agrowon news in marathi, soil enhancement seminar in Solapur, Maharashtra | Agrowon

जमीन सुपीकतेसाठी सेंद्रिय कर्ब वाढवणे हाच उपाय
टीम अॅग्रोवन
शनिवार, 30 जून 2018

सोलापूर ः जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण आज पॉइंट तीनपेक्षाही कमी आहे. जमिनीची सुपीकता कमी होत चालल्याने केवळ पिकांचे उत्पादनच नव्हे, तर उत्पादकता आणि गुणवत्तेवरही परिणाम झाला आहे. त्यासाठी जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण वाढवणे आवश्‍यक आहे, असा सूर ‘ॲग्रोवन''च्या वतीने आयोजित ‘जमिन सुपीकता'' या चर्चासत्रातून निघाला.

सोलापूर ः जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण आज पॉइंट तीनपेक्षाही कमी आहे. जमिनीची सुपीकता कमी होत चालल्याने केवळ पिकांचे उत्पादनच नव्हे, तर उत्पादकता आणि गुणवत्तेवरही परिणाम झाला आहे. त्यासाठी जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण वाढवणे आवश्‍यक आहे, असा सूर ‘ॲग्रोवन''च्या वतीने आयोजित ‘जमिन सुपीकता'' या चर्चासत्रातून निघाला.

‘ॲग्रोवन''च्या वतीने आयोजित या चर्चासत्राचे यूपीएल कंपनी प्रायोजक आणि ट्रेडकॉर्प कंपनी सहप्रायोजक होते. चर्चासत्रात मृद व जलसंधारणतीतल तज्ज्ञ डॉ. अजितकुमार देशपांडे, प्रयोगशील शेतकरी प्रताप चिपळूणकर यांनी मार्गदर्शन केले. 
या वेळी ‘ॲॅग्रोवन''चे संपादक आदिनाथ चव्हाण, ‘सकाळ''चे सहयोगी संपादक अभय दिवाणजी, यूपीएल कंपनीचे अमोल आंधळे, ट्रेडकॉर्पचे तांत्रिक व्यवस्थापक चंद्रशेखर बोंडे आदी उपस्थित होते.

डॉ. देशपांडे म्हणाले, की शेतीमध्ये जमिनीच्या आरोग्याला महत्त्व आहे. जमिनीचा सामू, विद्युत वाहकता, मुक्त चुना यावर जमिनीतील अन्नद्रव्याची उपलब्धता आणि स्वीकार्हता अवलंबून आहे. जमिनीतील सामू सातच्याही खाली आहे. तो किमान साडेआठच्या पुढे हवा आहे. जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण पॉइंट तीनच्या खाली आहे, भौतिक, रासायनिक आणि जैविक हे शेतीपद्धतीचे प्रकार आहेत. पाण्याच्या वापरालाही यात महत्त्व आहे. पाण्याच्या अतिरिक्त किंवा मुक्त वापराऐवजी ठिबकचा वापर करा, त्यामुळे जमिनी क्षारपड, चोपण होण्यापासून वाचतील. 

श्री. चिपळूणकर म्हणाले, ‘‘शेतीमध्ये शेणखत, कंपोस्ट खताचा वापर वाढवला पाहिजे; पण बाहेरून कुजलेले आणून टाकणे योग्य नाही. तो शेतातच जागेवर कुजलेला पाहिजे. तण हेच धन आहे. त्यामुळे तण काढू नका, नांगरणी, कुळवणी वा कोणत्याही प्रकारची मशागत करू नका. माझ्या प्रयोगानुसार तणाला तणनाशकाने मारून ते शेतातच गाडा, कुजवा, शेतातील तण सेंद्रिय कर्ब वाढवणारे उत्तम खत होऊ शकते. जमिनीची सुपीकता वाढवण्यापेक्षा ती अधिक टिकून राहते.’’

या वेळी यूपीएल कंपनी अमोल आंधळे म्हणाले, की यूपीएल कंपनीने झेबा हे उत्पादन आणले आहे. ती माती भुसभुशीत करतेच, पण पाण्याची, खताची कार्यक्षमता वाढवते, वाहून जाणारे नत्र पिकाला उपलब्ध करून देते. ऊस, डाळिंब, द्राक्षासह भाजीपाला पिकात ठरावीक मर्यादेत ते वापरल्यास त्याचा फायदा होतो. ट्रेडकॉर्पचे चंद्रशेखर बोंडे म्हणाले, "शेतीचे आरोग्य बिघडले आहे. क्षारपड, नापिक जमिनीचे क्षेत्र वाढले आहे. सेंद्रिय कर्ब वाढवणे आवश्‍यक आहेच. पण जमिनीची भौतिक व जैविक सुधारणा करणे आवश्‍यक आहे.’’

