agricultural news in marathi,flower crops plantation technology, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

फुलपिके लागवडीसाठी हवी निचऱ्याची जमीन
डॉ. सतीश जाधव
शुक्रवार, 22 जून 2018

खरीप हंगामात पाऊस भरपूर पडत असल्याने हा हंगाम फुलझाडांच्या लागवडीसाठी उत्तम असतो. मात्र या पिकांच्या लागवडीसाठी चांगला निचरा असलेली व भरपूर सेंद्रिय पदार्थयुक्त जमिनीची निवड करावी. व्यापारी उत्पादनासाठी तसेच शोभेसाठी म्हणून या पिकांची लागवड करताना सुधारित तंत्रज्ञानाचा वापर करावा.

खरीप हंगामात पाऊस भरपूर पडत असल्याने हा हंगाम फुलझाडांच्या लागवडीसाठी उत्तम असतो. मात्र या पिकांच्या लागवडीसाठी चांगला निचरा असलेली व भरपूर सेंद्रिय पदार्थयुक्त जमिनीची निवड करावी. व्यापारी उत्पादनासाठी तसेच शोभेसाठी म्हणून या पिकांची लागवड करताना सुधारित तंत्रज्ञानाचा वापर करावा.

खरीप हंगामात झेंडू, गॅलार्डिया, अॅस्टर, शेवंती, चांदणी, झिनिया, कॉसमॉस, सूर्यफूल, टिथोनिया, बाल्सम, सिलोसिया, गॉन्फ्रेना, सालव्हिया, हॉलीहॉक, कॉक्‍स कोंब इत्यादी फुलझाडांच्या लागवडीसाठी अनुकूल काळ असतो. यापैकी झेंडू, अॅस्टर, गॅलार्डिया, चांदणी, डेझी इत्यादी फुलझाडांची व्यापारी तत्त्वावर लागवड केली जाते. इतर फुलांची बागांमध्ये ताटवे करून लागवड केली जाते. सुट्या फुलांसाठी अॅस्टर, झेंडू, गॅलार्डियाची लागवड केली जाते. कट फ्लॉवरसाठी अॅस्टर, कॉक्‍स कोंब, अमरॅन्थस ही फुलझाडे लावतात तर फिलरसाठी सोनतुरा हे पीक लावतात.

हवामान
खरीप हंगामी फुलझाडांना उष्ण व दमट हवामान चांगले मानवते. चांगल्या वाढीसाठी दिवसाचे २५-३० अंश सेल्सिअस व रात्रीचे १५-२० सेल्सिअस तापमान लागते. सरासरी १५-२५ सेल्सिअस तापमानात चांगली वाढ होते. हवेतील चांगला दमटपणा व ६० ते ७० टक्के आर्द्रता या पिकांना मानवते.

जमीन
उत्तम वाढीसाठी चांगल्या निचऱ्याची मध्यम जमीन (सामू ६.५) निवडावी. जमीन सेंद्रिय पदार्थांनी समृद्ध असावी. कुंडीमध्ये लागवडीसाठी एक भाग शेणखत अधिक एक भाग पोयट्याची माती असे १ः१ प्रमाणाचे मिश्रण तयार करून केलेले माध्यम वापरावे.

पूर्वमशागत
एकदा खोल नांगरट व दोनवेळा कोळपणी करुन जमीन भुसभुशीत करून घ्यावी. शेवटची कोळपणी करताना हेक्‍टरी ३० टन शेणखत मातीत चांगले मिसळावे. पुर्वमशागतीनंतर सपाट वाफे किंवा सरी वरंबे तयार करावेत. कुंडीतील लागवडीसाठी कुंडीच्या तळाशी वाळलेला पालापाचोळा टाकून माती मिश्रणात १००-१५० ग्रॅम १५ः१५ः१५ हे खत मिसळून कुंड्या भराव्यात. कुंड्या भरताना वरुन एक ते दीड इंच मोकळ्या राहतील याची काळजी घ्यावी.

लागवडीचे अंतर व वेळ
फुलझाडांची वाढ व जमिनीच्या मगदुरानुसार लागवड ३०x३०, ३०x४५ अथवा ४५x४५ सें.मी. अंतरावर करावी. लागवड जून-जुलै महिन्यात करावी.

खते व पाणी व्यवस्थापन
लागवडीवेळी प्रतिहेक्टरी १०० किलो नत्र, २०० किलो स्फुरद, २०० किलो पालाश द्यावे. लागवडीनंतर एक दे दीड महिन्याच्या अंतराने उरलेली नत्राची मात्रा १०० किलो प्रतिहेक्टरी याप्रमाणात द्यावी. दर्जेदार व भरपूर उत्पादनासाठी पीक बहरात असताना २ टक्के (२० ग्रॅम प्रतिलिटर) युरियाची फवारणी करावी. निंदणी करताना रोपांना मातीची भर द्यावी. पिकांना पाऊस नसेल तर आवश्‍यकतेनुसार पाणी द्यावे. जादा पाऊस झाल्यास पाण्याचा योग्य निचरा होईल याची काळजी घ्यावी.

