agrowon news in marathi, 95:5 formula should be for farmers, Maharashtra | Agrowon

दूध उत्पादकांसाठी ९५:५ फॉर्म्यूला करावा : सतेज पाटील
टीम अॅग्रोवन
रविवार, 20 मे 2018

वाढलेले पशुखाद्याचे दर आणि वैरणीची अडचण अशा चक्रव्यूहात दूध उत्पादक अडकला आहे. एका बाजूला महागाईने कंबरडे मोडले आहे. दुसऱ्या बाजूला ज्या संस्था दूध देत आहे त्या संस्था दूध देत नाहीत. अशी वाईट परिस्थिती सध्या आहे. राज्य शासन दूध उत्पादकांसाठी साखर कारखान्याप्रमाणे ७०:३० असा फॉर्म्यूला करण्याच्या विचारात आहे; पण माझ्या मते हे अतिशय चुकीचे आणि अन्यायकारी होणार आहे.

वाढलेले पशुखाद्याचे दर आणि वैरणीची अडचण अशा चक्रव्यूहात दूध उत्पादक अडकला आहे. एका बाजूला महागाईने कंबरडे मोडले आहे. दुसऱ्या बाजूला ज्या संस्था दूध देत आहे त्या संस्था दूध देत नाहीत. अशी वाईट परिस्थिती सध्या आहे. राज्य शासन दूध उत्पादकांसाठी साखर कारखान्याप्रमाणे ७०:३० असा फॉर्म्यूला करण्याच्या विचारात आहे; पण माझ्या मते हे अतिशय चुकीचे आणि अन्यायकारी होणार आहे.

संघ सांगत आहेत की आम्ही ८५ टक्केपर्यंतचा नफा उत्पादकांना देत आहेत; परंतु हे सरळ सरळ चुकीचे आहे. दूध हा एकच पदार्थ असा आहे, की ज्यापासून डब्बल दर मिळतो. आणि त्यापासून अनेक उपपदार्थ तयार होतात. या उपपदार्थ निर्मितीपासून मिळणारा दर हा संघांना मिळू शकतो. महाराष्ट्रातील दूध संघाच्या बाबतीत विचार केला, तर त्यांची मुंबई ही मुख्य बाजारपेठ आहे. पण गोकुळसारख्या अग्रगण्य संघांनीही वितरक वाढविण्याकडे फारसे लक्ष दिले नाही. यामुळे मार्केट आहे तिथेच राहिले आहे.

संघाच्या व्यवस्थापनाने फार त्रास न घेता बाजारपेठ वाढू दिले नाही. मुंबई ही इतकी मोठी बाजारपेठ आहे की तिथे दूध पावडरीची सहज विक्री होते. पण याकडे राज्यातील कोणतेही संघ गांभीर्याने पाहायला तयार नाहीत. नियोजनशून्य कारभार संघाचा आहे, यामुळे हे संकट आले आहेत. दूध संघाच्या पदाधिकाऱ्यांचे वाढलेले खर्च उत्पादकांना नुकसानीत आणत आहेत. काही संघ म्हणतात, की आम्ही नफ्यातील ८५ टक्के रक्कम उत्पादकांना देतो. जर यांनी खर्च कमी केला तर तो ९५ टक्केपर्यंत जातो; परंतु असे करायला कोणीही तयार नाही. यामुळे साखर कारखान्यांसाठी लागणारा ७०:३० हा फॉर्म्यूला इथे उपयोगाचाच नाही. ९५: ५ हा फॉर्म्यूला वापरला तरच शेतकऱ्यांना चांगले पैसे मिळू शकतील.

गायीचे दूध घ्यायचे त्यात म्हशीचे मिक्‍स करायचे आणि ते टोन्ड म्हणून जादा किमतीला विकायचे असे काही संघ करतात. लिटरमागे २५ रुपयांचा नेट नफा संघाना होतो; मग हा फायदा शेतकऱ्याला मिळण्यासाठी संघाच्या मार्फत का प्रयत्न केले जात नाहीत.

