agrowon news in marathi, sensor will give information of Grain pests, Maharashtra | Agrowon

धान्याला कीड लागताच सेन्सर देणार माहिती
सचिन देशमुख
शनिवार, 23 जून 2018

सेन्सरद्वारे धान्याच्या किडीची पूर्वसूचना देणाऱ्या संशोधनाला पेटंट मिळवण्याची प्रक्रिया सध्या सुरू आहे. शेतकरी, व्यापाऱ्यांसह शासकीय गोदामांसाठी हे संशोधन उपयुक्त ठरून धान्याची नासाडी थांबण्यास मदत होईल.
- डॉ. संजीव वाघ, शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय, कऱ्हाड

कऱ्हाड, जि. सातारा : साठवणूक केलेल्या ठिकाणी अथवा गोदामातील धान्याला कीड, वाळवी लागणे, धान्य सडण्याचे प्रकार सर्रास घडतात. अशा प्रकाराला आळा घालण्याच्या दृष्टीने येथील प्रा. डॉ. संजीव वाघ यांनी केलेले संशोधन उपयुक्त ठरणार आहे. सेन्सरच्या साह्याने साठवणूक केलेल्या ठिकाणी धान्य, डाळींना कीड लागताना त्यात होणाऱ्या केमिकल बदलाची नोंद सेन्सर घेत असल्याने कीडीला सुरवात होताच त्याची पूर्वसूचना गोदाम व्यवस्थापकाला मिळणे शक्‍य होणार आहे. लवकरच या संशोधनास पेटंटही मिळेल, असा विश्‍वास डॉ. वाघ यांनी व्यक्त केला.

अभ्यास व संशोधनासाठी जगभरातील अनेक देशांत फिरून आलेल्या येथील शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालयातील माहिती व तंत्रज्ञानचे विभागप्रमुख डॉ. वाघ यांनी केलेले संशोधन शेती व शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त आहे. अनेक शेतकरी शेतातून पिकवलेले धान्य, डाळींची साठवण करून ठेवतात. व्यापाऱ्यांच्या तसेच शासकीय गोदामातही धान्याचा साठा मोठ्या प्रमाणात असतो.

मात्र, त्याच्या संरक्षणाची व्यवस्था नसल्याने गोदामात राहिलेल्या धान्याला कीड, वाळवी लागणे, धान्य सडण्याचे प्रकार घडतात. त्यातून शेतकरी, व्यापाऱ्यांना आर्थिक नुकसानीला सामोरे जावे लागते. मात्र, त्यावर उपाययोजनाच नसल्याने व्यापारी, गोदाम व्यवस्थापकाकडे पर्याय नव्हता. 

मात्र, डॉ. वाघ यांनी त्यावर संशोधन करत सेन्सरच्या साह्याने साठवणूक केलेल्या ठिकाणी धान्य, डाळींना कीड लागताना त्यात होणाऱ्या केमिकल बदलाची नोंद सेन्सर घेत असल्याने कीडीला सुरवात होताच त्याची पूर्वसूचना गोदाम व्यवस्थापकाला मिळणे शक्‍य होणार आहे. त्याबाबत तंत्रज्ञानाची जोड देऊन गोदाम व्यवस्थापकासह अन्य काहींच्या मोबाईलवर तशी पूर्वसूचना देणारा संदेश मिळाल्यावर पुढील उपाययोजना करणे शक्‍य आहे.

या संशोधनात सेन्सरची भूमिका महत्त्वाची ठरते. त्यामुळेच धान्याला कीड, वाळवी लागण्यास सुरवात झाल्यावर सेन्सरद्वारे त्याचा संदेश मिळणे सहज शक्‍य होते. दिवसातून एकदा, दोनदा याप्रमाणे त्याला निर्देशित करेल त्यानुसार धान्याची स्थिती मोबाईलवर दाखवू शकेल. या संशोधनाचा प्रत्यक्षात वापर झाल्यावर मोठ्या प्रमाणात धान्याचे होणारे नुकसान रोखण्यास मदत होऊ शकते. हे संशोधन करणाऱ्या प्रा. डॉ. वाघ यांचे संशोधनाला पेटंट मिळवण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. त्याची प्रक्रिया सध्या सुरू आहे.
 

इतर अॅग्रो विशेष
जिल्हा परिषदेतील कृषी अधिकारी यांना...मुंबई : जिल्हा परिषदेतील कृषी अधिकारी (गट-क...
प्रथिनांचा उत्तम स्राेत ः गुणवंत चारापीकराहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने...
मुंबईसह शेजारील शहरांत सेंद्रिय...मुंबईसह शेजारील शहरांमध्ये सेंद्रिय उत्पादनांना...
ऊसतोड मजूरांच्या मागण्यांबाबत लवादाची...मुंबई :  राज्यातील ऊसतोड मजूर व कामगारांच्या...
मॉन्सूनची माघार शनिवारपासूनपुणे : नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांच्या (माॅन्सून)...
सेंद्रिय शेतीसाठी शासनाच्या विविध योजनासेंद्रिय शेती आणि पीक उत्पादनवाढीसाठी राज्य आणि...
‘जलयुक्त’ गैरव्यवहाराची फाइल पुन्हा...पुणे : जलयुक्त शिवार योजनेत बीड जिल्ह्यात...
महसूल उत्पन्न सूत्राचे ऊसदरामध्ये...पुणे : महसुली उत्पन्न विभागणीनुसार राज्यातील...
तुरळक ठिकाणी पावसाचा अंदाजपुणे : ‘दाये’ चक्रीवादळ निवळून गेल्यानंतर राज्यात...
मोदींनी सर्वात मोठी आरोग्य योजना '...रांची- पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी झारखंडची...
कृषिपंपासाठी बड्या कंपन्यांच्या निविदाबारामती - राज्यातील दोन लाख ९० हजार शेतकऱ्यांच्या...
मराठवाड्यातील ८६४ प्रकल्पांत ३३ टक्‍केच...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील पाणीसाठ्यांमधील उपयुक्‍त...
ऊस ठिबक योजनेसाठी लेखापरीक्षकाची नेमणूक पुणे : राज्यात ऊस लागवडीसाठी ठिबक अनुदान...
इथेनॉलमधील फरक ओळखण्यासाठी यंत्रणानवी दिल्ली ः देशात तीन प्रकारच्या मोलॅसिसपासून...
‘ग्लायफोसेट’वर बंदी नाहीपुणे : मानवी आरोग्याला धोकादायक असल्याचा कोणताही...
विदर्भात पावसाची दमदार हजेरीपुणे : बंगालच्या उपसागरातील ‘दाये’ वादळाने बाष्प...
बचत गटांतून मिळाली विकासाला उभारीअस्तगाव (ता. राहाता, जि. नगर) हा तसा सधन परिसर....
कांदाचाळीसाठी सव्वाशे कोटींचा निधीनगर  ः एकात्मिक फलोत्पादन विकास...
शेती, आरोग्य अन्‌ शिक्षणाचा जागरगावाच्या शाश्वत विकासासाठी शेती, आरोग्य, शिक्षण...
महाराष्ट्राची सिंचनक्षमता आता 40 लाख...मुंबई - शेतीयोग्य जमिनीतील केवळ 18 टक्‍के...