agricultural news in marathi,preparation for fruit crop plantation, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

फळबाग लागवडीची पूर्वतयारी...
डॉ. संजय पाटील
बुधवार, 11 जुलै 2018

फळबाग लागवडीसाठी उत्तम निचरा होणारी, भरपूर सेंद्रिय कर्ब असणारी, भुसभुशीत, मध्यम पोताची, खोली असणारी, मुक्त चुनखडीचे प्रमाण १० टक्केपेक्षा कमी असणारी जमीन निवडावी.

 

फळबाग लागवडीसाठी उत्तम निचरा होणारी, भरपूर सेंद्रिय कर्ब असणारी, भुसभुशीत, मध्यम पोताची, खोली असणारी, मुक्त चुनखडीचे प्रमाण १० टक्केपेक्षा कमी असणारी जमीन निवडावी.

 

फळबाग लागवडीसाठी जमीन निवड ही अत्यंत महत्त्वाची बाब आहे. योग्य जातींची निवड केल्याने अधिक व दर्जेदार उत्पादन मिळते.  
जमिनीचा सामू ६.५  ते ८ दरम्यान असावा. जमिनीतील पाणीपातळी २ ते ३ मीटर खोल असावी.
जमिनीचा उतार २ ते ३ टक्यांपेक्षा जास्त नसावा.
जमिनीची क्षमता कमी असावी. सोडियमचे प्रमाण ३०० पीपीएमपेक्षा जास्त नसावे.
शेताच्या चोहोबाजूंनी पाण्याचा निचरा होण्यासाठी चर खोदावेत.

जातींची निवड

 

  • भरपूर उत्पादन क्षमता असणाऱ्या जातीची निवड करावी.
  • आपल्या भागासाठी शिफारशीत  असावी.
  • कीड-रोगास प्रतिकारक्षम असावी.
  • निर्यातीस योग्य असावी.
  • आंबा : केसर, हापूस, रत्ना, तोतापुरी.
  • मोसंबी : न्यूसेलर, काटोल, गोल्ड, फुले मोसंबी
  • चिकू : कालीपत्ती, क्रिकेटबॉल
  • पेरू : सरदार (एल- ४९), ललित, अलाहाबाद सफेदा, श्‍वेता.
  • डाळिंब : भगवा, सुपर भगवा.
  • पपई : तैवान - ७८६
  • चिंच : नं. २६३, पीकेएम-१, प्रतिष्ठान.

सघन लागवड पद्धती

  • झाडांची छाटणी, विरळणी करणे सोपे जाते.
  • पारंपरिक लागवडीपेक्षा जादा उत्पादन.
  • झाडाचा आकार लहान असल्याने   कीड-रोग नियंत्रण, व्यवस्थापन,  फळांची काढणी सोपी व सहज शक्य होते.
  • कमी क्षेत्रातून जादा उत्पादन, फळांचा दर्जा, प्रत व गुणवत्ता, निर्यातक्षमता वढविता येते.
  • आंबा - ५ x ५ मी. (४०० झाडे/ हे.),२) पेरू ३ x १ मी. (२२२२ झाडे/ हे.),३) मोसंबी ५ x ५ मी. (४०० झाडे/ हेक्टर)

कलमे लावताना महत्त्वाचे

  • कलमे जमिनीत लावताना मुळांच्या क्षेत्रातील माती दाबावी.
  • लागवडीनंतर कलमांना ठिबकने पाणी द्यावे.
  • वाऱ्याचा वेग जास्त असल्यास काठीने कलमांना आधार द्यावा.
  • कलमे २ ते ३ दिवस शेतात सावलीत ठेवूनच लागवड करावी.
  • पिशवीतील मातीचा गोळा कलमे लावताना फुटणार नाही याची दक्षता घ्यावी.
  • लागवड करताना कलमांचा जोड जमिनीत दाबला जाणार नाही याची काळजी घ्यावी.

कलमांची निवड

  • सघन कलम एक वर्ष वयाचे असावे.
  • कलमांचा जोड एकसंध असावा.
  • जादा उंचीची कलमे लागवडीसाठी निवडू नयेत. कलमे कीड-रोगग्रस्त नसावीत.
  • कलमे जोमदार, टवटवीत व निरोगी असावीत.
  • शासकीय रोपवाटिका/ विद्यापीठ रोपवाटिका वा नोंदणीकृत रोपवाटिकेतूनच कलमे खरेदी करावीत.
  • वाहतुकीदरम्यान कलमांना इजा होणार नाही याची दक्षता घ्यावी.
  • कलमांच्या पिशवीत वापरलेले खत, माती मिश्रण सूत्रकृमी व इतर रोगांपासून मुक्त असावे.

