agrowon news in marathi, Onion export reduce by nine lakh tonnes, Maharashtra | Agrowon

कांदा निर्यात नऊ लाख टनांनी घटली
ज्ञानेश उगले
शुक्रवार, 13 जुलै 2018

नाशिक : मागील दोन वर्षांपासून कांद्यावरील किमान निर्यात मुल्य (एमईपी)चे नियंत्रण हटवले असले, तरी निर्यात कमीच आहे आहे. २०१६-१७ च्या आर्थिक वर्षात भारतातून २४ लाख १५ हजार ७३९ टन कांदा निर्यात झाला होता. तर नुकत्याच संपलेल्या २०१७-१८ च्या आर्थिक वर्षात एकूण १५ लाख ८८ हजार ९८५ टन निर्यात झाली. एका वर्षात निर्यातीत तब्बल ९ लाख टनाने घट झाली आहे. उत्तम दर्जाचा कांदा असूनही केंद्राचे निर्यातीबाबतचे धोरण सातत्याने धरसोडीचे राहिल्याने त्याचा फटका कांदा निर्यातीला बसला आहे. 

नाशिक : मागील दोन वर्षांपासून कांद्यावरील किमान निर्यात मुल्य (एमईपी)चे नियंत्रण हटवले असले, तरी निर्यात कमीच आहे आहे. २०१६-१७ च्या आर्थिक वर्षात भारतातून २४ लाख १५ हजार ७३९ टन कांदा निर्यात झाला होता. तर नुकत्याच संपलेल्या २०१७-१८ च्या आर्थिक वर्षात एकूण १५ लाख ८८ हजार ९८५ टन निर्यात झाली. एका वर्षात निर्यातीत तब्बल ९ लाख टनाने घट झाली आहे. उत्तम दर्जाचा कांदा असूनही केंद्राचे निर्यातीबाबतचे धोरण सातत्याने धरसोडीचे राहिल्याने त्याचा फटका कांदा निर्यातीला बसला आहे. 

जागतिक बाजारातील पत घसरली
भारत हा जगातील आघाडीचा कांदा निर्यातदार देश राहिला आहे. सर्वाधिक कांदा निर्यात करणारा देश म्हणून मागील दहा वर्षांत भारत पहिल्या तीन स्थानावर आहे. वर्ष २०१२ आणि २०१३ या सलग दोन वर्षात मध्ये नेदरलॅंडच्या नंतर सर्वांत मोठा निर्यातदार म्हणून भारत दुसऱ्या स्थानावर होता. तर २०१५ मध्ये भारत पहिल्या स्थानावर होता. मागील काही वर्षात मात्र हे स्थान डळमळीत झाले आहे. 
 
अस्थिर धोरणाचा फटका 
भारतात कांदा हे पिक थेट निवडणुकीशी जोडले गेल्यामुळे त्याचा फटका कांदा शेतीला बसत आला आहे. कांद्याच्या दरावरून महानगरातील ग्राहक अतिसंवेदनशील होत असल्याने कांद्यावर सातत्याने नियंत्रण ठेवण्यात येते. या स्थितीत कांद्यावर प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष निर्यातबंदी लादली जाते. याबाबत वेळोवेळी निर्णय घेतले व बदलले जात असल्याने कांदा बाजारात स्थिरता राहिली नाही.

आंतरराष्ट्रीय बाजारात ‘एमईपी’च्या बंधनामुळे बाजारदरापेक्षा जास्त दराने विक्री करण्याकडे लक्ष दिले जाते. या काळात चीन, स्पेन, नेदरलँड येथील कांद्याला जागतिक बाजारात मागणी वाढते. असे मागील पाच वर्षात अनेकदा झाले आहे. या स्थितीत भारतीय कांद्याची जागतिक बाजारातील पतच घसरली आहे. त्यामुळे कांदा निर्यातीबाबत आणि विक्रीबाबत निर्यातदारांमध्ये कायम साशंकता असल्याने व्यापारी खरेदीदार खरेदीबाबत आखडता हात घेत असल्याचे चित्र बाजारात दिसून येत आहे.  

वार्षिक धोरण असावे
कांदा निर्यातदार मनोज जैन म्हणाले, की भारतीय कांद्याचा दर्जा उत्तम असूनही जगात मागणी असूनही कांदा निर्यातीला अडचणी येत आहे. जगभरातील आयातदारांना सातत्यपूर्ण स्थिर पुरवठा करणे आवश्‍यक असते. भारतीय कांद्याच्या दरात सातत्याने चढ उतार होतात. त्याला प्रमुख कारण सरकारी धोरण हेच राहिले आहे. कांद्याच्या निर्यातीसाठी निश्‍चित स्वरूपाचं वार्षिक धोरण असावं. त्यात मध्येच बदल करू नये. याबाबत केंद्रीय सचिव, तसेच राज्याचे मुख्यमंत्री यांच्याकडे आम्ही भेटून मागणी केली आहे. मात्र त्याबाबत काहीही निर्णय घेतला जात नाही.

