agrowon marathi agralekh on soybean import | Agrowon

सोयाबीन आयात घातकच
विजय सुकळकर
गुरुवार, 29 मार्च 2018

आपली सोयाबीन ढेप नॉन जीएम असल्यामुळे त्याला आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्रीमियम दर आहेत. आता आपणच सोयाबीन आयात करू लागलो, तर ढेपेला मिळणारी प्रीमियम दराची संधी आपण गमावून बसू.

गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा (२०१७-१८) सोयाबीनचे उत्पादन थोडे कमी झाले आहे. असे असतानादेखील एेन काढणीच्या हंगामात सोयाबीन दराने नीचांकी पातळी गाठली होती. सोयाबीनला ३०५० रुपये प्रतिक्विंटल हमीभाव असताना ऑक्टोबर - नोव्हेंबरमध्ये १४०० ते २५०० रुपये प्रतिक्विंटल (सरासरी जेमतेम २००० रुपये) दराने शेतकऱ्यांना सोयाबीन विकावे लागले. पुढे जानेवारीमध्ये दरात थोडी सुधारणा होऊन ते प्रतिक्विंटल ३००० रुपयांवर गेले होते. त्या वेळी देशातील आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील ट्रेंड पाहता सोयाबीनचे दर ३५०० रुपये क्विंटलच्या पुढे जातील, असे संकेत ॲग्रोवनने दिले होते आणि घडलेही तसेच. सध्या बाजारात सोयाबीनचे दर ३६०० ते ३८०० रुपये प्रतिक्विंटल आहेत. अशावेळी आफ्रिकी देशांतून सुमारे एक लाख टन सोयाबीन आयात करण्याचे करार भारतीय आयातदारांनी केले आहेत. आयातीचे सोयाबीन देशांतर्गत उपलब्ध सोयाबीनपेक्षा स्वस्त असल्याने आयातदारांचा कल सोयाबीन बाहेरून आणण्याकडेच दिसून येतो. त्यामुळे आयातीच्या सोयाबीनने देशांतर्गत साठ्यात वाढ होणार आहे, बाजारात तेवढे सोयाबीन उतरल्याने देशांतर्गत किमतीवर दबाव निर्माण होऊन पुढे दरवाढीची शक्यता जवळपास संपुष्टात आली आहे.

मागील खरीप हंगामात पावसाचा मोठा खंड आणि काढणीच्या वेळी आलेल्या पावसाने सोयाबीनची उत्पादकता तर घटली; परंतु दर्जाही खालावल्याने अत्यंत कमी दर मिळाला. असा दुहेरी फटका सोयाबीन उत्पादकांना बसला आहे. काही शेतकऱ्यांनी दरवाढीच्या अपेक्षेने सोयाबीन ठेवले त्यांच्या पदरीही आता निराशाच पडेल. सोयाबीनच्या आयातीने सध्याच्या दरात फारसा फरक पडणार नसला तरी याचे दुरगामी परिणाम मात्र गंभीरच असणार आहेत. भारत वगळता जगात बहुतांश सोयाबीन हे जीएम (जनुकीय मॉडिफाइड) आहे. त्यामुळे असे सोयाबीन आयातीस देशात परवानगी नाही. आता नॉन जीएम सोयाबीनलाच आयातीस परवानगी असली तरी त्या आडून जीएम सोयाबीनची आयात देशात होऊ शकते. यापूर्वी जीएम तेलबियांपासून उत्पादित खाद्यतेल देशात येऊन पोचले आहेच. 

