agricultural stories in Marathi, agrowon, army worm management in Rice crop | Agrowon

भातावरील लष्करी अळीचे नियंत्रण
आर. डी. चव्हाण, डॉ. एन. एस. देशमुख
बुधवार, 22 ऑगस्ट 2018

भात हे राज्यातील कोकण आणि पूर्व विदर्भातील मुख्य पीक आहे. पूर्व विदर्भामध्ये गोंदिया, भंडारा, चंद्रपूर, गडचिरोली, नागपूर या जिल्ह्यांतील सुमारे ७ ते ७.५ लाख हेक्टर क्षेत्रावर भात घेतले जाते. किडीच्या प्रादुर्भावामुळे भात पिकांची उत्पादकताही राज्यामध्ये कमी आहे. सध्या भातामध्ये लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव पूर्व विदर्भात दिसून येत आहे. त्याचा वेळीच नियंत्रण करावे.

भात हे राज्यातील कोकण आणि पूर्व विदर्भातील मुख्य पीक आहे. पूर्व विदर्भामध्ये गोंदिया, भंडारा, चंद्रपूर, गडचिरोली, नागपूर या जिल्ह्यांतील सुमारे ७ ते ७.५ लाख हेक्टर क्षेत्रावर भात घेतले जाते. किडीच्या प्रादुर्भावामुळे भात पिकांची उत्पादकताही राज्यामध्ये कमी आहे. सध्या भातामध्ये लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव पूर्व विदर्भात दिसून येत आहे. त्याचा वेळीच नियंत्रण करावे.

पूर्ण वाढलेली लष्करी अळी २.५ ते ४ सेंमी लांब असून लठ्ठ, मऊ, हिरवी काळी रंगाच्या अंगावर लाल पिवळसर रेषा असतात. या अळीचा पतंग मध्यम आकाराचा, १ ते २ सेंमी लांब, समोरील पंख गडद पिंगट व त्यावर काळसर ठिपका असतो. कडेवर नागमोडी पट्टे असतात. मादी पतंग धान किंवा गवतावर २०० ते ३०० अंडी पुंजक्यामध्ये घालते. ही अंडी करड्या रंगाच्या केसाने झाकलेली असतात. अंडी अवस्था ५ ते ८ दिवस, अळी अवस्था २० ते २५ दिवस, कोषावस्था १० ते १५ दिवसांत पूर्ण होते. कोषण धानाच्या बुंध्याजवळील बेचक्यामध्ये किंवा जमिनीत आढळतात. लष्करी अळीची एक पिढी पूर्ण होण्यास ३० ते ४० दिवस लागतात.

नुकसान ः लष्करी अळी भाताच्या रोपवाटिका, रोवणीनंतर पीक पक्वतेच्या वेळी नुकसान करतात. तीव्र प्रादुर्भावामध्ये कुरतडलेल्या लोंब्याचा सडा शेतात पडलेला आढळतो.

आर्थिक नुकसानीची पातळी ः ४ ते ५ अळ्या प्रतिचौ.मी.

नियंत्रण व्यवस्थापन ः

  1. रोपवाटिकेत अथवा भात बांधीमध्ये पाणी साठवणे.
  2. शेताचे बांध स्वच्छ ठेवावेत.
  3. किडीच्या कोषावस्था नष्ट करण्यासाठी भात कापणी झाल्यानंतर खोलवर नांगरणी करून धसकटे जाळून टाकावीत.
  4. बांधीत बेडकाचे संवर्धन करून, टेहळणीसाठी प्रकाश सापळ्यांचा वापर करावा.
  5. किडीने आर्थिक नुकसानीची पातळी गाठताच, फवारणी प्रतिलिटर पाणी

सायपरमेथ्रील (१० टक्के प्रवाही) ०.६ मि.लि.

डॉ. एन. एस. देशमुख (कार्यक्रम समन्वयक), ७५८८५०१४८९
आर. डी. चव्हाण (विषय विशेषज्ञ- किटकशास्त्र), ८४८४९८४१२०
(कृषी विज्ञान केंद्र, हिवरा, गोंदिया)
 

इतर ताज्या घडामोडी
'पुलवामा'चा सूत्रधार काश्‍मीरमध्येच?नवी दिल्ली : पुलवामामधील दहशतवादी हल्ल्याचा...
उन्हाळी पिकातील खतांचे व्यवस्थापनउन्हाळी हंगामात प्रामुख्याने भुईमूग, सूर्यफूल,...
केम प्रकल्पाला लागली भ्रष्टाचाराची वाळवीअमरावती : अंमलबजावणीपेक्षा गैरव्यवहार व...
‘पेंच’ लाभक्षेत्रातील शेतकऱ्यांना १३...नागपूर : मध्य प्रदेशातील चौराई प्रकल्पामुळे पेंच...
‘एसटी’साठी जागा आठ हजार अन्‌ अर्ज ४१...सोलापूर : राज्य परिवहन महामंडळात चालक व...
दररोजचा दोनशे टन द्राक्षपुरवठा ठप्पपिंपळगाव बसवंत, जि. नाशिक : जम्मू-काश्‍...
'देशात आयात होणाऱ्या सोयाबीनवर बंदी...पुणे : देशांतर्गत दर वाढत असल्याने...
बांबू उत्पादन, गुंतवणूक संधीसाठी...मुंबई : देशातील बांबू लागवडीला चालना देण्याबरोबरच...
व्यवस्थेनेच शेतकऱ्यांना ओरबडले : राजू...कोल्हापूर ः ‘देशात अनेक राजवटी आल्या; पण या...
चारा छावण्या सुरू न केल्यास आंदोलन :...नगर : दुष्काळी परिस्थिती लक्षात घेऊन राज्य सरकाने...
आंबा मोहर सल्ल्यासाठी तज्ज्ञ बांधावर जालना : हवामानाचा बदलता अंदाज पाहता फळ संशोधन...
मापाडींच्या प्रश्नांबाबत सरकार...सोलापूर  : राज्यातील बाजार समित्यातील हमाल-...
तीन वर्षांपूर्वीचा हरभरा बियाणे घोळाचा...अकोला ः २०१६-१७ च्या रब्बी हंगामात शेतकऱ्यांना...
उन्हाळ कांद्याच्या सिंचनाबाबत अडचणी जळगाव  ः उन्हाळ कांदा लागवडीसंबंधी खानदेशात...
पाकमधून होणाऱ्या सर्व आयातीवर जबर शुल्कनवी दिल्लीः पुलवामा येथील हल्ल्याच्या...
हुतात्मा जवानांच्या कुटुंबीयांना ५० लाख...बुलडाणा ः तीन दिवसांपूर्वी काश्‍मीरमधील...
रविवार विशेष : दावणत्या दाव्यानं असे किती जीव ओढत नेले असतील...
केंद्रीय कृषी विद्यापीठे ही काळाची गरज...देशात वातावरणावर आधरित १५ झोन आहेत. या...
श्रीमंत रानातला ‘गरीब’ प्रतिभावंत !ठकाबाबांनी जगण्यावर, कलेवर भरभरून प्रेम केले. कला...
तूर, हरभरा अनुदान मिळण्यासाठी अचूक...मुंबई : शेतकऱ्यांचे आधार क्रमांक बँक खात्यास...