agrowon marathi success story of pomegranate processing,Raviraj Mane,Solapur | Agrowon

युवकाची 'वंडरफूल' डाळिंब ज्यूस निर्मिती
सुदर्शन सुतार
बुधवार, 14 मार्च 2018

सोलापूर येथील रविराज माने या तरुणाने बाजारपेठेतील मागणी अोळखून डाळिंब ज्यूसनिर्मितीचा उद्योग सुरू केला आहे. तांत्रिक ज्ञान, प्रशिक्षण, आउटसोर्सिंग, उद्योजकाची विकसित केलेली मनोवृत्ती, दूरदृष्टी आदी गुणांच्या जोरावर त्यात आघाडी व अन्य उत्पादनांच्या आधारे विस्तारही केला आहे. ‘फ्रेश फार्म वंडर’ हा त्याचा ब्रॅण्ड लोकप्रिय झाला आहे. 

 

सोलापूर येथील रविराज माने या तरुणाने बाजारपेठेतील मागणी अोळखून डाळिंब ज्यूसनिर्मितीचा उद्योग सुरू केला आहे. तांत्रिक ज्ञान, प्रशिक्षण, आउटसोर्सिंग, उद्योजकाची विकसित केलेली मनोवृत्ती, दूरदृष्टी आदी गुणांच्या जोरावर त्यात आघाडी व अन्य उत्पादनांच्या आधारे विस्तारही केला आहे. ‘फ्रेश फार्म वंडर’ हा त्याचा ब्रॅण्ड लोकप्रिय झाला आहे. 

 

  • रविराज माने :  युवा शेतकरी, शिक्षण - बीएस्सी- जैवतंत्रज्ञान
  • निवास : सोलापूर, शेती (सात एकर) वांगी (ता. दक्षिण सोलापूर, जि. सोलापूर) (सोलापूरपासून सुमारे १५ किमी.)
  • नोकरीपेक्षा उद्योगाला पसंती

  पदवी घेतल्यानंतर रविराजने नोकरी हा विषय करिअरसाठी ग्राह्य धरला नव्हताच. त्याऐवजी उद्योगाला पसंती दिली. सुरवातीला शेळीपालनासारखे काही प्रयोग केले.  पण, अभ्यासातून डाळिंब प्रक्रिया अधिक महत्त्वाची वाटून त्यातच उतरण्याचा निर्णय घेतला. वडील गोरख आपला व्यवसाय सांभाळून शेती करायचे, त्यांचाही पाठिंबा मिळाला. 

उद्योगनिर्मितीतील टप्पे

प्रशिक्षण 

  •  राष्ट्रीय डाळिंब संशोधन केंद्र, सोलापूर, (एनआरसी)
  • शाखा :  डाळिंब ज्यूस प्रक्रिया तंत्रज्ञान, येथे एक महिना अभ्यासक्रम (ज्यूस, जॅम, जेलीनिर्मिती)
  • महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, अन्नतंत्र व प्रक्रिया विभाग येथेही एक महिना अभ्यासक्रम 

निर्मिती सुरू 
 
सन २०१६ मध्ये शेतातच लघू स्वरूपात ज्यूसनिर्मिती सुरू. मात्र त्यात फारसे यश मिळाले नाही. प्रक्रिया उद्योगातील भांडवलही सहजासहजी झेपणारे नव्हते. मग पुढील पर्याय निवडला.

तंत्रज्ञान करार :   एनआरसी व रविराज माने

 

डाळिंब ज्यूस तंत्रज्ञान निर्मिती  

  • बॉटलवर तसे नामकरण
  • भाडेतत्त्वावर तेथील मशिनरीचा उपयोग केला. 
  •  झालेली निर्मिती- १० हजार बॉटल्स (प्रति २०० मिलि) 
  • तीस रुपयांप्रमाणे विक्री  
  •  खर्च वजा जाता बऱ्यापैकी नफा मिळाला, उत्साह व आत्मविश्वास वाढला.

 

खासगी कंपनीशी करार : ग्राहकांना ज्यूस पसंत पडल्याचे लक्षात आले. पुढे संशोधन केंद्राचा करार संपला. 

सध्याचा उद्योग : आउटसोर्सिंग 

  • सोलापूर :  चिंचोली काटी औद्योगिक वसाहतीतील खासगी कंपनी
  • रविराज  :  ज्यूसचे फॉर्म्युलेशन देतात. (फ्लेवरनुसार) - त्यानुसार कंपनी उत्पादन करून देते. 

क्वालिटीची खात्री

  • संबंधित कंपनीच्या प्रयोगशाळेत ज्यूसचे नमुने तपासून क्वालिटी सांगितली जाते. 
  • खासगी प्रयोगशाळेतही नमुना पाठवून फेरतपासणी केली जाते. 
  • त्यानंतरच उत्पादन विक्रीस उपलब्ध केले जाते. 

 

उद्योगाचा विस्तार

  • प्युअर ड्रिंक्‍स, रेडी टू सर्व्ह प्रकार, जॅम, जेली 
  •   ब्रॅंड  : फ्रेश फार्म वंडर 

उत्पादने   

  • डाळिंब ज्यूस  (विविध फ्लेवरयुक्त)   :   कच्चा माल स्वतःच्या बागेतून    (उत्पादन एकरी १२   टनांपर्यंत)
  •  मॅंगो मॅजिक्‍स, कैरी मॅजिक्‍स, लिची मॅजिक्‍स, जामून मॅजिक्‍स,  कोकम मॅजिक्‍स असे   विविध फळांचे ज्यूस   :  कच्चा माल बाजार समिती व   शेतकऱ्यांकडून 
  • पॅकिंग                                            २०० मिलि
  •  दर                                                 २३ रु.  
  • उत्पादन खर्च प्रतिबॉटल                      साडेबारा रु.   