दुसरा महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे सोयाबीनचे दर हे त्यातील तेलाचे प्रमाण नाही, तर ढेप ठरविते. आपली सोयाबीन ढेप नॉन जीएम असल्यामुळे त्याला आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्रीमियम दर आहेत. आता आपणच सोयाबीन आयात करू लागलो तर ढेपेला मिळणारी प्रीमियम दराची संधी आपण गमावून बसू. पुढील हंगामातील सोयाबीनचे दर आपल्या येथील पाऊसमान, देशांतर्गत सोयाबीनचा पेरा, अमेरिकेतील हवामान, तेथील उत्पादन, चलन दर यावर ठरतील, हे खरे आहे; परंतु सोयाबीनची आयात आपण खुली केल्यामुळे पुढच्या हंगामात जागतिक बाजारात सोयाबीनचे दर कमी असतील तर तेव्हाही आयातदारांचा कल सोयाबीन आयातीकडे असेल. त्या वेळी देशांतर्गत सोयाबीनला मागणीही राहणार नाही आणि योग्य दरही मिळणार नाहीत. आपली खाद्यतेल सुरक्षा आणि कोंबड्यांचे खाद्य या दोहोंसाठी सोयाबीन हे महत्त्वाचे पीक आहे. मुळातच घटती उत्पादकता आणि कमी दरामुळे शेतकरी सोयाबीनकडे पाठ फिरवित आहेत. सोयाबीनच्या वाढत्या आयातीने दराचीही शाश्वती नसेल तर हे पीक घेणार कोण? हा लाख मोलाचा सवाल आहे.

इतर अॅग्रो विशेष
विश्वासावर बहरेल व्यापारचीन-अमेरिकेमध्ये चालू असलेल्या व्यापार युद्धाच्या...
निवडणुकीने दुष्काळ खाऊन टाकू नये म्हणून...लोकसभेच्या निवडणुकीमुळे राजकीय हवामान-बदल होत...
उपलब्ध पाण्याचे गणित मांडा...अनेक कारणांमुळे जलसंधारण ही सोपी वाटणारी म्हणून...
उत्कृष्ठ कारली पिकवण्यात पाटील यांचा...लोणी (ता. चोपडा, जि. जळगाव) येथील भरत, गणेश व...
पेरू, अॅपलबेरमधून पीक बदल, कष्टातून...पारंपरिक शेती पद्धतीत बदल करून व सेंद्रिय...
राज्यात उरले अवघे ३०५ टीएमसी पाणीपुणे (प्रतिनिधी) : उन्हाच्या झळांना होरपळ वाढून...
केंद्राकडून यंदा खरिपात १२ टक्के अधिक...पुणे : राज्यासाठी गेल्या खरीप हंगामाच्या तुलनेत...
उन्हाचा चटका पुन्हा वाढण्याची शक्यतापुणे : मागील आठवड्यात झालेला पूर्वमोसमी वादळी...
सूर्य तळपताना छत करा दुरुस्तआठवड्यापूर्वी आलेल्या चांगल्या पावसाच्या अंदाजाने...
आयोगाचा कारभार प्रश्‍नचिन्हांकितप्रत्येक निवडणुकीची रीत न्यारी असते,...
पाणी व्यवस्थापनातून वाढविली कापसाची...आत्महत्याग्रस्त यवतमाळ जिल्ह्यातील अंबोडा (ता....
पाणी व्यवस्थापनातून नळावणे गावाची...अनेक वर्षांच्या पाणीटंचाईतून मुक्त होण्यासाठी...
डेरे यांनी उभारली अत्याधुनिक सिंचन...सातारा जिल्ह्यातील कवठे येथील अतुल डेरे यांनी...
‘आर्टिफिशियल इंटिलिजन्स’कडे आयटी...‘आर्टिफिशियल इंटिलिजन्स’ हेच येत्या काळातील...
पाणी व्यवस्थापनातून ग्रामविकासपाण्यासाठी कायम संघर्ष करीत असलेल्या कान्होळ (जि...
अवघी कारभारवाडी झाली ठिबकमयकोल्हापूर जिल्ह्यातील कारभारवाडी (ता. करवीर) येथे...
सर्वाधिक ६५० शेततळ्यांचं अजनाळेसोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला तालुका दरवर्षीच...
अल्पभूधारकांच्या आयुष्यात जलश्रीमंती बुलडाणा जिल्ह्यात जानेफळ परिसरात शासनाच्या...
सत्तावीस गटांच्या बळातून घडली किमयासंगमनेर (जि. नगर) तालुक्यातील सावरगाव तळ...
वाघाड पाणीवापर संस्थांनी शेतीतून उभारले...नाशिक जिल्ह्यात वाघाड प्रकल्पस्तरीय पाणीवापर...