agrowon news in marathi, 95:5 formula should be for farmers, Maharashtra | Agrowon

दूध उत्पादकांसाठी ९५:५ फॉर्म्यूला करावा : सतेज पाटील
टीम अॅग्रोवन
रविवार, 20 मे 2018

वाढलेले पशुखाद्याचे दर आणि वैरणीची अडचण अशा चक्रव्यूहात दूध उत्पादक अडकला आहे. एका बाजूला महागाईने कंबरडे मोडले आहे. दुसऱ्या बाजूला ज्या संस्था दूध देत आहे त्या संस्था दूध देत नाहीत. अशी वाईट परिस्थिती सध्या आहे. राज्य शासन दूध उत्पादकांसाठी साखर कारखान्याप्रमाणे ७०:३० असा फॉर्म्यूला करण्याच्या विचारात आहे; पण माझ्या मते हे अतिशय चुकीचे आणि अन्यायकारी होणार आहे.

वाढलेले पशुखाद्याचे दर आणि वैरणीची अडचण अशा चक्रव्यूहात दूध उत्पादक अडकला आहे. एका बाजूला महागाईने कंबरडे मोडले आहे. दुसऱ्या बाजूला ज्या संस्था दूध देत आहे त्या संस्था दूध देत नाहीत. अशी वाईट परिस्थिती सध्या आहे. राज्य शासन दूध उत्पादकांसाठी साखर कारखान्याप्रमाणे ७०:३० असा फॉर्म्यूला करण्याच्या विचारात आहे; पण माझ्या मते हे अतिशय चुकीचे आणि अन्यायकारी होणार आहे.

संघ सांगत आहेत की आम्ही ८५ टक्केपर्यंतचा नफा उत्पादकांना देत आहेत; परंतु हे सरळ सरळ चुकीचे आहे. दूध हा एकच पदार्थ असा आहे, की ज्यापासून डब्बल दर मिळतो. आणि त्यापासून अनेक उपपदार्थ तयार होतात. या उपपदार्थ निर्मितीपासून मिळणारा दर हा संघांना मिळू शकतो. महाराष्ट्रातील दूध संघाच्या बाबतीत विचार केला, तर त्यांची मुंबई ही मुख्य बाजारपेठ आहे. पण गोकुळसारख्या अग्रगण्य संघांनीही वितरक वाढविण्याकडे फारसे लक्ष दिले नाही. यामुळे मार्केट आहे तिथेच राहिले आहे.

संघाच्या व्यवस्थापनाने फार त्रास न घेता बाजारपेठ वाढू दिले नाही. मुंबई ही इतकी मोठी बाजारपेठ आहे की तिथे दूध पावडरीची सहज विक्री होते. पण याकडे राज्यातील कोणतेही संघ गांभीर्याने पाहायला तयार नाहीत. नियोजनशून्य कारभार संघाचा आहे, यामुळे हे संकट आले आहेत. दूध संघाच्या पदाधिकाऱ्यांचे वाढलेले खर्च उत्पादकांना नुकसानीत आणत आहेत. काही संघ म्हणतात, की आम्ही नफ्यातील ८५ टक्के रक्कम उत्पादकांना देतो. जर यांनी खर्च कमी केला तर तो ९५ टक्केपर्यंत जातो; परंतु असे करायला कोणीही तयार नाही. यामुळे साखर कारखान्यांसाठी लागणारा ७०:३० हा फॉर्म्यूला इथे उपयोगाचाच नाही. ९५: ५ हा फॉर्म्यूला वापरला तरच शेतकऱ्यांना चांगले पैसे मिळू शकतील.

गायीचे दूध घ्यायचे त्यात म्हशीचे मिक्‍स करायचे आणि ते टोन्ड म्हणून जादा किमतीला विकायचे असे काही संघ करतात. लिटरमागे २५ रुपयांचा नेट नफा संघाना होतो; मग हा फायदा शेतकऱ्याला मिळण्यासाठी संघाच्या मार्फत का प्रयत्न केले जात नाहीत.

