agricultural stories in marathi, agrowon, farmers experience in shednet vikram pandhare, khupsangi, tal. mangalvedha, dist. solapur | Agrowon

नियोजन, सातत्यामुळे शेडनेटमधून वाढवले उत्पादन
सुदर्शन सुतार
गुरुवार, 25 जानेवारी 2018

शेतकरी ः विक्रम पांढरे
गाव ः खुपसंगी, ता. मंगळवेढा, जि. सोलापूर

 
सलग दोन वर्षे शेडनेटमधील ढोबळी मिरचीत जेमतेम यश मिळाले, पण ते थांबले नाहीत, यंदा तिसऱ्यावर्षी पुन्हा त्यांनी प्रयत्न केले. यावर्षी मात्र ढोबळी मिरचीने चांगली साथ दिली. नियोजन आणि सातत्यामुळे खुपसंगी (ता. मंगळवेढा) येथील विक्रम पांढरे यांनी लागवडीपासून गेल्या तीन महिन्यांत सुमारे २० टन ढोबळी मिरचीचे उत्पादन मिळवले असून, सरासरी २० रुपये प्रतिकिलो इतका दर त्यांना मिळाला आहे. जवळपास अडीच लाखांचे उत्पन्न त्यांनी तीन महिन्यांत मिळवले.

शेतकरी ः विक्रम पांढरे
गाव ः खुपसंगी, ता. मंगळवेढा, जि. सोलापूर

 
सलग दोन वर्षे शेडनेटमधील ढोबळी मिरचीत जेमतेम यश मिळाले, पण ते थांबले नाहीत, यंदा तिसऱ्यावर्षी पुन्हा त्यांनी प्रयत्न केले. यावर्षी मात्र ढोबळी मिरचीने चांगली साथ दिली. नियोजन आणि सातत्यामुळे खुपसंगी (ता. मंगळवेढा) येथील विक्रम पांढरे यांनी लागवडीपासून गेल्या तीन महिन्यांत सुमारे २० टन ढोबळी मिरचीचे उत्पादन मिळवले असून, सरासरी २० रुपये प्रतिकिलो इतका दर त्यांना मिळाला आहे. जवळपास अडीच लाखांचे उत्पन्न त्यांनी तीन महिन्यांत मिळवले.

खुपसंगी येथील विक्रम पांढरे यांची साडेचार एकर शेती. विहिरीच्या पाण्यावरच त्यांची शेती चालते. अर्धा एकर शेडनेटमधील ढोबळी मिरचीशिवाय टोमॅटो, गवार, डाळिंब आदी पिके त्यांच्याकडे आहेत. तीन वर्षांपूर्वी (२०१५ मध्ये) त्यांनी अर्धा एकरावर शेडनेट उभारले. पहिल्यावर्षी त्यांनी ढोबळी मिरची लावली. पहिल्या वर्षी पाण्याची कमतरता, उत्पादनाची अाणि मार्केटची माहिती नसल्यामुळे फारसा फायदा मिळाला नाही. त्यामुळे फक्त आठ टन उत्पादन मिळाले अाणि सरासरी प्रतिकिलो दहा रुपये इतका दर मिळाला. दुसऱ्यावर्षीही पुन्हा पाण्याची कमतरता आणि बाजारातील मंदीमुळे ढोबळी मिरचीचे १० टन उत्पादन आणि सरासरी प्रतिकिलो दहा रुपये भाव मिळाला. सततच्या प्रयत्नानंतरही जेमतेम उत्पादनामुळे पांढरे यांची काहीशी निराशा झाली. पण यंदा पुन्हा त्यांनी ढोबळी मिरचीची लागवड केली. यंदा मात्र त्यांनी अवघ्या तीनच महिन्यांत २० टन उत्पादन घेतले आहे.

ठळक वैशिष्ट्ये

  • ढोबळी मिरचीची गेल्यावर्षी १७ ऑगस्टला लागवड केली. मशागतीनंतर ५ किलो १०ः२६ः२६, निंबोळी पेंड ३०० किलो, पोटॅश १०० किलो आणि सेंद्रिय खत ३०० किलो या प्रमाणात मिसळले. याशिवाय चार ट्रॉली शेणखतही मिसळले.
  • रोटर मारून बेड तयार करून रोपांची दोन ओळीत एक फूट आणि दोन रोपात दीडफूट अंतर ठेऊन लागवड केली. अर्धा एकरासाठी सहा हजार रोपे लागली.
  • लागवडीनंतर महिनाभराने ०ः५२ः३४ पाच किलो, १३ः४०ः१३ पाच किलो आणि १२ः६१ः० पाच किलो ही खते पुन्हा एक दिवसाआड आलटून पालटून दिली.
  • झाडाच्या वयोमानानुसार पाणी दिले. पहिल्या महिन्यात एक दोन दिवसाआड २० मिनिटे, त्यानंतर ३० मिनिटे आणि नंतर एक ते दीड तासापर्यंत वाफसा पाहून पाणी दिले.
  • ढोबळी मिरची हे तसं संवेदनशील पीक आहे. शेडनेटमध्ये कीडरोगाचा प्रादुर्भाव शक्‍यतो कमी प्रमाणात होतो, पण एकदा झाला, तर तो झपाट्याने वाढू शकतो, असा अनुभव आहे. विशेषतः रसशोषक किडीचा प्रादुर्भावाचा मोठा फटका बसू शकतो. त्यासाठी वेळीच प्रतिबंध केला.
  • झाडांच्या मुळ्या सतत कार्यक्षम राहण्यासाठी त्यांचे प्रयत्न असतात. 