चौकट
भारतीय कांद्याचे महत्त्वाचे आयातदार देश 
बांगलादेश, मलेशिया, श्रीलंका, अरब अमिरात, नेपाळ, इंडोनेशिया, कतार, व्हिएतनाम, कुवेत, ओमान

चौकट १
मागील पाच वर्षातील कांदा निर्यात (लाख टनांत)

वर्ष कांदा निर्यात 
२०१४ १४.८२
२०१५ १२. ३८
२०१६ १३.८२
२०१७- २४.१५
२०१८ १५.८८

२०१८ मधील देशनिहाय कांदा निर्यातीतील वाटा (टक्क्यांमध्ये)

देश टक्के
नेदरलॅन्ड १४.३९
मेक्‍सिको १३.८९
भारत १३.५९
चीन ७.४९
स्पेन ६.५२
अमेरिका ५.८१
इजिप्त गणराज्य ४.५५
इजिप्त ४.३८
न्यूझीलंड ३.७०
पेरु ३.२५

स्रोत : अपेडा (डीजीसीआयएस) 

प्रतिक्रिया
कांदा निर्यातीत अनेक मध्यस्थ यंत्रणा आहेत. त्या काढून टाकाव्यात. ही व्यवस्था सुलभ सोपी करावी. ठोस धोरण करावे. त्या शिवाय जागतिक बाजारातील भारतीय कांद्याची पत उंचावणार नाही.
- चांगदेव होळकर, माजी वरिष्ठ संचालक, नाफेड

वर्ष २०१७ मध्ये उन्हाळ कांद्याला दीर्घकाळ सरासरी २००० रुपये क्विंटल दर मिळाला. देशांतर्गत बाजारात चांगला दर मिळत असल्याने या काळात निर्यात नेहमीच्या तुलनेत कमी झाली. या शिवाय निर्यातीची गती चांगली राहिली आहे. केंद्राचे अनुकूल धोरण हा सर्वांत महत्त्वाचा घटक निर्यातीत आहे. त्यासाठी जास्तीत जास्त पाठपुरावा होणे आवश्‍यक आहे.
- नानासाहेब पाटील, संचालक-नाफेड, माजी सभापती-लासलगाव बाजार समिती.

इतर अॅग्रो विशेष
आज शिवजयंती : शिवनेरीवर पारंपारिक...पुणे : फाल्गुन वद्य तृतीया या तिथीनुसार आज (ता....
अतितीव्र हवामानस्थितीला कर्बाचे वाढते...पुणे : वातावरणातील कार्बनडाय ऑक्साईडचे (कर्ब)...
कमतरतेनुसार सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा वापर...अलीकडे सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता अधिक...
पिंप्री गावाने कमावले लसूणघास शेतीत नाव पिंप्री (वळण) (ता. राहुरी, जि. नगर) हे गाव मुळा...
दुष्काळातही सुरती हुरड्याची  चवच काही...औरंगाबाद जिल्ह्यातील सारंगपूर येथील अरुण कडूबाळ...
। तुका म्हणे कान्हा । भूक लागली नयनां ।।देहू : तुकाराम तुकाराम...असा नामघोष आणि...
नांदेड जिल्ह्यात कापूस उत्पादकता...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात २०१८-१९ च्या खरीप...
नगरची लढत राहणार लक्षवेधीनगर : राज्याच्या सर्वाधिक लक्ष असलेल्या नगर (...
रब्बी पीकविम्याला बोगस प्रकरणांचे ग्रहणमुंबई ः २०१८-१९ च्या रब्बी हंगामात पंतप्रधान...
सहा कारखान्यांची धुराडी थंडावलीऔरंगाबाद  : मराठवाडा व खानदेशातील पाच...
बेदाण्याला दराची गोडीसांगली ः होळी सणाच्या पार्श्वभूमीवर बेदाण्याची...
आनंदाचा उतरता आलेखजगभरातील आनंदी देशांचा अहवाल (वर्ल्ड हॅपीनेस...
आदित्यात् जायते वृष्टि:जगात एकूण १९५ देश आहेत, पण आकार, आर्थिक स्थिती,...
आज संत तुकाराम बीजदेहू, जि. पुणे  : जगद्‌गुरू संत श्री तुकाराम...
उज्ज्वल भविष्याचा सर्वोत्तम मार्ग ‘जल...भारत जलसंकट समस्येचा सामना करत आहे. वाढती...
जल‘मुक्त’ शिवारवॉ टर ग्रीडच्या माध्यमातून मराठवाड्यातील सर्व...
राज्यात शंभर लाख टन साखर उत्पादनभवानीनगर, जि. पुणे ः राज्यात ३० टक्के हुमणीग्रस्त...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात अवकाळीची...पुणे : रविवारी, सोमवारी पुन्हा काही अंशी...
जैविक कीड-नियंत्रणासाठी उपयुक्त बुरशीगेल्या काही वर्षांमध्ये कीडनियंत्रणासाठी...
केशर आंबा फळगळीची कारणे अन् उपाययोजना  सद्यःस्थितीत हवामान आंबा झाडांसाठी...