राज्यातील दुधाचे उत्पादन व त्याचा खर्च याचा सातत्याने आढावा घेऊन एन.डी.डी.बी.ने वेळोवेळी संघांना मार्गदर्शन केले पाहिजे. राज्यातील परिस्थिती काय आहे, आता किती पावडर करावी लागेल, याचे मार्केटिंग कसे करावे लागेल याचे मार्गदर्शन  एन.डी.डी.बी.कडून होणे गरजेचे आहे. पण असे होताना दिसत नाही. एन.डी.डी.बी फक्त अमूलसारख्या बड्या ब्रॅंडला मार्गदर्शन करते का असा सवाल आहे. फक्त प्रोजेक्‍ट करा आणि पैसे द्या इतक्‍याच मर्यादित स्वरूपात कार्यरत आहेत. विस्तारीकरण गरजेचे असले तरी भविष्यातील धोरणांचा अभ्यास करून त्या प्रमाणात दूध संघाना मदत करणे आदी बाबी त्यांच्याकडून अपेक्षित आहेत. 
- सतेज पाटील, आमदार

इतर अॅग्रो विशेष
आर्थिक स्थैर्याचे अनुकरणीय मॉडेलराज्यातील शेतीमधील समस्यांची यादी केली तर ती खूप...
पॉलिहाउस शेडनेट नायकांची करुण कथाउच्च तंत्रज्ञानाचा वापर करून शेतीत भरघोस नफा...
पाणी व्यवस्थापनासाठी सूक्ष्मजीवांचा...पाणी व्यवस्थापन म्हटले, की आपल्या डोळ्यासमोर ठिबक...
शिवरायांच्या आदर्शावर राज्य कारभार सुरू...पुणे : ‘‘छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या...
वनक्षेत्राने वेढलेल्या भागामध्ये...कृषी क्षेत्रानजीक वनक्षेत्र असलेल्या परिसरामध्ये...
चारा छावण्या लांबणीवरमुंबई: राज्यात दुष्काळ तीव्र होत चालला असला...
विदर्भात वादळी पावसाची शक्यतापुणे  : राज्याच्या किमान तापमानात वाढ होत...
खरीप पीकविमा परतावाप्रश्नी उच्च...परभणी: परभणी जिल्ह्यात २०१७ च्या खरिपातील...
शेतकरी आठवडे बाजारातून विस्तारताहेत...संत शिरोमणी श्री सावता माळी शेतकरी आठवडी...
मार्केटच्या अभ्यासातून गुलाब शेतीत...निमगाव (ता. राहाता) येथील हर्षल प्रभात पाटील या...
आजचा चंद्र हा सर्वांत जवळ : 'ग्रेट...या वर्षी जानेवारी, फेब्रुवारी व मार्च या...
समजून घ्या पाण्याचे महत्त्वपाण्याची समस्या शाश्वत पद्धतीने सोडवण्यासाठी...
जनावरांची तडफड, लोकांचा पाण्यासाठी टाहोसोलापूर ः राज्य शासनाने दुष्काळ जाहीर करून जवळपास...
‘गुणनियंत्रण’विरोधात विखेंचेही पत्र पुणे : राज्याच्या कृषी खात्यातील गुण नियंत्रण...
राज्य बॅंकेकडून साखरेच्या मूल्यांकनात...कोल्हापूर : केंद्राने खुल्या साखरेचे किमान विक्री...
राज्यात उद्या हलक्या पावसाची शक्यतापुणे: वेगाने बदलणारे वातावरण, वाऱ्यांच्या...
प्रेरणा प्रकल्पातून ९० हजार शेतकऱ्यांचे...मुंबई : राज्यातील शेतकरी आत्महत्याग्रस्त १४...
कांद्याच्या ढिगाऱ्यात बुजवून घेत...नाशिक  : कमी पाऊस, दुष्काळी परिस्थिती व...
एका संदेशाने आयुष्य केले बळकटटाकळी ढोकेश्वर, जि. नगर  ः काही तासांपूर्वी...
'दावणीलाही नाही आणि छावणीत नाही; जनावरे...सोलापूर :  मागील सरकारच्या काळात छावणीत...