agrowon marathi agralekh on uncontrolled import of unregistered pesticides | Agrowon

घातक अनियंत्रित आयात
विजय सुकळकर
शनिवार, 14 एप्रिल 2018

घातक अशा अनधिकृत, अनोंदणीकृत कीडनाशकांच्या आयातीत देश-विदेशांतील नफेखोर व्यापाऱ्यांबरोबर या देशातील नियंत्रक यंत्रणेचाही सहभाग आहे, ही अधिक दुर्दैवी बाब म्हणावी लागेल. 

 देशात दरवर्षी परदेशांतून मोठ्या प्रमाणात अनोंदणीकृत कीडनाशकांची आयात प्लॅंट क्वारंटाईन विभागाच्या अटी, शर्तीला चक्क धाब्यावर बसून होत आहे. हा विषय केवळ या देशात बहुराष्ट्रीय कंपन्यांची मक्तेदारी प्रस्थापित होण्यापुरता मर्यादित नाही, तर या देशातील शेतीसह एकंदरीतच जैवविविधता उद्‌ध्वस्त करून मनुष्य-प्राणी-पक्षी यांच्या जिवांवर बेतणारा आहे. यवतमाळ जिल्ह्यातील शेतकरी, शेतमजुरांच्या विषबाधा प्रकरणानंतर अनोंदणीकृत निविष्ठांचे उत्पादन, आयात, विक्रीचा प्रश्न एेरणीवर आला. गेल्या तीन दशकांपासून फर्टिलायझर ॲक्ट, पेस्टिसाइड ॲक्टमध्ये नमूद केलेल्या घटकांशिवाय शंभरहून अधिक कृषी निविष्ठांचे उत्पादन, आयात आणि विक्री देशात अनधिकृतपणे सुरू आहे. यामध्ये प्रामुख्याने द्रावके, वनस्पती वाढप्रवर्तक, वाढरक्षक, स्टिकर्स तसेच जैविक-खते, कीडनाशके यांचा समावेश आहे. गंभीर बाब म्हणजे अनोंदणीकृत आयात होणाऱ्या कीडनाशकांचा व्यापार देशात १८० अब्ज रुपयांच्या वर अाहे. एवढ्या मोठ्या कीडनाशकांची आयात त्यातील कुठल्याही घटकांच्या माहितीशिवाय होत असेल, तर कीडनाशकांच्या विषबाधेने शेतकरी, शेतमजूर मरणार नाहीत तर काय? याचा गांभीर्याने विचार व्हायला हवा.  

या देशात कोणतीही निविष्ठा अथवा तंत्रज्ञान रीतसर मार्गाने पाठविण्यात उशीर होत असेल, अथवा त्यात काही अडसर येत असेल, तर आम्ही अनधिकृत मार्गाने पाठवू आणि पुढे ते अधिकृत करून घेऊ, असा  पायडांच विदेशी नफेखोर पाडत आहेत. हा प्रकार कुठेतरी थांबवावा लागेल. कापसातील बीटी तंत्रज्ञान परवानगीपूर्वीच गुजरातमध्ये दाखल झाले होते. आता कापसाच्या एचटी जाती परवानगी नसताना देशभर पोचल्या आहेत. अब्जावधी रुपयांच्या अनोंदणीकृत कीडनाशकांचा देशातील व्यापार याच मानसिकतेचा भाग म्हणावा लागेल. खरेतर पिके-मनुष्य-प्राणी यांना घातक जिवाणू-विषाणूंचा शिरकाव या देशात होऊ नये म्हणून त्याची तपासणी करून परवानगी देण्याची पद्धत आहे. त्यासाठी शासनाची स्वतंत्र यंत्रणा काम करते. आयातीनंतरही देशांतर्गत विक्रीत बोगस निविष्ठांवर नियंत्रण ठेवण्याचे काम राज्याच्या निविष्ठा गुण नियंत्रण विभागाकडे आहे. अशी यंत्रणा असताना एचटीसारखे तंत्र असो की सक्रिय घटकांच्या माहितीविना येणारे कीडनाशके असोत, हे देशात येतातच कशी, हा खरा प्रश्न आहे.

