agrowon marathi agralekh on soybean import | Agrowon

सोयाबीन आयात घातकच
विजय सुकळकर
गुरुवार, 29 मार्च 2018

आपली सोयाबीन ढेप नॉन जीएम असल्यामुळे त्याला आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्रीमियम दर आहेत. आता आपणच सोयाबीन आयात करू लागलो, तर ढेपेला मिळणारी प्रीमियम दराची संधी आपण गमावून बसू.

गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा (२०१७-१८) सोयाबीनचे उत्पादन थोडे कमी झाले आहे. असे असतानादेखील एेन काढणीच्या हंगामात सोयाबीन दराने नीचांकी पातळी गाठली होती. सोयाबीनला ३०५० रुपये प्रतिक्विंटल हमीभाव असताना ऑक्टोबर - नोव्हेंबरमध्ये १४०० ते २५०० रुपये प्रतिक्विंटल (सरासरी जेमतेम २००० रुपये) दराने शेतकऱ्यांना सोयाबीन विकावे लागले. पुढे जानेवारीमध्ये दरात थोडी सुधारणा होऊन ते प्रतिक्विंटल ३००० रुपयांवर गेले होते. त्या वेळी देशातील आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील ट्रेंड पाहता सोयाबीनचे दर ३५०० रुपये क्विंटलच्या पुढे जातील, असे संकेत ॲग्रोवनने दिले होते आणि घडलेही तसेच. सध्या बाजारात सोयाबीनचे दर ३६०० ते ३८०० रुपये प्रतिक्विंटल आहेत. अशावेळी आफ्रिकी देशांतून सुमारे एक लाख टन सोयाबीन आयात करण्याचे करार भारतीय आयातदारांनी केले आहेत. आयातीचे सोयाबीन देशांतर्गत उपलब्ध सोयाबीनपेक्षा स्वस्त असल्याने आयातदारांचा कल सोयाबीन बाहेरून आणण्याकडेच दिसून येतो. त्यामुळे आयातीच्या सोयाबीनने देशांतर्गत साठ्यात वाढ होणार आहे, बाजारात तेवढे सोयाबीन उतरल्याने देशांतर्गत किमतीवर दबाव निर्माण होऊन पुढे दरवाढीची शक्यता जवळपास संपुष्टात आली आहे.

मागील खरीप हंगामात पावसाचा मोठा खंड आणि काढणीच्या वेळी आलेल्या पावसाने सोयाबीनची उत्पादकता तर घटली; परंतु दर्जाही खालावल्याने अत्यंत कमी दर मिळाला. असा दुहेरी फटका सोयाबीन उत्पादकांना बसला आहे. काही शेतकऱ्यांनी दरवाढीच्या अपेक्षेने सोयाबीन ठेवले त्यांच्या पदरीही आता निराशाच पडेल. सोयाबीनच्या आयातीने सध्याच्या दरात फारसा फरक पडणार नसला तरी याचे दुरगामी परिणाम मात्र गंभीरच असणार आहेत. भारत वगळता जगात बहुतांश सोयाबीन हे जीएम (जनुकीय मॉडिफाइड) आहे. त्यामुळे असे सोयाबीन आयातीस देशात परवानगी नाही. आता नॉन जीएम सोयाबीनलाच आयातीस परवानगी असली तरी त्या आडून जीएम सोयाबीनची आयात देशात होऊ शकते. यापूर्वी जीएम तेलबियांपासून उत्पादित खाद्यतेल देशात येऊन पोचले आहेच. 

