Agriculture stories in Marathi, jowar fodder crop plantation technology , AGROWON, Maharashtra | Agrowon

ज्वारी चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान
सुधीर सूर्यगंध
रविवार, 15 ऑक्टोबर 2017

ज्वारी हे महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचे पीक आहे. धान्याच्या कापणीनंतर पिकाचा वैरणीसाठी उपयोग केला जातो; पण यात हिरवी वैरण मिळत नाही. हिरव्या वैरणीसाठी कडवळ म्हणून ज्वारीची लागवड करणे महत्त्वाचे आहे. खरीप हंगामात पाऊस अनियमित जरी झाला, तरी ज्वारीचा चारा चांगल्या प्रकारे वाढू शकतो.

जमीन : काळी, कसदार, मध्यम ते भारी, पण निचरा असणारी जमीन महत्त्वाची असते.

ज्वारी हे महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचे पीक आहे. धान्याच्या कापणीनंतर पिकाचा वैरणीसाठी उपयोग केला जातो; पण यात हिरवी वैरण मिळत नाही. हिरव्या वैरणीसाठी कडवळ म्हणून ज्वारीची लागवड करणे महत्त्वाचे आहे. खरीप हंगामात पाऊस अनियमित जरी झाला, तरी ज्वारीचा चारा चांगल्या प्रकारे वाढू शकतो.

जमीन : काळी, कसदार, मध्यम ते भारी, पण निचरा असणारी जमीन महत्त्वाची असते.

पूर्वमशागत : खरिपात जून ते ऑगस्टपर्यंत, रब्बी हंगामात सप्टेंबर - ऑक्‍टोबरमध्ये, उन्हाळी हंगामात फेब्रुवारी - मार्च महिन्यात पेरणी करावी. दोन ओळींत २५ ते ३० सें.मी. अंतर ठेवून तिफणीने ५ ते ७ सें.मी. खोलीवर बियाणे पेरावे. बियाण्याचे प्रमाण हेक्‍टरी ४० किलो असावे. पेरणीपूर्वी बियाण्यास ॲझोटोबॅक्‍टर जीवाणू संवर्धक २५० ग्रॅम प्रति १० किलो बियाण्यास चोळावे.

सुधारित जाती : एम. पी. चारी, रूचिरा, पुसा चारी, फुले अमृता इत्यादी.

खते : पूर्वमशागतीवेळेस हेक्‍टरी १५ ते २० गाड्या शेणखत किंवा कंपोस्ट खत द्यावे. प्रत्येकी ५० किलो नत्र, स्फुरद, पालाश पेरणीवेळी द्यावे, तसेच पेरणीनंतर एक महिन्याने ५० किलो नत्र प्रतिहेक्‍टरी द्यावे.

आंतरमशागत : एक कोळपणी करून एक खुरपणी/ भांगलण केल्यास चांगले उत्पादन मिळते.

पाणी व्यवस्थापन : पावसाचा ताण पडल्यास १०-१२ दिवसांनी पाणी देणे आवश्‍यक आहे.

उत्पादन : ज्वारीची कापणी पीक फुलोऱ्यात असताना करणे फायद्याचे आहे. ६५-७० दिवसांनी कापणी करावी. हिरव्या चाऱ्याचे ५०० ते ५५० क्विंटल प्रतिहेक्‍टरी उत्पन्न मिळते. 

हे लक्षात ठेवा : ज्वारीचा चारा ओला आणि वाळलेला चारा म्हणून आपण वापरत असतो. आपणास नेमका कोणत्या प्रकारच्या चाऱ्याची गरज आहे हे ध्यानात घेऊन या पिकाच्या लागवडीचे नियोजन करावे.

संपर्क : सुधीर सूर्यगंध - ९८२२६११९३४

(लेखक डी. वाय. पाटील शिक्षण संस्थेचे कृषी विज्ञान केंद्र, तळसंदे, जि. कोल्हापूर येथे विषय विशेषज्ञ (पशुसंवर्धन) आहेत.)

इतर अॅग्रो विशेष
कोल्हापुरी गुळाचा गोडवा यंदा वाढणारकोल्हापूर : यंदाच्या पावसाळ्यात गुजरात,...
कमी दरांवरून जिनर्सचा ‘सीसीआय’च्या...जळगाव ः भारतीय कापूस महामंडळाच्या (सीसीआय) कापूस...
होय, आम्ही बदलू शेतीचे चित्र... ‘शाळेत सुरू असलेल्या कृषी शिक्षण अभ्यासक्रमातून...
‘पंदेकृवि’च्या सुवर्णमहोत्सवी वर्षाचा...अकोला :  डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ...
शेतीपासून जितके दूर जाल तितके दुःख...पुणे : शेतीशी जोडलेली माणसं ही निसर्ग आणि मानवी...
नाबार्डच्या व्याजदरातच जिल्हा बँकांना...मुंबई : राज्य बँकेला नाबार्डकडून मिळणाऱ्या...
कोकण, पश्‍चिम महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...पुणे : कोकण अाणि पश्‍चिम महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...
अकोला, बुलडाणा जिल्ह्यांत कोरडवाहू...अकोला : अकोला आणि बुलडाणा जिल्ह्यात कोरडवाहू...
अठरा गावांनी केली कचऱ्यापासून गांडूळखत...गावे आणि वाडीवस्त्याही स्वच्छतेत अग्रभागी...
‘सीसीआय’च्या खरेदीला दिवाळीत मुहूर्तमुंबई : देशातील महत्त्वाच्या कापूस उत्पादक...
सिंचन योजनांचे अर्थसाह्य महामंडळाच्या...मुंबई : पंतप्रधान कृषी सिंचन योजनेतील...
मुरघास : चाराटंचाईवर उत्तम पर्यायउन्हाळ्यामध्ये किंवा चारा तुटीच्या काळात...
बाजारात टंचाईमुळे ‘पांढऱ्या सोन्या'च्या...जळगाव ः देशात कापसाची सर्वाधिक सुमारे ४० लाख हेक्...
दिवसा वीजपुरवठ्याचे स्वप्न प्रत्यक्षात...मुंबई : मुख्यमंत्री सौर कृषी पंप...
विजयादशमीनिमित्त फुलांना मागणी वाढलीपुणे ः गुरुवारी (ता. १८) साजऱ्या हाेणाऱ्या...
कोकण, पश्‍चिम महाराष्ट्रात पावसाची...पुणे: राज्याच्या कमाल तापमानात चढ-उतार सुरू...
मराठवाड्यात यंदा शेतकऱ्यांचे...औरंगाबाद : कमी पाऊस आणि मोठा खंड यामुळे...
ऊर्जा विभागाच्या योजनांचा शेतकऱ्यांना...मुंबई  : ऊर्जा विभागाने लोकहिताच्या व...
राज्यात २७ लाख हेक्टरवर होणार ज्वारी...पुणे : केंद्र सरकारच्या नव्या धोरणाप्रमाणे...
सणासुदीत अर्थकारण उंचावणारे पेरीडकरांचे...गणपती उत्सवापासून ते अगदी दसरा, दिवाळीस तुळशीच्या...