प्रास्ताविकात ‘ॲग्रोवन''चे संपादक आदिनाथ चव्हाण म्हणाले, की शेतीचे बिघडलेले आरोग्य लक्षात घेऊनच ‘ॲग्रोवन''ने यंदाचे वर्ष जमीन सुपीकता वर्ष म्हणून घोषित केले आहे. जमिनीची सुपीकता कमी होणे, हा विषय अतिशय गंभीर आहे. शेतीची उत्पादकता आणि गुणवत्ता या दोन्हींवर त्याचा परिणाम झाला आहे. जे जमिनीत आहे ते पिकाला आणि पुढे ते मानवाला मिळते, साहजिकच रोगी हा शेतात तयार होतो, याचा विचार आम्ही केला आणि हा विषय हाताळला. 

कार्यक्रमात पाहुण्यांचे स्वागत ‘सकाळ'' सोलापूर आवृत्तीचे सहयोगी संपादक अभय दिवाणजी यांनी केले. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन ‘सकाळ''चे वरिष्ठ उपसंपादक रजनीश जोशी यांनी केले. जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी बसवराज बिराजदार, आत्माचे प्रकल्प संचालक विजयकुमार बरबडे, कृषी विज्ञान केंद्राचे कार्यक्रम समन्वयक डॉ. लालासाहेब तांबडे, डॉ. दिनेश नांद्रे, कोरडवाहू कृषी संशोधन केंद्राचे प्रमुख शास्त्रज्ञ डॉ. विजयकुमार अमृतसागर, लोकमंगल कृषी महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ. सतीश करंडे, कृषिक्रांती फार्मर्स 
क्‍लबचे अध्यक्ष अंकुश पडवळे आदी उपस्थित होते. 

चर्चासत्रातील मुद्दे...

  •    रासायनिकऐवजी आता जैविक पद्धतीच्या शेतीची गरज
  •    बाहेरून शेणखत, कंपोस्ट खत आणून कुजवण्याऐवजी जागेवर कुजलेला खत वापरा
  •    पाण्याचा अतिरिक्त, मुक्त वापर टाळा
  •    तण हेच धन, शेतातील तण उत्तम सेंद्रिय कर्ब ठरू शकते
  •    जमिनीतील सूक्ष्मजीवाची वाढ आणि जपणूक महत्त्वाची
     

इतर अॅग्रो विशेष
इतिहासातील जलसंधारण संकल्पना अन्...मागच्या भागात आपण इतिहासातील सागरी किल्ल्यांवरील...
खानदेशात बाजरी मळणीवरजळगाव : खानदेशात बाजरी पीक मळणीवर आले आहे. आगामी...
शेतकऱ्यांना संपूर्ण कर्जमुक्ती : '...मुंबई ः शेतीच्या शाश्वत सुधारणेला गती देण्यासाठी...
सांगली : कडब्याचे दर पोचले साडेचार हजार...सांगली  ः यंदा दुष्काळी स्थिती तीव्र आहे....
सांगली जिल्ह्यात पाण्याअभावी रखडली खरड...सांगली  ः जिल्ह्यातील द्राक्ष हंगाम अंतिम...
ऊस, कापूस पट्ट्यात कष्टाने पिकविली हळद शेतीचा फारसा अनुभव नाही. पण आवड, जिद्द,...
कृषी विद्यापीठांचे वाण वापरण्यात...वाशीम जिल्ह्यातील शिरपूर जैन (ता. मालेगाव) येथील...
राज्यात अद्यापही २४ टक्के ‘एफआरपी’ बाकीपुणे : ऊस खरेदीपोटी राज्यातील शेतकऱ्यांना...
उत्तर प्रदेशात ऊसबिलावरून धुमशाननवी दिल्ली : लोकसभा निवडणुकीत कोणता मुद्दा...
शेतकरी आत्महत्या रोखण्यासाठी युवकाचा ‘...नाशिक : राज्यात नापिकी, दुष्काळ, बाजारभाव...
उन्हाचा ताप वाढण्याची शक्यतापुणे : राज्यात उन्हाचा चटका अाणि उकाडा...
जेजुरी गडावर देवाची रंगपंचमीजेजुरी, जि. पुणे : जेजुरी गडावर पारंपरिक...
शेतकरी मंडळामुळे मिळाला ९० लाखांचा...वेंगुर्ले, जि. सिंधुदुर्ग : बॅंकेच्या चुकीमुळे...
कोंबडा झाकला तरी...मा  गील सात वर्षांत कृषी आणि सलग्न क्षेत्रातील...
शेतकऱ्यांची दैनावस्था दूर करणारा...गेल्या अनेक वर्षांत शेती आणि शेतकऱ्यांची जी...
तुरळक ठिकाणी पावसाची शक्यतापुणे : राज्यात उन्हाचा चटका वाढल्याने अनेक ठिकाणी...
शिल्लक साखरेचा दबाव पुढील हंगामावर?कोल्हापूर : केंद्राने सुरू केलेल्या कोटा...
‘सॉर्टेड सिमेन’चा प्रयोग यशस्वीनगर : गोदावरी खोरे नामदेवराव परजणे पाटील तालुका...
जांभरुण परांडे गावात जन्माला आली...अमरावती : जांभरुण परांडे (जि. वाशीम) येथे...
शेतकऱ्यांना व्यापार संधी उपलब्ध होणारपुणे : राज्यात फळे भाजीपाल्याचे वाढते...