agriculture stories in marathi agrowon agralekh on kerale flood | Agrowon

देवभूमीवरील प्रकोप
विजय सुकळकर
बुधवार, 22 ऑगस्ट 2018

निसर्गावर आघात करून विकासाची स्वप्न पाहू लागलो तर विनाश होणारच, हाच धडा देवभूमीवरील संकटापासून इतर राज्यांनी घ्यायला हवा.  

आठ-दहा दिवस मुसळधार पावसाने आलेल्या महापुरामुळे केरळमध्ये हाहाकार उडाला आहे. पुराच्या पाण्याने हजारो गावांना वेढले असून अनेक शहरे पाण्याखाली आली आहेत. लाखो लोक विस्थापीत झाली आहेत. भात, नारळ, रबर, मसाला पिकांच्या शेतीला पाण्याने आपल्या कवेत घेतले आहे. निसर्गाच्या या प्रकोपाने ३५० हून अधिक जणांचे प्राण घेतले. अजूनही अनेक जण बेपत्ता असल्याने मृतांचा आकडा वाढू शकतो. एकंदरीत केरळ राज्यातील जनजीवन विस्कळित करण्याचे काम या महापुराने केले आहे. खरे तर या नैसर्गिक आपत्तीची व्याप्ती पाहता झालेल्या जीवित-वित्तहानीची मोजदाद पैशात होऊच शकत नाही, असे असताना २० हजार कोटींच्या नुकसानीचा प्राथमिक अंदाज वर्तविण्यात आला आहे. दोन दिवसांपासून पावसाने थोडी ओढ दिल्याने मदत, बचाव कार्याला वेग आला आहे. परंतु, अजूनही जवानांसह, बचाव पथकात गुंतलेल्यांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. केरळसाठी जगभरातून निधी, साधन सामग्री, मनुष्यबळाच्या माध्यमातून मदतीचा ओघ सुरू झाला आहे. केरळची झालेली हानी पाहता कितीही मदत कमीच पडणार आहे. संकटकाळात मदत करणे हा मानवधर्म मानून यात शासनासह उद्योग क्षेत्र, सेवाभावी संस्थांसह वैयक्तिक ज्यांना जेवढी मदत शक्य असेल त्यांनी यात सहभाग नोंदवायला हवा. मदतीच्या रूपाने मिळालेला निधी अथवा साधन सामग्री गरजूपर्यंत तत्काळ पोचवून त्यांना दिलासा देण्याचे काम व्हायला हवे.

एका बाजूला समुद्र तर दुसऱ्या बाजूला पश्चिम घाटाच्या रांगा अशा नैसर्गिक भौगोलिक परिस्थितीत केरळ हे राज्य विसावलेले आहे. पन्नासहून अधिक लहान मोठ्या नद्यांनी या प्रदेशास वेढलेले आहे. यासोबतच सरोवरे, कालवे, खाड्या, डोंगर-दऱ्या, त्यावरील हिरवे आच्छादन, हिरवीगार शेती, पशु-पक्षी आणि जैवविविधतेने नटलेल्या निसर्गरम्य प्रदेशास देवभूमी म्हणूनही ओळखले जाते. केरळमधूनच मॉन्सून देशात प्रवेश करतो. पावसाळ्यात रिमझिम कोसळणाऱ्या धारांबरोबर उर्वरित वर्षभरही आल्हाददायक वातावरणाने पर्यटकांचा ओढाही या राज्याकडे अलीकडे वाढत आहे. शेती आणि पर्यटन यावरच राज्याची अर्थव्यवस्था अवलंबून आहे. एकीकडे असे चित्र असताना दुसरीकडे मात्र पर्यावरणाच्या दृष्टिने संवेदनशील असलेल्या या राज्यात विकासाच्या नावाखाली निसर्गालाच ओरबडण्याचे काम चालू आहे. त्यामुळेच सध्याची आपत्ती नैसर्गिकबरोबरच मानवी हस्तक्षेपाचा देखील हा परिणाम आहे.

