| Agrowon

भुरी, डाऊनी रोगांचा धोका वाढू शकतो
डॉ. एस. डी. सावंत
शनिवार, 14 जुलै 2018

सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये येत्या आठवड्यामध्ये अधूनमधून हलक्या पावसाच्या सरी काेसळतील. वातावरण सर्वसाधारणपणे ढगाळ राहील. सोमवार(ता. १६ )नंतर नाशिक, पुणे भागामध्ये पावसाचे चांगले वातावरण राहण्याची शक्यता आहे. जास्त पावसाची शक्यता आहे.  

सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये येत्या आठवड्यामध्ये अधूनमधून हलक्या पावसाच्या सरी काेसळतील. वातावरण सर्वसाधारणपणे ढगाळ राहील. सोमवार(ता. १६ )नंतर नाशिक, पुणे भागामध्ये पावसाचे चांगले वातावरण राहण्याची शक्यता आहे. जास्त पावसाची शक्यता आहे.  

सध्याच्या या वातावरणामध्ये भुरी व डाऊनी या दोन्ही रोगांचा धोका कमी-जास्त प्रमाणात राहू शकतो. ज्या ठिकाणी रिमझिम पाऊस बऱ्याच वेळा पडत असेल व नवीन फुटी वाढत असतील, अशा ठिकाणी बुरशीजन्य करपा वाढण्याची शक्यता आहे. अशा बागांमध्ये शक्य तेवढा खुडा करून वाढणाऱ्या फुटी कमी कराव्यात. जास्त काळ शेंडा वाढत राहिल्यास बुरशीजन्य करपा रोगाच्या नियंत्रणासाठी कार्बेन्डाझीम १ ग्रॅम किंवा थायोफिनेट मिथाईल ०.७५ ग्रॅम प्रति लिटर पाण्यामध्ये स्वतंत्रपणे किंवा मॅन्कोझेब २ ग्रॅम प्रति लिटर या प्रमाणात मिसळून फवारणी करावी.  
दोन्ही बुरशीनाशके मिसळून फवारल्याने बुरशीजन्य करपा रोगाबरोबर डाऊनी मिल्ड्यूचा धोकाही कमी होऊ शकेल.

शेंडा थांबलेल्या बागांमध्ये डाऊनीच्या नियंत्रणासाठी ताम्रयुक्त बुरशीनाशके वापरणे शक्य आहे. (उदा. कॉपर ऑक्सिक्लोराईड ३ ग्रॅम प्रति लिटर, किंवा कॉपर हायड्राॅक्साईड १.५ ग्रॅम प्रति लिटर किंवा बोर्डो मिश्रण अर्धा टक्के). पाऊस अधूनमधून पडत असल्यास व पाने जास्त वेळ ओली राहत नसल्यास ढगाळ वातावरणामध्ये भुरीसुद्धा वेगाने वाढते. भुरीच्या नियंत्रणासाठी सल्फर (८० डब्ल्यूजी) २ ग्रॅम प्रति लिटर या प्रमाणे फवारावे. सल्फर हे ताम्रयुक्त बुरशीनाशकांबरोबर मिसळून फवारणेही शक्य आहे.

रिमझिम पाऊस पडल्यानंतर बऱ्याच वेळेस पानांमध्ये पोटॅशची कमतरता पाहावयास मिळेल. पोटॅशच्या कमतरतेमुळे पानांच्या वाट्या होतात. वाट्या झालेल्या बागेमध्ये भुरी वाढते. भुरी वाढू नये, यासाठी पोटॅशची कमतरता ठीक करणे आवश्यक आहे. यासाठी एसओपी (०-०-५०) २ ते ३ ग्रॅम किंवा मोनो पोटॅशिअम फॉस्फेट २ ते ३ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणे फवारावे. ही फवारणी सल्फरसोबतही देता येईल. या फवारणीमुळे झाडाची प्रतिकारशक्ती वाढत असल्यामुळे भुरीचे नियंत्रण चांगले मिळते.

ट्रायकोडर्मा किंवा बॅसिलस सबटिलिस एक लिटर किंवा एक किलो प्रति एकर प्रमाणामध्ये ड्रिपमधून सोडावे. जमिनीमध्ये या जैविक नियंत्रणाच्या बुरशी चांगल्या प्रकारे वाढल्यास झाडामध्ये आंतरिक प्रतिकारशक्ती जास्त वाढते. परिणामी बागेतील रोगांचे प्रमाण बऱ्याच प्रमाणामध्ये कमी होते.

