agricultural stories in Marathi, agrowon, technowon, Pasture reader monitors grass growth | Agrowon

आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या वापरातून पशुपालनात सुलभता
वृत्तसेवा
सोमवार, 27 ऑगस्ट 2018

नेदरलॅंड येथील पिएट जॅन थिबाऊडीअर (वय ३१ वर्षे) यांनी ऑस्ट्रेलियातून कुरणातील गवताचे मापन करणारे तंत्रज्ञान मागवले. ते ट्रॅक्टरच्या पुढे मॉवरवर बसवले असता कापल्या जाणाऱ्या किंवा कुरणामध्ये उभ्या असलेल्या गवताची उंची मोजली जाते. त्याच्या आधारे कुरणाचा नकाशा मिळतो. ज्या ठिकाणी गवताची उंची कमी आहे, त्या भागामध्येच खतांचा वापर करता येतो. पर्यायाने सरसकट खतांचा वापर करण्याची गरज राहत नाही. त्याचप्रमाणे दूध काढण्यासाठी डेन्मार्क येथील फार्मवरून जुने रोटरी मिल्किंग पार्लरही विकत घेतले.

नेदरलॅंड येथील पिएट जॅन थिबाऊडीअर (वय ३१ वर्षे) यांनी ऑस्ट्रेलियातून कुरणातील गवताचे मापन करणारे तंत्रज्ञान मागवले. ते ट्रॅक्टरच्या पुढे मॉवरवर बसवले असता कापल्या जाणाऱ्या किंवा कुरणामध्ये उभ्या असलेल्या गवताची उंची मोजली जाते. त्याच्या आधारे कुरणाचा नकाशा मिळतो. ज्या ठिकाणी गवताची उंची कमी आहे, त्या भागामध्येच खतांचा वापर करता येतो. पर्यायाने सरसकट खतांचा वापर करण्याची गरज राहत नाही. त्याचप्रमाणे दूध काढण्यासाठी डेन्मार्क येथील फार्मवरून जुने रोटरी मिल्किंग पार्लरही विकत घेतले. जगभरातून आवश्यक ते तंत्रज्ञान मागवून, त्याचा वापर केल्याने पशुपालनातील कष्ट आणि खर्च कमी करण्यात यश मिळाले.

पिएट जॅन थिबाऊडीअर हे लेम्मेर भागातील शेतकरी असून, आपल्या माता पित्यासह १०० हेक्टर शेत आणि १८५ संकरीत गाईंचा सांभाळ करतात. प्रतिवर्ष प्रतिगाय सरासरी ८७०० किलो गवताची आवश्यकता असते. त्यातून ४.५ टक्के फॅट आणि ३.६५ प्रथिने मिळतात. हे प्रमाण सरासरी १० हजार किलो, ५ टक्के फॅट आणि ४ टक्के प्रथिने इथपर्यंत वाढवण्याचे ध्येय त्यांनी ठेवले आहे. त्यांचे वडील ल्युट आणि आई कॉबी यांच्या काळात काही वर्षांपूर्वीपासून मुक्त चरणाऱ्या गाईऐवजी एका जागेवर बंदिस्त गोठ्यामध्ये गोपालनाला सुरवात केली. मात्र, बाजारपेठेच्या मागणीप्रमाणे कुरणामध्ये चरणाऱ्या गाईंच्या दुधाला वाढीव दर मिळू लागला. (०.३४ युरो अधिक १.५० युरो बोनस)

चराई पद्धतीचा प्रथमच केला अवलंब ः

  • दरम्यानच्या काळात दुग्ध व्यवसाय सोडणाऱ्या शेजाऱ्याच्या ४५ गाई आणि आणखी २५ हेक्टर जमीन त्यांना कराराने मिळाली. ही संधी आणि कुरणामध्ये चराईमुळे वाढीव मिळणारा दर याचा फायदा घेण्याच्या उद्देशाने कुरणांमध्ये चराईला सुरवात केली. वडिलापासूनच्या सुमारे १० वर्षांच्या काळात गाई पहिल्यांदा गोठ्याबाहेर पडल्या. त्यामुळे दोन्ही कळपांना चराईचे वळण लावण्यासाठी अधिक कष्ट करावे लागल्याचे पीएट यांनी सांगितले.
  • या दरम्यान कुरणाच्या व्यवस्थापनामध्ये असलेल्या त्रुटी त्यांना जाणवू लागल्या. त्या कमी करण्याच्या उद्देशाने त्यांनी काम सुरू केले.
  • प्रतिदोन वेळा त्यांच्या गाईंचे दूध काढले जाते. सुमारे ६ तास चराई असते. हे प्रमाण सुमारे १२ तास आणि हंगामामध्ये १५० दिवसांपर्यंत करण्याचे ठरवले. प्रतिलिटर दुधामागे खाल्या जाणाऱ्या गवतांचा खर्च २ युरो पडतो. मात्र, अधिक चांगल्या व्यवस्थापनातून तो कमी करणे शक्य असल्याचे त्यांच्या लक्षात आले. त्यासाठी शोध सुरू झाला. ऑस्ट्रेलियामध्ये अर्जन हल्समॅन यांच्याकडे गवताच्या वाढीवर लक्ष ठेवणारे उपकरण मिळाले. ते मॉवर वर लावल्यास सेन्सर्सद्वारे माहिती गोळा करते. त्यात गवताची उंची आणि ज्या भागातून मॉवर चालले आहे, तेथील गवताच्या उत्पादनाचा अंदाज मिळतो. तसेच मातीचा पीएच आणि आर्द्रता याविषयी माहिती मिळते. परिणामी, प्रतिहेक्टर २ ते २.५ हजार किलो गवत (कोरडे वजन) अधिक मिळण्यास मदत झाले.
  • ज्या भागामध्ये गवताची वाढ कमी आहे, त्या भागामध्ये खतांचे नियोजन करता येते.

