agrowon marathi agralekh on weather forcast | Agrowon

संभ्रमाचे ढग करा दूर
विजय सुकळकर
शुक्रवार, 13 एप्रिल 2018

तापमानवाढ असो की मॉन्सून याबाबत देशी, विदेशी, खासगी संस्थांनी वर्तविलेले अंदाज परस्परविरोधी आणि सर्वसामान्यांत संभ्रम निर्माण करणारे आहेत. 

या वर्षीच्या उन्हाळ्यात काश्मिरपासून ते कन्याकुमारीपर्यंत सर्वसाधारण तापमानात ०.५ ते १.५ अंश सेल्शिअसने वाढ होणार, उष्णतेच्या लाटाही वाढत जाणार असल्याचा अंदाज महिनाभरापूर्वी भारतीय हवामान विभागाने वर्तविला होता. त्याचवेळी यंदाचा मॉन्सून सामान्य राहण्याची चिन्हेही दिसत असल्याचे सांगितले होते. दहा दिवसांपूर्वी गतवर्षीच्या तुलनेत यंदाचा उन्हाळा थंड असेल, असा अंदाज वर्तविला आहे. ला-निनाची स्थिती सर्वसामान्य असल्यामुळे यंदा सरासरीएवढा पाऊस पडेल, असा स्कायमेटचा अंदाज आहे. तर एल निनोच्या प्रभावामुळे यंदा भारतात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याचा अंदाज अमेरिकेतील हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे. मॉन्सूनवर एल-निनोचा प्रभाव नसल्याने त्यास धोका नाही, अशी सावध प्रतिक्रिया भारतीय हवामान विभागाकडून आली आहे. तापमानवाढ असो की मॉन्सूनबाबत देशी, विदेशी, खासगी संस्थांनी वर्तविलेले अंदाज परस्परविरोधी आणि सर्वसामान्यांत संभ्रम निर्माण करणारे आहेत. उन्हाळ्यातील हवामानाचे प्रत्यक्ष चित्र तर वेगळेच दिसून येत आहे. मागील दोन महिन्यांपासून राज्याच्या विविध भागांत दिवस आणि रात्रीच्या तापमानात मोठी तफावत आढळून येत आहे. पहाटे गारठा तर दुपारी कडक उन्हाच्या चटक्याने मनुष्य, प्राणी, पक्षांचे आरोग्य बिघडत चालले अाहे. पिकांच्या वाढीवरही अनिष्ट परिणाम होऊन उत्पादकता आणि दर्जाही खालावत आहे. गंभीर बाब म्हणजे फेब्रुवारीपासून सुरू असलेला अवकाळी पाऊस, गारपिटीचे सत्र अजूनही संपलेले नाही. त्यात रब्बीसह उन्हाळी पिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे, होत आहे. कर्जमाफीचा लाभ, बोंड अळीग्रस्तांना मदत हेच बहुतांश शेतकऱ्यांच्या पदरात पडले नसताना वादळीवारे, गारपिटीने होणाऱ्या नुकसानीकडे शासनाचे लक्षच दिसत नाही. 

उन्हाळी हंगाम असला तरी ज्वारी, भुईमूग, तीळ या  उन्हाळी पिकांसह  द्राक्ष, आंबा, डाळिंब, टरबूज, खरबूज या फळपिकांचे बदललेल्या वातावरणाने मोठे नुकसान होत आहे. त्याबाबतची पाहणी, पंचनामे आणि नुकसानभरपाई मिळणेबाबत विचार व्हायला हवा. उष्ण कोरड्या  हवामानाच्या आपल्या देशात वाढत्या तापमानास पिके संवेदनशील असतात. अशावेळी पिकांचे संतुलन राखण्यासाठी पाण्याची गरज वाढते. मुळातच कमी भरलेल्या जलसाठ्यांमधून बाष्पीभवन वाढल्याने ते कोरडे पडत आहेत. अशावेळी पिकांची वाढत्या पाण्याची गरज भागविणे मोठे आव्हानात्मक काम आहे. वाढते तापमान, पाणीटंचाईनेदेखील अनेक पिकांची उत्पादकता घटण्याची शक्यता वर्तविली जात असताना पिके वाचविण्यासाठीचे मार्गदर्शन शेतकऱ्यांना व्हायला हवे. तापमान, आर्द्रता, थंडी, गारपीट, पाऊसमान आदी घटकांना पिके संवेदनशील असतात. सध्याच्या काळात या घटकांमध्ये मोठे बदल घडून येत असून तेही नुकसानकारक ठरत आहेत. त्यामुळे प्रत्येक घटकांबाबतचा अंदाज अधिक अचूक देण्याबाबत हवामान विभागाने प्रयत्न वाढवायला हवेत. आगामी मॉन्सूनबाबत अधिकृत पहिला अंदाज देताना मॉन्सूनवर परिणामकारक जागतिक घटकांबरोबर स्थानिक पातळीवरील तापमान, आर्द्रता, वाऱ्याचा वेग, सातत्याचे ढगाळ वातावरण, सूर्यप्रकाशाचा कालावधी या घटकांचाही अभ्यास करून तो अधिक अचूक कसा राहील, हे पाहावे. मॉन्सूनवर देशाची एकंदरीत बाजार व्यवस्था अवलंबून असते. त्यामुळे याबाबत लोकांचा संभ्रम देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर परिणाम करतो, हे लक्षात घेऊन तो दूर करायला हवा.