अभिवृद्धी व लागवड पद्धत

  • खरीप लागवड ही बियापासून केली जाते. बहुतांश पिकांच्या बिया लहान असल्यामुळे रोपे तयार करावीत. रोपे गादीवाफा किंवा लाकडी ट्रे किंवा कुंड्यांमध्ये तयार करावीत. पावसाळ्याच्या सुरवातीला वाफ्यावर बियांची पेरणी करावी.
  • बी पेरणीपूर्वी बियाणास कॅप्टन २ ग्रॅम प्रतिलिटर चोळावे. बी जमिनीत अर्धा ते एक सें.मी. खोल पेरावे. पेरणीसाठी दोन ओळीतील अंतर १० सें.मी. ठेवावे. पेरणीनंतर बी बारीक माती व शेणखत यांच्या मिश्रणाने झाकावे व ताबडतोब पाणी द्यावे. उगवणीनंतर पाणी देणे, तण काढणे इत्यादी कामे वेळेत करावीत.
  • रोपांची पुनर्लागवड ४-५ पाने आल्यावर किंवा रोपांची उंची १०-१५ सें.मी. झाल्यावर करावी. वाफ्यावरून रोपे उपटण्यापूर्वी रोपांना  हलके पाणी द्यावे. म्हणजे रोपे उपटताना मुळांना इजा होणार नाही. ढगाळ हवामानात रोपांची पुनर्लागवड करावी. रोप लागवडीनंतर पाणी द्यावे.
  • झेंडू, अॅस्टर, चांदणी, झिनिया, कॉसमॉस, गॅलार्डिया, सालव्हिया, टिथोनिया या फुलझाडांची रोपे तयार करून लागवड करतात. शेवंती, झेंडू लागवड कोवळ्या छाट्यापासून रोपे तयार करून करतात. शेवंती व डेझीची लागवड फुटव्यापासूनही करता येते. सूर्यफूल, हॉलीहोक आदी फूलझाडांच्या बिया असतात. त्यामुळे त्यांची लागवड सरळ बी फेकून केली जाते. निशिगंधाची लागवड कंद लावून करतात.

टीप : कंपनीकडूनच बियाणे प्रक्रिया केली असल्यास पुन्हा वेगळी करु नये.

संपर्क : डॉ. सतीश जाधव, ९४०४६८३७०९
(अखिल भारतीय समन्वयित पुष्प सुधार प्रकल्प, गणेशखिंड, पुणे.)
..
 

इतर ताज्या घडामोडी
राज्यातील चौदा मतदारसंघांत आज मतदानमुंबई   ः लोकसभा निवडणुकीच्या तिसऱ्या...
स्थानिक घटकांपासून नावीन्यपूर्ण सौर...तीव्र थंडीच्या स्थितीमध्ये वापरण्यायोग्य सौर...
जळगावात हरभऱ्याची ऑनलाइन नोंदणी आज बंदजळगाव : जिल्ह्यात शासकीय हरभरा खरेदीसाठी अजून...
रावेर, जळगावसाठी आज मतदानजळगाव : लोकसभा निवडणुकीच्या जळगाव व रावेर...
वाळूउपशामुळे विहिरींच्या पाणीपातळीत घटनाशिक : बागलाण तालुक्यातील ताहाराबाद ...
नांदेड जिल्ह्यात अडीच हजार कोटींचे...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यातील विविध बॅंकांना २०१९-...
राज्याचे एक थेंबही पाणी गुजरातला देऊ...नाशिक  : ‘‘पंतप्रधान नरेंद्र मोदी...
धर्मराजाचा कडाही यंदा आटलामाजलगाव, जि. बीड : माजलगाव धरणालगतच असलेला...
लक्षवेधी माढ्यासाठी आज मतदानसोलापूर  : अत्यंत प्रतिष्ठेच्या ठरलेल्या...
जळगाव बाजारात केळी दरात सुधारणाजळगाव ः जिल्ह्यात मुक्ताईनगर व रावेरात दर्जेदार...
नगरमध्ये प्रशासन गुंतले निवडणुकीत,...नगर  : दुष्काळात जनावरे जगविण्यासाठी चारा...
पुणे विभागात तेरा हजार हेक्टरवर चारा...पुणे : पाणीटंचाईमुळे चाऱ्याची चांगलीच टंचाई...
पुणे जिल्ह्यात पाणीटंचाईमुळे फळबागा...पुणे  ः कमी झालेल्या पावसामुळे जिल्ह्यातील...
नगर लोकसभा मतदारसंघात आज मतदाननगर : नगर लोकसभा मतदारसंघासाठी आज (मंगळवारी) २०३०...
यवतमाळ जिल्ह्यात दोन लाख टन खतांची मागणीयवतमाळ  : येत्या खरीप हंगामासाठी कृषी...
यवतमाळ जिल्ह्यात होणार ६६४ विहिरींचे...यवतमाळ  ः जिल्ह्यात दिवसेंदिवस गंभीर होत...
कळमणा बाजारात तुरीच्या दरात सुधारणानागपूर ः कळमणा बाजार समितीत तुरीची आवक...
अमरावतीतील दहा हजारांवर शेतकऱ्यांचे... अमरावती  ः निसर्गाचा लहरीपणामुळे शेतकरी...
शरद जोशीप्रणीत शेतकरी संघटनेच्या...जळगाव   ः लोकसभा निवडणुकीसाठी नाशिक...
शेतकरी आणि व्यापाऱ्यांमधील ...नाशिक  : कृषी अर्थव्यवस्था बळकट करण्यासाठी...