agricultural news in marathi, aster plantation technology ,AGROWON,marathi | Page 2 ||| Agrowon

अॅस्टर लागवड तंत्रज्ञान

डॉ. सतीश जाधव
शुक्रवार, 20 ऑक्टोबर 2017

ॲस्टरची फुले सजावट, फुलदाणी, हार-गुच्छ तयार करण्यासाठी वापरतात. या फुलांना सण समारंभामध्ये चांगली मागणी असते. 

लागवड हंगाम : 

ॲस्टरची फुले सजावट, फुलदाणी, हार-गुच्छ तयार करण्यासाठी वापरतात. या फुलांना सण समारंभामध्ये चांगली मागणी असते. 

लागवड हंगाम : 

  • लागवड वर्षभरात कधीही करता येते. तरीही हंगाम, लागवडीसाठीची जात आणि स्थानिक हवामान याचा विचार करून बाजारातील मागणीनुसार लागवडीचा हंगाम निवडावा. 
  • खरीपमध्ये जून- जुलै, रब्बीमध्ये ऑक्‍टोबर- नोव्हेंबर आणि उन्हाळी हंगामासाठी फेब्रुवारी- मार्च महिन्यात लागवड करावी. 
  • बीजोत्पादनासाठी खरीप हंगामामध्ये लागवड करावी. अन्यथा वाढणाऱ्या तापमानाचा बी पोषणावर परिणाम होतो.

जाती : 

  • महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने फुले गणेश व्हाईट, फुले गणेश पिंक, फुले गणेश व्हायोलेट आणि फुले गणेश पर्पल हे पांढऱ्या, गुलाबी, निळ्या आणि जांभळ्या रंगाची फुले आणि अधिक उत्पादनक्षमता असलेल्या जाती प्रसारित केल्या आहेत.
  • भारतीय फलोत्पादन संशोधन संस्थेने कामिनी, पौर्णिमा, शशांक आणि व्हायलेट कुशन या जाती प्रसारीत केल्या आहे. 
  • डॉर्क क्विन, अमेरिकन ब्युटी, स्टार डस्ट, सुपर प्रिन्सेर या परदेशी जाती आहेत. 

रोपवाटिका : 

  • रोपनिर्मितीसाठी दोन मीटर बाय एक मीटर आकारामध्ये गादीवाफे तयार करावेत. वाफ्याची उंची १० सें. मी. ठेवावी.
  • वाफे बारीक माती आणि वाळलेले शेणखतापासून बनवावेत. तयार वाफ्यावर १० ते १२ सें. मी. अंतरावर ओळीत बी पेरावे. बी पेरण्यासाठी लांबीला आडव्या ओळी ओढाव्यात.
  • बी एक सें. मी. पेक्षा जास्त खोल पेरू नये. बी हलक्‍या हाताने खत माती मिश्रणाने झाकावे. नंतर झारीने हलके पाणी द्यावे. बी उगवणीनंतर रोपांची काळजी घ्यावी.
  • रोपवाटिकेत रोग नियंत्रणासाठी २५ ग्रॅम कॅप्टन किंवा २५ ग्रॅम कार्बेन्डाझिम प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून दहा दिवसांच्या अंतराने दोन वेळा या द्रावणाची आळवणी करावी. 
  • साधारणत: ३० ते ४० दिवसांत रोपे पुनर्लागवडीसाठी तयार होतात.

लागवड तंत्र  :  

  • लागवडीसाठी चांगल्या निचऱ्याची, मध्यम ते भारी जमीन निवडावी. जमीन नांगरून- वखरून भुसभुशीत करावी. जमीन तयार करताना हेक्‍टरी २५ टन शेणखत जमिनीत मिसळावे. माती परीक्षणानुसार प्रतिहेक्‍टरी ९० किलो नत्र, १०० किलो स्फुरद आणि १०० किलो पालाश ही खते लागवडीच्या वेळी मिसळावीत. 
  • लागवडीसाठी ६० सें. मी. अंतराने सरी वरंबे तयार करावेत. काही ठिकाणी सपाट वाफ्यावर लागवड करतात. अशा प्रकारे ३० सें. मी. बाय ३० सें. मी. किंवा ३० सें. मी. बाय ६० सें. मी. अंतरावर रोपांची लागवड करावी. 
  • लागवडीचे अंतर हे जात, हंगाम आणि जमीन यावर अवलंबून असते.
  • बाजारातील मागणी लक्षात घेऊन लागवडीचे नियोजन करावे. एकदम लागवड न करता १५ दिवसांच्या अंतराने थोडी थोडी लागवड करावी.

आंतरमशागत :

  • लागवडीनंतर १५ ते २० दिवसांनी पहिली खुरपणी करावी. नंतर प्रतिहेक्‍टरी नत्राचा दुसरा हप्ता ५० किलो या प्रमाणात द्यावा. 
  • रोपाला मातीची भर द्यावी. त्यामुळे रोपाच्या खोडाला चांगला आधार मिळतो. परिणामी फुले लागल्यानंतर झाड कोलमडत नाही. झाड सरळ वाढते. फुले खराब होत नाहीत. 

पाणी व्यवस्थापन :

  • जमिनीचा प्रकार, वातावरण आणि हंगाम यानुसार पाणी व्यवस्थापन करावे. 
  • या पिकाच्या मुळ्या जमिनीत जास्त खोल जात नाहीत. त्या मातीच्या वरच्या थरात असतात. त्यामुळे रोपाच्या मुळाजवळील माती कायम वापसा अवस्थेत राहील याची काळजी घ्यावी. पिकाला साधारणत: ८ ते १० दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे.
  • कळ्या धरू लागल्यापासून ते फुले काढणीपर्यंत पाण्याचा ताण पडू देऊ नये, अन्यथा फूल उत्पादनावर परिणाम होतो. 