अत्याधुनिक यंत्राचा शोध व वापर ः
इंटरनेटवरून सर्च करून मिळवलेल्या पहिल्या यंत्राच्या वापरात चांगले यश मिळाले. त्यामुळे पिएट यांची उत्साह वाढला. त्यांनी इंटरनेटवरूनच डेन्मार्क येथील एका फार्मवरील जुने रोटरी मिल्किंग पार्लरही विकत घेतले. ते त्यांना स्वस्तात मिळाले. त्यात एका वेळी २६ गाईंचे दूध काढले जाते. परिणामी दिवसातून दोन वेळा गायींचे दूध काढण्याची प्रक्रिया सोपी झाली.

इतर टेक्नोवन
कमी खर्चिक, बंदिस्त पद्धतीचे शेतमाल...कोल्हापूर येथील निसर्ग मित्र परिवार संस्थेने...
दूध संकलन केंद्रासाठी आवश्यक उपकरणेदूध व्यवसायाच्या संकलन, प्रक्रिया व विक्री या तीन...
लसणाच्या साठवणीसाठी कमी खर्चाची साठवण...राजस्थानातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये लसूण हे पीक...
मधुमक्यावरील प्रक्रियामधुमक्याच्या काढणीनंतर पुढील प्रक्रिया या त्वरीत...
सुधारित पेरणी यंत्रांमुळे वाचतील कष्टखरीप हंगामातील ज्वारी, कापूस, सोयाबीन, तूर, मूग,...
मलमूत्र प्रक्रियेतून विद्युतनिर्मितीचे...बायोइलेक्ट्रिक शौचालय हे मायक्रोबिअल इंधन सेल...
यंत्राने काढा जांभळाचा गरकृषी प्रक्रिया अभियांत्रिकी विभागाने जांभूळ गर...
शेती नियोजनामध्ये हवामान सल्‍ला उपयुक्‍तकृषी हवामान सल्‍ल्‍याचा उपयोग...
यंत्रावर तयार करा हातसडीचा तांदूळहातसडी तांदळाविषयी वाढणारी जागरूकता आणि मागणीचा...
पीक लागवडीसाठी इन्कलाइंड प्लेट प्लांटरपारंपरिक पद्धतीच्या पेरणीमुळे रोपांच्या विरळणीचा...
हायड्रोपोनिक्स चारानिर्मिती यंत्रणादुष्काळी परिस्थिती दुभत्या जनावरांना पुरेसा हिरवा...
जैवइंधनावर चालणाऱ्या यंत्राची निर्मिती...सध्या पडिक आणि लागवडीखाली नसलेल्या जमिनीमध्ये...
धुरळणी यंत्र फायदेशीरधुरळणी यंत्राद्वारे पावडर स्वरूपातील रासायनिक...
देखभाल ठिबक, तुषार सिंचन संचाची...सध्याच्या काळात पाण्याच्या काटेकोर वापरासाठी ठिबक...
असे करा ट्रॅक्‍टरचे व्यवस्थापन ट्रॅक्‍टरचा कोणता भाग कधी बदलावयाचा यासाठी काही...
आंतरमशागतीसाठी अवजारेमकृवि चाकाचे हात कोळपे ः या अवजाराने आपण खुरपणी,...
खाद्य मिश्रण यंत्र, डाटा फ्लो तंत्राचा...सिन्नर (जि. नाशिक) येथील जनक कुंदे या अभियंता...
कडवंची : ब्लोअरनिर्मिती उद्योगाची सुरवातकडवंची गावातील कृष्णा क्षीरसागर, सुनील जोशी या...
सिरकॉटने तयार केले दहन सयंत्र, जिनिंग...नागपूर येथील इन्स्टिट्यूट ऑफ रिसर्च ऑन कॉटन टेक्‍...
फुलांचा ताजेपणा टिकविण्यासाठी...घर किंवा कार्यालयामध्ये सजावटीसाठी फुलांचा वापर...