घातक अशा या अनोंदणीकृत कीडनाशकांच्या आयातीत देश-विदेशांतील नफेखोर व्यापाऱ्यांबरोबर नियंत्रक यंत्रणेचाही सहभाग आहे, ही दुर्दैवी बाब म्हणावी लागेल. भारतीय लघू व मध्यम कीडनाशक उत्पादक संघाच्या माध्यमातून पुढे आलेल्या या प्रकरणाची सखोल चौकशी व्हायला हवी. पीक संरक्षणाच्या अनुषंगाने कीडनाशके हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक असतो. त्यावर शेतकऱ्यांचा मोठा खर्चही होतो. अशा वेळी त्याच्या फवारणीचे योग्य ते परिणाम शेतकऱ्यांना मिळायलाच हवेत. अशा वेळी आयात होणाऱ्या कीडनाशकातील सक्रिय घटक हे क्वारंटाईन अथवा गुण नियंत्रण विभागाला, तर त्याच्या गुणवत्तेबाबत शेतकऱ्यांना माहिती असायलाच हवी. शेतकऱ्यांनीसुद्धा कीडनाशके अथवा कोणतीही निविष्ठा खरेदी करताना ते कोठून आयात झालेले आहे, कोणत्या कंपनीचे आहे, त्यातील घटक कोणते, ते प्रमाणित आहे की नाही, याची खात्री करूनच खरेदी केल्यास अनोंदणीकृत निविष्ठांना आळा बसेल. शेतकऱ्यांची फसवणूकसुद्धा टळेल.

इतर अॅग्रो विशेष
मका भुशाला तीन हजारांचा भावजायखेडा, जि. नाशिक : यंदा तालुक्‍यात अत्यल्प...
ऐन दुष्काळात राज्याला सहकार आयुक्त नाही पुणे  : तीव्र दुष्काळाकडे राज्याची सुरू...
कात्रज मिठाईसाठी वापरणार नायट्रोजन...पुणे  : पुणे जिल्हा दूध उत्पादक संघ अर्थात...
कुलगुरू निवड प्रक्रियेतील विलंब ...मुंबई : राज्यातील कृषी विद्यापीठांच्या...
जपला एकीचा वसा, उमटवला प्रगतीचा ठसा,...रावळगुंडवडी (ता. जत, जि. सांगली) येथील...
`डॉ. स्वामीनाथन आयोगाच्या शिफारशी ...शिर्डी, जि. नगर ः डॉ. स्वामीनाथन आयोगाच्या...
खरिपात झाला केवळ ५२ टक्के कर्जपुरवठापुणे : पीक पतपुरवठा आराखड्याच्या शेतकऱ्यांना कर्ज...
हुडहुडी वाढलीपुणे : उत्तरेकडून येणाऱ्या थंड वाऱ्यांच्या...
दूध पावडर निर्यात योजनेचाही फज्जापुणे : राज्य सरकारवर विश्‍वास ठेवून कमी भावात दूध...
महाराष्ट्रात सर्वाधिक पीक विम्याची नोंदनवी दिल्ली : पंतप्रधान पीकविमा योजनेअंतर्गत दोन...
पंधरा हजार धरण, तलावांतील गाळ काढणार :...मुंबई : राज्यातील छोटी धरणे, तलाव यांमधील...
‘माफसू’ उभारणार पशुविज्ञान संग्रहालयनागपूर ः मुलांना प्राणीशास्त्र कळावे त्यासोबतच...
राज्यात शनिवारपासून महारेशीम अभियाननागपूर   ः रेशीमशेतीला प्रोत्साहन मिळावे, या...
बदलत्या वातावरणामुळे केळी निसवणीवर...जळगाव ः थंड, विषम वातावरणामुळे खानदेशात केळीच्या...
सारंगखेड्याचा ‘चेतक महोत्सव’ आजपासून मुंबई : नंदूरबार जिल्ह्यातील सारंगखेडा येथे...
दूध पिशव्यांसंदर्भात दोन महिन्यांची...मुंबई: दुधाच्या पॉलिथीन पिशव्यांच्याबाबतीत राज्य...
सिंचन प्रकल्पांना नाबार्डकडून सात हजार...मुंबई : प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजनेंतर्गत...
‘सेमीफायनल’मध्ये भाजपला झटकानवी दिल्ली ः लोकसभेची दिशा ठरविणाऱ्या आणि अतिशय...
नगरला हंगामातील नीचांकी ९.२ अंश...पुणे : उत्तरेकडील वाऱ्यांचे प्रवाह सुरळीत...
मराठवाड्यातील सोयगाव तालुक्यात रुजतोय...औरंगाबाद जिल्ह्यातील सोयगाव तालुक्यातील शेतकरी...