खड्डा भरणे

  • जमिनीच्या पोताप्रमाणे योग्य अंतरावर खड्डे घ्यावेत.
  • खड्डे उन्हाळ्यात चांगले तापू द्यावेत.
  • खड्डा भरताना तळाशी २० ते २५ सें.मी. जाडीचा पालापाचोळा टाकावा, त्यामध्ये शिफारशीत कीटकनाशकाची तज्ञांच्या सल्ल्याने  भुकटी टाकावी.
  • दोन घमेले चांगले कुजलेले शेणखत, १ किलो सुपर फॉस्फेट व पोयटा माती याच्या मिश्रणाने खड्डा भरून घ्यावा.

कलमे लावताना होणाऱ्या चुका

  • कलमाचा जोड मातीत दाबला जाणे.
  • योग्य जातीची कलमे खरेदी न करणे.
  • योग्य अंतरावर खड्डे घेतले जात नाहीत.
  • बहुतांश ठिकाणी खड्डे भरताना मातीचा वापर केला जातो.
  • वाहतुकीदरम्यान काळजी घेतली जात नाही.
  • मान्यताप्राप्त नसलेल्या लोकांकडून कलमे खरेदी करणे.

पारंपरिक लागवड व सघन लागवड

वैशिष्ठ्ये     पारंपारिक लागवड    सघन लागवड
फळधारणा   

पेरू - २ वर्षांनंतर

आंबा - ५ वर्षांनंतर  

१ वर्षानंतर

३ वर्षानंतर

उत्पादन/ हे.    पेरू १२-२०- टन
आंबा - ५-१० टन   
 ४०-६० टन
१५-२० टन
व्यवस्थापन    कठीण    सोपे
झाड संख्या/ हे.     पेरू २७७
आंबा १००  
२२२२
४००
काढणी   अवघड   सोपी
फळाची प्रत   कमी प्रतीची    उच्च प्रतीची
उत्पादन किंमत     जादा     कमी

संपर्क : डॉ. संजय पाटील, ९८९२०७१८५४
(केसर आंबा गुणवत्ता केंद्र,हिमायत बाग, औरंगाबाद)

 

इतर ताज्या घडामोडी
समुद्राच्या उधाणामुळे पीक नुकसान ...मुंबई  : समुद्र किनाऱ्यावरील शेतीचे तसेच...
‘मग्रारोहयो’त २८ नव्या कामांचा समावेशनागपूर : महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण...
पुणे जिल्ह्यात तीन लाख जमीन...पुणे   ः जमिनीतील विविध घटकांची माहिती...
पुणे जिल्हा परिषदेत दर रविवारी ‘...पुणे  : स्वयंसहायता समूहाच्या (बचत गट)...
गोदावरी कालव्यांचे लोकसहभागातून...कोपरगाव, जि. नगर ः शंभर वर्षांहुन अधिक आयुर्मांन...
सातारा जिल्ह्यात रब्बीत अवघे नऊ टक्के...सातारा  ः रब्बी हंगामात पीक कर्जाकडे...
महालक्ष्मी सरस प्रदर्शनामुळे  ग्रामीण...मुंबई   ः ॲमेझॉन, फ्लिपकार्टच्या...
सहकारमंत्र्यांनी राजीनामा द्यावा :...सोलापूर  ः उसाची एकरकमी एफआरपी देण्यात साखर...
काँग्रेसमध्ये नवचैतन्य; प्रियंका गांधी...नवी दिल्ली : काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी...
पीकनिहाय सेंद्रिय खत व्यवस्थापनपशुपालनातून जमिनीची सुपीकता हा विषय आता...
परोपजीवी मित्र-कीटकांची ओळखसध्या केवळ कीडनियंत्रणासाठी कीटकनाशकांच्या...
खोडवा उसाला द्या शिफारशीत खतमात्रापाण्याची उपलब्धता लक्षात घेऊन रासायनिक खतांचा...
परभणीत काकडी १००० ते १५०० रुपये क्विंटलपरभणी : येथील पाथरी रस्त्यावरील फळे,...
मागण्यांसाठी संग्रामपूर येथे...बुलडाणा  ः जनावरांसाठी चारा नाही, लोकांना...
शेतकऱ्यांनी पाडली तूर खरेदी बंदयवतमाळ : हमीभावापेक्षा ९०० ते १००० रुपये कमी...
कर्जमाफीसाठी पॉलिहाउस शेडनेटधारक...नगर  : पॉलिहाउस शेडनेटधारक शेतकऱ्यांचे...
विदर्भात पाच ठिकाणी होणार ब्रिज कम...अमरावती  ः भूजल पुनर्भरणाच्या उद्देशाने...
सोलापूर जिल्ह्यातील १६२ पाणंद...सोलापूर : सोलापूर जिल्ह्यात पालकमंत्री पाणंद...
खानदेशात मक्याची आवक नगण्यजळगाव : खानदेशातील प्रमुख बाजार समित्यांमध्ये मक्...
सातारा जिल्ह्यात ४६ लाख ३५ हजार टन ऊस...सातारा : जिल्ह्यातील ऊस गाळप हंगाम वेगात...