 

उत्पादन वैशिष्ट्ये

  • प्रत्येकाचा स्वाद, रंग काहीसा वेगळा
  •  ग्राहकांच्या पसंतीला उतरणारा
  •  आकर्षक लेबलिंग
  •  फूड सेफ्टीविषयक संस्थेचा परवाना

 

मालविक्रीचे नियोजन

  • मॉलमधील आघाडीच्या ब्रॅंडला (सोलापूर) २१० बॉटल्स व डाळिंबेही दिली. 
  • पुणे, सोलापूर आदी विविध प्रदर्शनांमधून ज्यूसची विक्री
  • सोलापुरातील पंचतारांकित हाॅटेल व अन्य शहरांतील हाॅटेल्ससोबत करार,वेलकम ड्रिंकसाठी 

 

प्रमोशन 

  • जागतिक ग्राहक दिनाला (डिसेंबर, २०१७) डाळिंब महोत्सव आयोजित करून शेतकरी, एनआरसी तज्ज्ञ व अन्य लोकांना बोलावून आपल्या उत्पादनांचे प्रमोशन केले. 

उद्योगात मदत

  •  छोटा भाऊ- आदर्श - बीएस्सीचे (हॉर्टिकल्चर) शिक्षण सुरू. 
  •  याशिवाय वडील, चुलतभाऊ यांचीही विक्रीत साथ 

कोल्ड स्टोरेजमध्ये साठवणूक
सन २०१५ मध्ये डाळिंबाचे एकरी पाच ते सहा टनांपर्यंत उत्पादन मिळाले; पण फारसा दर मिळाला नाही. पुढील वर्षी एकरी सात टन उत्पादन व प्रतिकिलो ९० रुपये सर्वाधिक दर मिळाला. त्यापैकी काही डाळिंब प्रक्रियेसाठी ठेवले. यंदा मात्र दर नसल्याने किरकोळ विक्री केली. बाकी कोल्ड स्टोरेजमध्ये ( ज्यूससाठी). कमी पडल्यास बाहेरूनही खरेदी.  

 

होम डिलिव्हरी 

ठिकाण - सोलापूर 

  •  ‘फोन घुमाओ, डाळिंब मंगाओ’ संकल्पनेतून ग्राहकांनी फोनवरून ऑर्डर करायची.
  •  काही वेळातच घरपोच डाळिंबे.
  •   गरजेनुसार बाजारातून खरेदी करूनही ग्राहकांपर्यंत पोचवली जातात, त्यामुळे बाजारपेठेतील उपलब्धतेनुसार दर  
  •  दर :  किलोला ५४ रुपयांपासून ७५ रुपयांपर्यंत 

 -  रविराज माने, ७७०९८५४००३

 

 

 

फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
जागरूक व्यवहारासाठी माहितीचा अधिकारगाव आणि तालुका पातळीवर शेती क्षेत्राशी संबंधित जी...
पाण्यावर पहाराविहीर अथवा बोअरवेल खोदाईवर नियंत्रण, अधिक खोल...
विदर्भात उद्यापासून पावसाची शक्यता;...पुणे : बंगालच्या उपसागरात तयार होत असलेली...
मराठवाड्यात रब्बी पिकांची होरपळ सुरूऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील पेरणी झालेल्या रब्बी...
खानदेशातील विहिरींच्या पाणीपातळीत घटधुळे : अत्यल्प पावसामुळे खानदेशातील...
'पाणी अडवा, पाणी जिरवा’ कृतीत ठेवले...सध्या दुष्काळाच्या झळा राज्यातील शेतकरी सोसताहेत...
साखर मूल्यांकन घटीने कारखानदार धास्तावलेकोल्हापूर : साखरेला उठाव नसल्याने साखर...
कापूस उत्पादकांना मिळाला उत्पादकता...‘महाराष्ट्र व्हिलेज सोशल ट्रान्सफॉर्मेशन (सामाजिक...
कृषी विभागात बदल्यांसाठी 'लॉबी' झाली...पुणे : ऐन दुष्काळात नियमांची मोडतोड करून कृषी...
धुळे बाजार समितीत शेतकऱ्यांकडून ‘टीडीएस...धुळे : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
दुष्काळप्रश्नी तत्काळ मदतीसाठी...नवी दिल्ली : राज्यातील दुष्काळी स्थितीवर प्रभावी...
आणखी एका कांदा उत्पादकाची...सटाणा, जि. नाशिक : कांदा दरामुळे त्रस्त...
मेंढपाळांचा ८० रुपयांत २ लाखांचा विमा...औरंगाबाद : राज्यात शेळी-मेंढी पालनावर उपजीविका...
सिंधुदुर्गात पाऊस; आंबा, काजूला मोठा...कणकवली, जि. सिंधुदुर्ग : जिल्ह्यातील काही भागात...
पीक कर्जवाटपात करा आमूलाग्र बदलराज्यातील काही भागांतील कापूस आणि तूर ही पिके...
आपत्ती निर्मूलनासाठी विद्यार्थ्यांनो...अमेरिकेमधील टेक्सास ए. एम. कृषी विद्यापीठांतर्गत...
अन्नद्रव्यांचा समतोल वापर आवश्यक...जमिनीतील अन्नद्रव्यांचा मोठ्या प्रमाणावर होत...
पाणी चोरी करणाऱ्यांवर फौजदारी कारवाईमुंबई : राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती लक्षात घेऊन...
फुलांवर रुंजन रोबो मधमाश्‍यांचे...नागपूर : विविध आकर्षक रंगसंगतीसह काही वेळ...
कोल्हापूरात कामगार-अडत्यांच्या वादात...कोल्हापूर : येथील बाजार समितीत तोलाइदार, अडते...