काढणी तंत्रज्ञान : 

  • लागवडीपासून अडीच ते चार महिन्यांत फुले लागतात. फुले पूर्ण उमलल्यानंतर ती काढावीत.
  • पूर्ण उमललेल्या फुलांची तोडणी दोन-तीन दिवसांच्या अंतराने करावी. अशाप्रकारे काढणी केल्यास ३० दिवसांत काढणी पूर्ण होते. 
  • लांब दांड्यासाठी पूर्ण वाढ झालेली आणि उमललेली फुले १० ते २० सें. मी. दांड्यासह कापून घ्यावीत. 
  • साधारणपणे ४ ते ६ दांड्यांची मिळून एक जुडी बांधून विक्रीसाठी पाठवावी.
  • तोडल्यानंतर फुले उन्हात ठेवू नयेत किंवा फुलांवर पाणी शिंपडू नये. 
  • हेक्‍टरी एक लाख जुड्यांचे उत्पादन मिळते, ४०-४२ लाख फुलांचे उत्पादन मिळते.

पीक संरक्षण : 

  • या पिकावर मावा, फुलकिडे, पाने खाणाऱ्या आणि फुले-कळ्या पोखरणाऱ्या किडीचा प्रादुर्भाव दिसतो. 
    नियंत्रण : किडीच्या नियंत्रणासाठी डायमेथोएट १० मि.लि. प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. पुढील फवारणी अन्य शिफारशीत कीटकनाशकाची सल्ल्यानुसार करावी. 

रोग नियंत्रण : 
मर : 

  • लागवडीस निचऱ्याची जमीन निवडावी. शेतात पाणी साठणार नाही याची काळजी घ्यावी. 
  • रोग नियंत्रणासाठी एक ग्रॅम कार्बेन्डाझिम प्रतिलिटर पाण्यात मिसळून झाडाच्या मुळाशी ओतावे. किंवा एक टक्का बोर्डो मिश्रणाचे द्रावण झाडाच्या मुळाशी ओतावे.

पानावरील ठिपका : 
रोगाच्या नियंत्रणासाठी मँकोझेबची शिफारसीनुसार फवारणी करावी.

संपर्क : डॉ. सतीश जाधव ,०२०- २५६९३७५०
(लेखक राष्ट्रीय कृषी संशोधन प्रकल्प, गणेशखिंड, पुणे येथे कार्यरत आहेत.)


इतर अॅग्रो विशेष
श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरात...सोलापूर ः  आषाढी यात्रेच्या कालावधीसाठी श्री...
बियाणे प्रमाणीकरण यंत्रणेचा कारभार...नागपूर ः ‘शुध्द बिजापोटी फळे रसाळ गोमटी’ असे...
राज्यात पावसाचा कमी अधिक जोर पुणे : राज्यात अनेक ठिकाणी पावसाने हजेरी लावली...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात आज वादळी...पुणे : कोकणात अनेक ठिकाणी पावसाचा मुसळधार पाऊस...
‘रायरेश्‍वर ’ गटाचा; सेंद्रिय हळदीचा...नाटंबी (ता. भोर, जि. पुणे ) येथील श्री. रायरेश्वर...
दुग्धप्रक्रिया उद्योगातून कमावला...सांगली येथील माळी कुटुंबीय गेल्या काही...
ग्लायफोसेटच्या थेट वापरावर बंदीच्या...पुणे: अलीकडील वर्षांत सातत्याने चर्चेत असलेल्या...
कृषी पायाभूत सुविधांसाठी एक लाख कोटींचा...नवी दिल्ली: केंद्र सरकारने शेतमाल काढणीपश्‍चात...
अजून एक `लातूर पॅटर्न’कोरोना महामारीच्या पार्श्वभुमीवर एप्रिल, मे, जून...
सत्त्वयुक्त उत्पादनांची हवी कृषी...माणसाच्या उपभोगासाठी उपयुक्त असलेली जैवविविधता...
सिंधुदुर्गात मुसळधार सुरूच, पुरस्थिती...सिंधुदुर्ग  ः जिल्ह्यात मुसळधार पाऊस सुरूच...
कोल्हापुरातील छोटे प्रकल्प भरू लागलेकोल्हापूर :  जिल्ह्याच्या पश्चिम भागात पाऊस...
कृषी योजनांचे उद्दिष्ट तीन...नगर ः कृषी विभागातून शेतकऱ्यांसाठी देण्यात...
राज्यातील २५ लाख खातेदारांना साडेसोळा...मुंबई : महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती...
दूध भुकटी योजनेला ३१ जुलैपर्यंत मुदतवाढमुंबई : कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर राज्यातील...
जिल्हा बँकांना शासकीय व्यवहार करण्यास...मुंबई : शासकीय निधीची सुरक्षितता लक्षात घेऊन...
राज्यात सावकारांकडून दरमहा १०० कोटींचे...सोलापूर : राज्यात मागील पाच वर्षांत तब्बल ७५२...
नियमनमुक्तीला पुणे महापालिकेचा हरताळपुणेः एकीकडे केंद्र आणि राज्य शासन शेतमाल बाजार...
विदर्भात वादळी पावसाचा अंदाजपुणे: कोकण, घाटमाथ्यावर मॉन्सूनचा पाऊस सक्रिय...
मराठवाड्यात सोयाबीनची सरासरीपेक्षा अधिक...औरंगाबाद : खरिपाच्या पेरण्या जवळपास ८३ टक्के...