा नाश कोणी केला? या एका प्रश्नाला अनेक...
निफाड तालुक्‍यात द्राक्ष काढणीला सुरवातनिफाड, जि. नाशिक  ः तालुक्‍यातील उगाव,...
पशुगणनेकरिता आता महिनाअखेरपर्यंत मुदतनागपूर   ः पशुगणनेसाठी पूरक साहित्याचा...
ट्रायकोकार्ड निर्मिती प्रशिक्षण प्रकल्प...नागपूर ः कृषी विभाग आणि कृषी विद्यापीठातील...
राज्य वित्त आयोगाच्या अध्यक्षांनी जाणून...औरंगाबाद :  राज्य वित्त आयोगाचे अध्यक्ष व्ही...
दराअभावी कांदापट्टा सुन्ननाशिक : कांद्याला अगदी मोड फुटेस्तोवर वाट...
वनशेतीसह आंतरपिके ठरतोय फायद्याचा सौदाशाश्वत उत्पादनासाठी पारंपरिक पिकांसोबत वनशेतीचा...
अर्थसंकल्पीय कृषी कर्ज तरतूदीत १० टक्के...नवी दिल्ली : आगामी २०१९-२०च्या अर्थसंकल्पात शेती...
राज्यात शुक्रवारपासून पावसाचा अंदाजपुणे : वायव्य भारतातील पश्चिमी चक्रावाताची...
औरंगाबाद येथील आंतरराष्ट्रीय सुक्ष्म...औरंगाबाद : औरंगाबाद येथे आयोजित नवव्या...
शेतीपूरक उद्योगातून बचत गट झाले सक्षमचिखली (जि. बुलडाणा) येथील हिरकणी महिला उत्कर्ष...
गोरक्षणासोबतच जपला व्यसनमुक्‍तीचा वसालाठी (ता. मंगरुळपीर, जि. वाशीम) येथील दिलीप बाबा...
अप्रमाणित रोपांमुळे ‘फेल' बागांवर...पुणे : दुष्काळात जीवापाड जपलेल्या बागा अप्रमाणित...
सोयाबीन दराचा आलेख चढताच; लातूरला ३८११...लातूर : येथील उच्चत्तम कृषी उत्पन्न बाजार...