दुसरा महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे सोयाबीनचे दर हे त्यातील तेलाचे प्रमाण नाही, तर ढेप ठरविते. आपली सोयाबीन ढेप नॉन जीएम असल्यामुळे त्याला आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्रीमियम दर आहेत. आता आपणच सोयाबीन आयात करू लागलो तर ढेपेला मिळणारी प्रीमियम दराची संधी आपण गमावून बसू. पुढील हंगामातील सोयाबीनचे दर आपल्या येथील पाऊसमान, देशांतर्गत सोयाबीनचा पेरा, अमेरिकेतील हवामान, तेथील उत्पादन, चलन दर यावर ठरतील, हे खरे आहे; परंतु सोयाबीनची आयात आपण खुली केल्यामुळे पुढच्या हंगामात जागतिक बाजारात सोयाबीनचे दर कमी असतील तर तेव्हाही आयातदारांचा कल सोयाबीन आयातीकडे असेल. त्या वेळी देशांतर्गत सोयाबीनला मागणीही राहणार नाही आणि योग्य दरही मिळणार नाहीत. आपली खाद्यतेल सुरक्षा आणि कोंबड्यांचे खाद्य या दोहोंसाठी सोयाबीन हे महत्त्वाचे पीक आहे. मुळातच घटती उत्पादकता आणि कमी दरामुळे शेतकरी सोयाबीनकडे पाठ फिरवित आहेत. सोयाबीनच्या वाढत्या आयातीने दराचीही शाश्वती नसेल तर हे पीक घेणार कोण? हा लाख मोलाचा सवाल आहे.

इतर अॅग्रो विशेष
उगवत्या सूर्याच्या देशातील मोहक शेतीह वाई वाहतुकीच्या माध्यमातून एखाद्या राष्ट्राचे...
...तरच वाढेल डाळिंब निर्यातफॉस्फोनिक ॲसिडच्या अंशामुळे (रेसिड्यू) डाळिंबाची...
बुलडाण्यात ३३ टन रेशीम कोष उत्पादनबुलडाणा  : जिल्ह्यातील शेतकरी पारंपरिक...
भारतीय दूध सुरक्षितनवी दिल्ली ः भारतातील दुधाच्या दर्जाबाबात सतत...
राज्यात हुडहुडी वाढली... पुणे : किमान तापमानाचा पारा घसरल्याने राज्यात...
धार्मिक स्थळांनी द्यावा दुष्काळासाठी...नागपूर ः राज्यातील सर्वधर्मीय धार्मिक स्थळांनी...
चारा छावण्यांऐवजी थेट अनुदानाचा विचार ः...मुंबई ः दुष्काळी भागात चारा छावण्यांमध्ये होणारा...
देशी बियाण्यांच्या संवर्धनासाठी रंगणार...पुणे : देशी बियाण्यांचे संवर्धन आणि प्रसारासाठी...
खरेदी न झालेल्या हरभरा, तुरीसाठी...सोलापूर : हमीभाव योजनेतून शेतकऱ्यांनी हरभरा व तूर...
दुष्काळाचे चटके सोसलेले साखरा झाले ‘...लोकसहभाग मिळाला तर कोणत्याही योजना यशस्वी होऊ...
‘जनावरं जगवायची धडपड सुरू हाय’सातारा ः शाळू (रब्बी ज्वारी) केलीय. पण पीक...
परभणी जिल्ह्यात ज्वारीवर अमेरिकन लष्करी...परभणी ः परभणी जिल्ह्यात यंदा प्रथमच रब्बी...
सीड हब म्हणून भारताचा उदयनवी दिल्ली ः आशिया खंडात भारत देश ‘सीड हब’ म्हणून...
ब्राझीलचे साखर उत्पादन निम्मे घटलेनवी दिल्ली ः आंतरराष्ट्रीय बाजारात साखरेचे सतत...
गोंदिया जिल्हा अधीक्षक अधिकारी बऱ्हाटे...गोंदिया ः नगर जिल्ह्यात राबविण्यात आलेल्या...
शेतीपंप वीजवापर घोटाळा आयोगाच्या...मुंबई ः महावितरणची प्रचंड वितरण गळती व चोऱ्या...
राज्यात थंडी वाढली; नाशिक ११.५ अंशांवरपुणे : उत्तरेकडील थंड वाऱ्यांचे प्रवाह दक्षिणेकडे...
संत्रा बागेतील उत्कृष्ठ व्यवस्थापनाचा...किडी-रोग, पाण्याचे अयोग्य व्यवस्थापन आदी...
फॉस्फोनिक रेसिड्यूमुळे डाळिंब निर्यात...पुणे : निर्यातक्षम डाळिंबात युरोपसाठी फॉस्फोनिक...
चिकाटी, प्रयत्नवादातून शून्यातून...उस्मानाबाद जिल्ह्यातील देवसिंगे (तूळ) येथील रमेश...