Agriculture stories in Marathi, berseem fodder crop cultivation technology, AGROWON, Maharashtra | Agrowon

बरसीम पीक लागवड
सुधीर सूर्यगंध
बुधवार, 18 ऑक्टोबर 2017

बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे. कमी खर्चात अधिक चारा उत्पादन देणारे हे पीक आहे. यामध्ये १६-१८ टक्के प्रथिने असतात. या पिकाच्या मुळाशी असलेल्या गाठीतून नैसर्गिकरीत्या २०० ते २५० किलो नत्र प्रतिहेक्‍टरी मिळते. त्यामुळे जमिनीचा पोत सुधारून त्यानंतर घेतलेल्या पिकाला त्याचा फायदा होतो.

जमीन : मध्यम ते भारी, चांगली निचरा होणारी जमीन असावी. काळी कसदार, गाळाची, उत्तम प्रतीची जमीन या पिकास आवश्‍यक असते.

बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे. कमी खर्चात अधिक चारा उत्पादन देणारे हे पीक आहे. यामध्ये १६-१८ टक्के प्रथिने असतात. या पिकाच्या मुळाशी असलेल्या गाठीतून नैसर्गिकरीत्या २०० ते २५० किलो नत्र प्रतिहेक्‍टरी मिळते. त्यामुळे जमिनीचा पोत सुधारून त्यानंतर घेतलेल्या पिकाला त्याचा फायदा होतो.

जमीन : मध्यम ते भारी, चांगली निचरा होणारी जमीन असावी. काळी कसदार, गाळाची, उत्तम प्रतीची जमीन या पिकास आवश्‍यक असते.

पूर्वमशागत : एकदा नांगरट करून २ ते ३ वेळा कुळवाच्या पाळ्या देऊन जमीन भुसभुशीत करावी. पेरणीसाठी सपाट वाफे तयार करून घ्यावेत.

पेरणी : या पिकाची पेरणी ऑक्‍टोबर किंवा नोव्हेंबर महिन्यात करावी. पेरणीसाठी प्रतिहेक्‍टरी ३० किलो बियाणे वापरावे. रायझोबियम जीवाणू संवर्धक २५० ग्रॅम प्रति १० किलो बियाण्यास पेरणीपूर्वी चोळावे. पेरणीपूर्वी बरसीमचे बी १० लिटर पाण्यात १०० ग्रॅम मीठ टाकून केलेल्या द्रावणात टाकावे. हे द्रावण हलवावे. असे केल्याने पोचट, हलके बी वर तरंगतात. वर तरंगत असलेले बी व केरकचरा काढून टाकावा.

सुधारित जाती : वरदान, मेस्कावी, जे.बी.-१, एच.बी.-१४६ इत्यादी जातींचा वापर लागवडीसाठी करावा.

खते : पेरणीपूर्वी प्रतिहेक्‍टरी १० ते १२ बैलगाड्या शेणखत जमिनीत मिसळावे. पेरणीवेळेस प्रतिहेक्‍टरी २० किलो नत्र, ८० किलो स्फुरद व ४० किलो पालाश द्यावे.

आंतरमशागत : एक खुरपणी व एक कोळपणी करून शेत तणविरहीत ठेवावे.

पाणी व्यवस्थापन : या पिकास साधारणपणे १० ते १२ दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे. सुरवातीच्या दोन आठवड्यांमध्ये एक आठवड्याच्या अंतराने पाणी द्यावे.

उत्पादन : पहिली कापणी पेरणीनंतर ४५-५० दिवसांनी व त्यानंतरच्या कापण्या २५-३० दिवसांनी कराव्यात. या पिकाचे हिरव्या चाऱ्याचे उत्पादन ३ ते ४ कापण्यांमध्ये ६०० ते ८०० क्विंटल प्रतिहेक्‍टरी इतके आहे. 

संपर्क : सुधीर सूर्यगंध - ९८२२६११९३४
(लेखक डी. वाय. पाटील शिक्षण संस्थेचे कृषी विज्ञान केंद्र, तळसंदे, जि. कोल्हापूर येथे विषय विशेषज्ञ (पशुसंवर्धन) आहेत.)
 

इतर अॅग्रो विशेष
आज शिवजयंती : शिवनेरीवर पारंपारिक...पुणे : फाल्गुन वद्य तृतीया या तिथीनुसार आज (ता....
अतितीव्र हवामानस्थितीला कर्बाचे वाढते...पुणे : वातावरणातील कार्बनडाय ऑक्साईडचे (कर्ब)...
कमतरतेनुसार सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा वापर...अलीकडे सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता अधिक...
पिंप्री गावाने कमावले लसूणघास शेतीत नाव पिंप्री (वळण) (ता. राहुरी, जि. नगर) हे गाव मुळा...
दुष्काळातही सुरती हुरड्याची  चवच काही...औरंगाबाद जिल्ह्यातील सारंगपूर येथील अरुण कडूबाळ...
। तुका म्हणे कान्हा । भूक लागली नयनां ।।देहू : तुकाराम तुकाराम...असा नामघोष आणि...
नांदेड जिल्ह्यात कापूस उत्पादकता...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात २०१८-१९ च्या खरीप...
नगरची लढत राहणार लक्षवेधीनगर : राज्याच्या सर्वाधिक लक्ष असलेल्या नगर (...
रब्बी पीकविम्याला बोगस प्रकरणांचे ग्रहणमुंबई ः २०१८-१९ च्या रब्बी हंगामात पंतप्रधान...
सहा कारखान्यांची धुराडी थंडावलीऔरंगाबाद  : मराठवाडा व खानदेशातील पाच...
बेदाण्याला दराची गोडीसांगली ः होळी सणाच्या पार्श्वभूमीवर बेदाण्याची...
आनंदाचा उतरता आलेखजगभरातील आनंदी देशांचा अहवाल (वर्ल्ड हॅपीनेस...
आदित्यात् जायते वृष्टि:जगात एकूण १९५ देश आहेत, पण आकार, आर्थिक स्थिती,...
आज संत तुकाराम बीजदेहू, जि. पुणे  : जगद्‌गुरू संत श्री तुकाराम...
उज्ज्वल भविष्याचा सर्वोत्तम मार्ग ‘जल...भारत जलसंकट समस्येचा सामना करत आहे. वाढती...
जल‘मुक्त’ शिवारवॉ टर ग्रीडच्या माध्यमातून मराठवाड्यातील सर्व...
राज्यात शंभर लाख टन साखर उत्पादनभवानीनगर, जि. पुणे ः राज्यात ३० टक्के हुमणीग्रस्त...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात अवकाळीची...पुणे : रविवारी, सोमवारी पुन्हा काही अंशी...
जैविक कीड-नियंत्रणासाठी उपयुक्त बुरशीगेल्या काही वर्षांमध्ये कीडनियंत्रणासाठी...
केशर आंबा फळगळीची कारणे अन् उपाययोजना  सद्यःस्थितीत हवामान आंबा झाडांसाठी...