अर्थकारण
पहिल्यावर्षी २०१५ मध्ये ८ टन उत्पादन निघाले. तर सरासरी प्रतिकिलोला १० रुपयाचा दर मिळाला, यावर्षी ८० हजार रुपये मिळाले, त्यात ४५ हजारांचा खर्च वजा जाता ३५ हजाराचा नफा मिळाला. दुसऱ्यावर्षी २०१६ मध्ये १० टन उत्पादन निघाले, यावर्षीही सरासरी दर १० रुपयांचाच दर मिळाला. एकूण उत्पन्न १ लाख रुपये इतके मिळाले. त्यापैकी ४० हजार खर्च झाला, ६० हजाराचा नफा मिळाला, तर यंदा २०१७-१८ मध्ये २० टन उत्पादन मिळाले. सरासरी प्रतिकिलोला २० रुपयाचा दर मिळाला. त्यातून अडीच लाख रुपये मिळाले. पैकी ५० हजार रु. खर्च वजा जाता प्रत्यक्षात २ लाखाचा नफा मिळाला. आणखी किमान वीस टन उत्पादन मिळेल असा अंदाज अाहे.

संपर्क : विक्रम पांढरे, ९८९०२३१३८२

इतर यशोगाथा
दुष्काळाचे चटके सोसलेले साखरा झाले ‘...लोकसहभाग मिळाला तर कोणत्याही योजना यशस्वी होऊ...
संत्रा बागेतील उत्कृष्ठ व्यवस्थापनाचा...किडी-रोग, पाण्याचे अयोग्य व्यवस्थापन आदी...
चिकाटी, प्रयत्नवादातून शून्यातून...उस्मानाबाद जिल्ह्यातील देवसिंगे (तूळ) येथील रमेश...
अंडी उबवण केंद्राद्वारे बचत गट होताहेत...पश्चिम बंगालमध्ये महिलांच्या सबलीकरणासाठी...
दुष्काळातही माळरानावर हिरवाई फुलवण्याचे...लातूर जिल्ह्यातील वाघोली येथील सोनवणे कुटुंब...
सेंद्रिय पद्धतीने ऊस लागवड ते...लातूर येथील विलास सहकारी साखर कारखान्याने...
शेंगा लाडू, चटणी उद्योगातून तयार केली...शेंगा लाडूसारख्या छोट्या व्यवसायापासून सुरवात...
ग्रामीण आरोग्यासोबत जपला शेतकरी...देशात सशक्‍त आणि आरोग्यसंपन्न पिढी घडावी, या...
दुष्काळात दोनशे टन मूरघास निर्मितीतीन भावांत मिळून शेती फक्त वीस गुंठे. पण...
योग्य व्यवस्थापन ठेवले केळीशेतीत सातत्य...परसोडी (ता. कारंजा घाडगे, जि. वर्धा) हे पाण्याची...
प्रयोगशीलतेचा वसा जपुनी दुष्काळाला...नाशिक जिल्ह्यातील पेठ हा आदिवासी, दुर्गम तालुका....
शून्य मशागत तंत्रातून जोपासली द्राक्ष...गव्हाण (ता. तासगाव, जि. सांगली) येथील सुरेश...
उत्तम नियोजनामुळेच दुष्काळातही तरलो काही काळ दुष्काळाचा येणारच याचा अंदाज बांधून आडूळ...
काटेकोर पाणी नियोजनातून सांभाळली फळबाग नगर जिल्ह्यातील पालवेवाडी (ता. पाथर्डी) हा...
शेवग्याच्या नैसर्गिक शेतीने दुष्काळातही...जळगाव जिल्ह्यातील पहूर (ता. जामनेर) येथील वयाची...
वसुंधरा करताहेत स्वच्छता अन्..."क्‍लीन टू ग्रीन" हा उद्देश डोळ्यासमोर ठेवून...
जिद्दीतून उभा केला गीर दूध व्यवसायएकसळ (जि. सातारा) येथील विनोद शेलार या तरुणाने...
दुष्काळात रेशीम ‘चॉकी’ सेंटरने दिली...सततची दुष्काळी परिस्थिती, गारपीट, बाजारभाव यांची...
फायदेशीर ठरला जैव कोळसानिर्मिती उद्योग शेतातील काडीकचरा, भुस्सा आदींच्या प्रक्रियेतून...
तंजावूरच्या अन्नप्रक्रिया तंत्रज्ञान...शेतीमाल दरांतील सातत्याच्या चढ-उतारांमुळे...