ज्‍येष्ठ पर्यावरणतज्ज्ञ डॉ. माधव गाडगीळ यांनी पश्चिम घाटाचा अभ्यास करून २०११ मध्ये सविस्तर अहवाल शासनाला सादर केला आहे. या अहवालात वाढती वृक्षतोड, नद्यांमधील बेसुमार वाळूउपसा, जंगले व नदीकिनारी होणारी अतिक्रमणे, पाण्याचा निचरा होणाऱ्या ठिकाणी बेकायदा बांधकामे यामुळे केरळला महापुराचा धोका वाढू शकतो, असा स्पष्ट इशारा दिलेला आहे. परंतु, हा अहवाल म्हणजे विकासालाच खीळ असा गैरसमज पसरवून त्याकडे शासन-प्रशासनाने दुर्लक्ष केले. त्याचेच परिणाम आज केरळ भोगत आहे. प्रत्येक राज्य तसेच देशाचा विकास हा झालाच पाहिजे. परंतु, निसर्गावर आघात करून विकासाची स्वप्न पाहू लागलो तर विनाशच होणार हाच धडा देवभूमीवरील संकटापासून इतर राज्यांनी घ्यायला हवा. कर्नाटक, महाराष्ट्र, तमिळनाडू या राज्यांतही पूर परिस्थिती गंभीर रूप धारण करीत आहे. तेव्हा पर्यावरण संवर्धन, संरक्षणासाठी वेळीच सावध झालेले बरे! नाही का?   

इतर अॅग्रो विशेष
एकात्मिक कीड नियंत्रणासाठी फेरोमोन...रासायनिक कीडनाशकांना किटक प्रतिकारक होत असून,...
परागकणांचा मागोवा घेण्याची कार्यक्षम...दक्षिण आफ्रिकेतील स्टेल्लेनबाऊच विद्यापीठातील...
खानदेशात पाणीटंचाईच्या प्रस्तावात वाढजळगाव : खानदेशात पाणीटंचाईचे प्रस्ताव वाढत आहेत....
कडाक्याच्या थंडीने गव्हाच्या विविध...सातारा ः येथील वेण्णा तलाव परिसरात असलेल्या...
राहुरी कृषी विद्यापीठाचा दर्जा घसरलापुणे: राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी...
कणेरी मठावर देशातील पहिले डिव्हाइन...कोल्हापूर : हजारो फुलझाडांसह विविध प्रकारची...
आंध्र प्रदेशातील एका कंपनीचा परवाना `...नागपूर ः आंध्र प्रदेशातील एका बियाणे कंपनीच्या...
आणखी साडेचार हजार गावांमध्ये दुष्काळी...मुंबई : खरीप हंगाम २०१८ मध्ये राज्यातील ५०...
मराठवाड्यात आज पावसाचा अंदाजपुणे : कमाल तापमानात वाढ झाल्याने राज्यात...
भाजप सरकारमध्ये शेतकऱ्यांची बाजू घेणारा...सेलू, जि. परभणी ः केंद्र तसेच राज्य सरकारमधील...
कापूस आयातीवर निर्बंध हवेतजळगाव ः आंतरराष्ट्रीय बाजारात भारतीय व अमेरिकन...
लेखी आश्वासनानंतर लाल वादळ शमलेनाशिक: प्रलंबित मागण्यांसाठी किसान सभेने काढलेला...
आदर्श नैसर्गिक शेतीसह जपली पीक विविधता नांदेड जिल्ह्यातील मालेगांव (ता. अर्धापूर) येथील...
अर्थसंकल्पीय अधिवेशनात दुष्काळावर दोन...मुंबई: लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर...
विदेशी भाज्यांमधून अल्पभूधारक...येळगाव (ता. जि. बुलडाणा) येथील विष्णू गडाख या...
शेतकऱ्यांचा लाँग मार्च स्थगित; सरकारचे...मुंबई : आश्वासन देऊनही वर्षभरापासून पूर्ण न...
वासंतीकरणाच्या प्रक्रियेतील तापमानाचे...वसंताच्या आगमनामुळे प्रत्येक वनस्पती किंवा...
मराठवाड्यात ‘रेशीम’ला रिक्त पदांचे...औरंगाबाद ः राज्याला रेशीम उद्योगात उदयोन्मुख...
खानदेशात पपई लागवडीत होणार निम्म्याने...जळगाव : खानदेशात आगाप पपई लागवडीला सुरवात झाली...
रशियाला द्राक्ष निर्यातीत ‘क्लिअरिंग’चा...नाशिक : भारतीय द्राक्षाचा रशिया मोठा आयातदार आहे...