ज्या बागांमध्ये ट्रायअझोल गटातील बुरशीनाशके (उदा. मायक्लोब्युटॅनील, टेट्राकोनॅझोल, हेक्साकोनॅझोल इ.) किंवा ताम्रयुक्त बुरशीनाशके वापरलेली नसतील, अशा ठिकाणी ट्रायकोडर्मा ५ मि.लि. किंवा बॅसीलस सबटिलीस २ ग्रॅम प्रति लिटर या प्रमाणे भुरीच्या नियंत्रणासाठी फवारणे शक्य आहे. बुरशीनाशकाच्या फवारणीमुळे जैविक नियंत्रण घटक अपेक्षेप्रमाणे वाढणार नाहीत. बागेमध्ये बुरशीनाशके वापरली गेलेली असल्यास त्यावर कायटोसॅन (२ ते ३ मिली प्रति लिटर) फवारावे. त्यानंतर जैविक घटकांचा वापर केल्यास त्यांचा संपर्क बुरशीनाशकांबरोबर लगेच येणार नाही. त्यामुळे सध्याच्या जास्त आर्द्रता असलेल्या वातावरणामध्ये जैविक नियंत्रण घटक कॅनोपीमध्ये चांगल्या रीतीने वाढू शकतील. याचबरोबर कायटोसॅनसुद्धा भुरीचे काही प्रमाणात नियंत्रण करू शकते.      
 
संपर्क : ०२०-२६९५६००१
(संचालक, राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र, मांजरी, जि. पुणे)

इतर ताज्या घडामोडी
सावधान... अल्झायमर आला उंबरठ्यावर ! कोल्हापूर : मंगळवार पेठेतल्या विठ्ठल मंदिरात रोज...
परभणीत हिरवी मिरची प्रतिक्विंटल ६०० ते...परभणी ः येथील जुना मोंढा भागातील फळे-भाजीपाला...
भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे...सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी...
कमी तीव्रतेच्या वणव्यांचाही मातीच्या...कमी तीव्रतेचे वणवे किंवा मर्यादित प्रमाणात...
ढगाळ वातावरणाने खानदेशात सोयाबीन मळणीला...जळगाव : खानदेशातील धुळे, नंदुरबार व जळगाव...
माळेगावकरांचा औद्योगिक वसाहतीच्या...नाशिक : माळेगाव औद्योगिक वसाहतीच्या टप्पा क्रमांक...
परभणीत व्यापाऱ्यांचे असहकार आंदोलन सुरूचपरभणी ः परभणी कृषी उत्पन्न बाजार समितीअंतर्गत...
सांगली जिल्ह्यात द्राक्ष क्षेत्रात वाढसांगली  ः दर्जेदार द्राक्ष उत्पादनासाठी...
धुळे, जळगाव जिल्ह्यांतील पैसेवारी चुकीचीजळगाव   ः धुळे व जळगाव जिल्ह्यांत हवा तसा...
नैसर्गिक आपत्तीत यवतमाळमधील ६२ हजार...यवतमाळ   ः जिल्ह्यात या वर्षी आलेल्या...
पुणे जिल्‍ह्यात पावसाच्या हलक्या ते...पुणे : पावसाच्या मोठ्या खंडानंतर जिल्ह्याच्या...
नगर जिल्ह्यावर दुष्काळाचे सावटनगर  ः जिल्ह्यात आतापर्यंत सरासरी फक्त ६५.५५...
बुलडाणा येथे २ आॅक्टोबरला सोयाबीन-कापूस...बुलडाणा   : पश्चिम महाराष्ट्रातील ऊस उत्पादक...
उसाच्या दुसऱ्या हप्त्यासाठी ‘आंदोलन...कोल्हापूर : उसाचा दुसरा हप्ता मिळावा व १५ टक्के...
कोल्हापूर येथे १० ऑक्‍टोबरला ऊस परिषद...कोल्हापूर  : सरकारने एफआरपीचे तुकडे करून...
बंद अवस्थेतील कारखाने सहकारी तत्त्वावर...जळगाव : जिल्ह्यात काही साखर कारखाने एकेकाळी जोमात...
कांदा - लसूण पीक सल्लाबहुतांश शेतकऱ्यांच्या शेतामध्ये खरीप कांदा पिकाची...
नांदेड जिल्ह्यात ५१० कोटी रुपये पीक...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात यंदाच्या खरीप हंगामात...
राष्ट्रीय महामार्गाचे चौपदरीकरण...जळगाव : जळगाव आणि धुळे जिल्ह्यांतून जाणाऱ्या...
अंजनीसह पाच गावांची पाण्याविना आबाळसांगली ः तासगाव तालुक्‍याचा पूर्वभागात भीषण...