इतर अॅग्रो विशेष
कडधान्य कवडीमोल दरात व्यापाऱ्यांच्या...जळगाव : कडधान्याचा हंगाम येऊन एक महिना झाला;...
सकाळी गारठा, तर दुपारी चटकापुणे : राज्यात कमाल तापमान पस्तीशीपार गेले...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत...नांदेड ः जमिनीत पुरेशा प्रमाणात ओलावा नसल्यामुळे...
भारतात ३६५ लाख गाठी कापूस होणारमुंबई ः भारतात मागील वर्षीच्या तुलनेत यंदा कापूस...
मुग, उडीद विक्रीत शेतकऱ्यांना ३३०...पुणे ः शासनाची हमीभावाने खरेदीसाठी नोंदणीच सुरू...
खरिपात उत्पादनात घट; हमी दरही मिळेनाऔरंगाबाद : खरिपातील प्रमुख पिकांपैकी मूग, उडीद...
सरकारला दुष्काळचे गांभीर्य ः चंद्रकांत...नगर: राज्यात साधारण दोनशे तालुक्यांत दुष्काळसदृश...
नर्सरी मॅन ऑफ वरुड- जावेद खान अमरावती जिल्‍ह्यातील वरुड मोर्शी या प्रसिद्ध...
दुष्काळातही विस्तारला देशी गोवंश व्यवसायकायम दुष्काळी खानापूर तालुक्यातील अडसरवाडी (जि....
नांदेड, हिंगोली, परभणीतील बारा...नांदेड   ः दुष्काळ व्यवस्थापन संहितेनुसार...
वाढते नैसर्गिक आणि सामाजिक प्रदूषणकाळानुसार निसर्गामध्ये खूप बदल होत आहे. सर्व ऋतूत...
लढा स्वतंत्र अस्तित्वाचा अस्सल हापूस कोणाचा हा गुंता मागील अनेक...
नांदेड जिल्ह्यात मुगाची उत्पादकता...नांदेड ः यंदा नांदेड जिल्ह्यातील १४ तालुक्यांतील...
संतप्त शेतकऱ्यांनी हवामान विभागाला...पुणे : हवामान विभागाचा अंदाज चुकीचा...
जलयुक्त शिवार, शेततळ्यांमुळे संरक्षित...अमरावती   : जिल्ह्यात शेततळी, जलयुक्त शिवार...
तिसगाव उपबाजारात चाऱ्यासाठी उसाला...तिसगाव, जि. नगर  : पाथर्डी तालुक्‍यात...
तुझे आहे तुजपाशी जगाच्या सरासरीच्या दीडपट पाऊस भारतात पडतो तरी...
सूक्ष्म सिंचनात अडचणी मोठ्या राज्यात पाण्याचे दुर्भिक्ष...
भातशेती वाचविण्यासाठी शेतकऱ्यांची धडपडनगर ः ‘पोळ्यापासून पाऊस नाही. पोळ्याला गेला तरी...
ठिबकचा तिढा सुटला, नोंदणीला होणार सुरवातनागपूर  ः ठिबक संदर्भातील नोंदणीवर वितरकांनी...