राज्यातील दुधाचे उत्पादन व त्याचा खर्च याचा सातत्याने आढावा घेऊन एन.डी.डी.बी.ने वेळोवेळी संघांना मार्गदर्शन केले पाहिजे. राज्यातील परिस्थिती काय आहे, आता किती पावडर करावी लागेल, याचे मार्केटिंग कसे करावे लागेल याचे मार्गदर्शन  एन.डी.डी.बी.कडून होणे गरजेचे आहे. पण असे होताना दिसत नाही. एन.डी.डी.बी फक्त अमूलसारख्या बड्या ब्रॅंडला मार्गदर्शन करते का असा सवाल आहे. फक्त प्रोजेक्‍ट करा आणि पैसे द्या इतक्‍याच मर्यादित स्वरूपात कार्यरत आहेत. विस्तारीकरण गरजेचे असले तरी भविष्यातील धोरणांचा अभ्यास करून त्या प्रमाणात दूध संघाना मदत करणे आदी बाबी त्यांच्याकडून अपेक्षित आहेत. 
- सतेज पाटील, आमदार

इतर अॅग्रो विशेष
शेतकऱ्यांच्या विधवांचे २१ला मुंबईत...मुंबई : देशभरात विविध शेतकऱ्यांचे मोर्चे...
बा सरकार, प्रश्न जगण्याचा आहे!‘‘ज रा कुठे दुष्काळ पडला, गारपीट झाली,  पूर...
विना `सहकार` नाही उद्धारग्रामीण आणि शहरी भागांचा संतुलित विकास साधत...
राज्यातील धरणांमध्ये ५५ टक्के पाणीसाठापुणे   : राज्यात पाणीटंचाईची तीव्रता वाढू...
महाबळेश्र्वरमध्ये ३५०० एकरांवर...सातारा  ः महाबळेश्वरसह वाई, जावली, कोरेगाव...
दुष्काळात तीन श्रेणींत कामांचे नियोजन...पुणे : राज्यात आलेल्या दुष्काळात मदतीचा...
ओडिशात भाडोत्री ट्रॅक्टर योजनेस प्रारंभभुवनेश्‍वर ः राज्यातील शेतकऱ्यांना अद्ययावत...
सोयाबीन वधारण्याची चिन्हेपुणे: राज्यात सध्या सोयाबीनचे दर गडगडले असले...
राज्याच्या दक्षिण भागात पावसाची शक्यतापुणे : राज्यात थंडी वाढण्यास सुरुवात झाली आहे....
कापूस खरेदीला आजपासून प्रारंभनागपूर : पणन महासंघाव्दारे कापूस खरेदीला आजपासून...
चारा लागवडीसाठी शासकीय जमिनी देणारमुंबई : राज्यावरील दुष्काळाचे संकट लक्षात...
दुष्काळात २५ एकरांत शेवगा, रंगबिरंगी...मुंबई येथील ‘कोचिंग क्लास’चा व्यवसाय असलेले तपन...
प्रतिकूलतेतून प्रगती घडवत आले पिकात...वांगी (जि. सांगली) येथील एडके कुटुंबाने अत्यंत...
दूध का दूध... देशातील दूध न दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये ६८ टक्के...
पीककर्ज वितरणातील दोष व्हावे दूर पूर्वी जेमतेम तग धरून चालणाऱ्या शेती व्यवसायाने...
पाऊस बरा, मात्र दीर्घ खंड अन् कीडरोगाने...जिल्ह्यात सरासरीच्या जवळपास पाऊस पडला खरा; मात्र...
अन्न प्रक्रिया प्रकल्पांसाठी...औरंगाबाद : शेती उत्पादनात आघाडीवर असलेल्या आपल्या...
मराठवाडा, मध्य महाराष्ट्रात थंडी वाढलीपुणे ः गेल्या दोन ते तीन दिवसांपासून थंडीने...
साखर कारखान्यांनी सह-उत्पादनांवर सक्षम...मुंबई  ः देशांतर्गत साखर उद्योग संकटात आहे....
राज्यात ९१ कारखान्यांची धुराडी पेटली;...पुणे : राज्यात चालू गाळप हंगामात आतापर्यंत ९१...