agrowon news in marathi, sensor will give information of Grain pests, Maharashtra | Agrowon

धान्याला कीड लागताच सेन्सर देणार माहिती
सचिन देशमुख
शनिवार, 23 जून 2018

सेन्सरद्वारे धान्याच्या किडीची पूर्वसूचना देणाऱ्या संशोधनाला पेटंट मिळवण्याची प्रक्रिया सध्या सुरू आहे. शेतकरी, व्यापाऱ्यांसह शासकीय गोदामांसाठी हे संशोधन उपयुक्त ठरून धान्याची नासाडी थांबण्यास मदत होईल.
- डॉ. संजीव वाघ, शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय, कऱ्हाड

कऱ्हाड, जि. सातारा : साठवणूक केलेल्या ठिकाणी अथवा गोदामातील धान्याला कीड, वाळवी लागणे, धान्य सडण्याचे प्रकार सर्रास घडतात. अशा प्रकाराला आळा घालण्याच्या दृष्टीने येथील प्रा. डॉ. संजीव वाघ यांनी केलेले संशोधन उपयुक्त ठरणार आहे. सेन्सरच्या साह्याने साठवणूक केलेल्या ठिकाणी धान्य, डाळींना कीड लागताना त्यात होणाऱ्या केमिकल बदलाची नोंद सेन्सर घेत असल्याने कीडीला सुरवात होताच त्याची पूर्वसूचना गोदाम व्यवस्थापकाला मिळणे शक्‍य होणार आहे. लवकरच या संशोधनास पेटंटही मिळेल, असा विश्‍वास डॉ. वाघ यांनी व्यक्त केला.

अभ्यास व संशोधनासाठी जगभरातील अनेक देशांत फिरून आलेल्या येथील शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालयातील माहिती व तंत्रज्ञानचे विभागप्रमुख डॉ. वाघ यांनी केलेले संशोधन शेती व शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त आहे. अनेक शेतकरी शेतातून पिकवलेले धान्य, डाळींची साठवण करून ठेवतात. व्यापाऱ्यांच्या तसेच शासकीय गोदामातही धान्याचा साठा मोठ्या प्रमाणात असतो.

मात्र, त्याच्या संरक्षणाची व्यवस्था नसल्याने गोदामात राहिलेल्या धान्याला कीड, वाळवी लागणे, धान्य सडण्याचे प्रकार घडतात. त्यातून शेतकरी, व्यापाऱ्यांना आर्थिक नुकसानीला सामोरे जावे लागते. मात्र, त्यावर उपाययोजनाच नसल्याने व्यापारी, गोदाम व्यवस्थापकाकडे पर्याय नव्हता. 

मात्र, डॉ. वाघ यांनी त्यावर संशोधन करत सेन्सरच्या साह्याने साठवणूक केलेल्या ठिकाणी धान्य, डाळींना कीड लागताना त्यात होणाऱ्या केमिकल बदलाची नोंद सेन्सर घेत असल्याने कीडीला सुरवात होताच त्याची पूर्वसूचना गोदाम व्यवस्थापकाला मिळणे शक्‍य होणार आहे. त्याबाबत तंत्रज्ञानाची जोड देऊन गोदाम व्यवस्थापकासह अन्य काहींच्या मोबाईलवर तशी पूर्वसूचना देणारा संदेश मिळाल्यावर पुढील उपाययोजना करणे शक्‍य आहे.

या संशोधनात सेन्सरची भूमिका महत्त्वाची ठरते. त्यामुळेच धान्याला कीड, वाळवी लागण्यास सुरवात झाल्यावर सेन्सरद्वारे त्याचा संदेश मिळणे सहज शक्‍य होते. दिवसातून एकदा, दोनदा याप्रमाणे त्याला निर्देशित करेल त्यानुसार धान्याची स्थिती मोबाईलवर दाखवू शकेल. या संशोधनाचा प्रत्यक्षात वापर झाल्यावर मोठ्या प्रमाणात धान्याचे होणारे नुकसान रोखण्यास मदत होऊ शकते. हे संशोधन करणाऱ्या प्रा. डॉ. वाघ यांचे संशोधनाला पेटंट मिळवण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. त्याची प्रक्रिया सध्या सुरू आहे.
 

इतर अॅग्रो विशेष
शेतकरी केंद्रस्थानी ठेवून आखावी धोरणे स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतर देशातील शेतकरी,...
‘निधी’चे सिंचनसर्वाधिक धरणांची संख्या असलेल्या आपल्या राज्याचा...
पेरूसाठी अतिघन लागवड पद्धत उपयुक्तपेरू हे फळझाड व्यापारीदृष्ट्या फार महत्त्वाचे...
ऊस ‘एफआरपी’त २०० रुपये वाढनवी दिल्ली ः ऊस उत्पादकांना दिलासा देण्यासाठी ‘...
स्वाभिमानीचा आज ‘चक्का जाम’पुणे: दुधासाठी शेतकऱ्यांना थेट पाच रुपये अनुदान...
पावसाचा जोर आेसरलापुणे : राज्यात सुरू असलेल्या पावसाचा जोर बुधवारी...
शेतमालाच्या रस्ते, जहाज वाहतुकीसाठी...पुणे ः शेतमालाला देशांतर्गत बाजारपेठ उपलब्ध...
राज्यात निर्यातक्षम केळीचा तुटवडाजळगाव ः राज्यात निर्यातक्षम केळीचा तुटवडा निर्माण...
हमीभाववाढीने २०० अब्ज रुपयांचा भारनवी दिल्ली : केंद्र सरकारने खरिपातील १४ पिकांच्या...
अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी...नवी दिल्ली : संसदेचे पावसाळी अधिवेशन सुरू...
संत गाडगेबाबांचा भक्त करतोय गावोगावी...संतविचार तसेच लोककला यांच्या माध्यमातूनही...
एकात्मिक शेतीचा गाडा कुठे अडला?पावसाच्या पाण्यावरील जिरायती शेती, शेतीपूरक...
बळी ः अफवांचे अन्‌ अनास्थेचेहीधुळे जिल्ह्यातील साक्री तालुक्‍यात राईनपाडा...
मराठवाड्यात २१ टक्‍केच कर्जवाटपऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांत...
बोंड अळी, तुडतुड्यामुळे नुकसानग्रस्त...नागपूर : बोंड अळीच्या प्रादुर्भावामुळे...
दुध आंदोलनाची धग कायमपुणे : दुधाला प्रतिलिटर पाच रुपये दरवाढ...
दूध प्रश्नावर दिल्लीत विविध उपायांची...नवी दिल्ली/पुणे  ः दूध दरप्रश्‍नी ताेडगा...
जानकरांशी वाद घालणाऱ्या शेतकऱ्याचा...नगर ः दुधासह शेतीमालाला दर मिळावा यासाठी सरकार...
पावसामुळे १७ हजार हेक्टरवरील पिकांचे...पुणे: राज्याच्या काही भागात संततधार सुरू...
नद्या- नाले तुडुंब, धरणे ‘आेव्हरफ्लो’पुणे : राज्यात सुरू असलेल्या दमदार पावसामुळे...