agricultural news in marathi cattle health advisory | Agrowon

पशुपालन सल्ला

डॉ. विनोद जानोतकर
शनिवार, 19 जून 2021

पावसाळ्यामध्ये हवेतील आर्द्रता वाढल्यामुळे गोठ्यात ओलसरपणा वाढतो. परिणामी, आजाराचे प्रमाणसुद्धा वाढते. पावसाळ्यात जनावरांच्या खाद्यात बदल झाल्यामुळे पोटाचे आजार निर्माण होतात. या काळात होणारे आजार टाळण्यासाठी गोठ्याची स्वच्छता व लसीकरण फायद्याचे ठरते.

पावसाळ्यामध्ये हवेतील आर्द्रता वाढल्यामुळे गोठ्यात ओलसरपणा वाढतो. परिणामी, आजाराचे प्रमाणसुद्धा वाढते. पावसाळ्यात जनावरांच्या खाद्यात बदल झाल्यामुळे पोटाचे आजार निर्माण होतात. या काळात होणारे आजार टाळण्यासाठी गोठ्याची स्वच्छता व लसीकरण फायद्याचे ठरते.

  • गोठ्यातील जमीन व्यवस्थित असावी.
  • पावसाचे पाणी गोठ्यात येऊ नये यासाठी बाजूला पोत्याचे लावावेत. गोठा ओलसर होणार नाही.
  • गोठा स्वच्छ व कोरडा असल्यास जनावरांचे आरोग्य चांगले राहते.
  • गोठा कोरडा राहावा याकरिता वाया गेलेल्या कुटारात चुना/चुन्याची पावडर मिसळून पातळ थर पसरावा. त्यामुळे आद्रता कमी होईल.
  • गोठ्यात भरपूर हवा व सूर्यप्रकाश येईल याची काळजी घ्यावी.
  •  गोठा ८ ते १५ दिवसांतून जंतुनाशकाचे द्रावण वापरून स्वच्छ निर्जंतुक करावा.
  • गोठ्यामध्ये डास, गोचिड होणार नाहीत याची काळजी घ्यावी. जनावरांना पशुतज्ज्ञांच्या सल्ल्याने जंतनाशके द्यावीत.
  • गाई, म्हशीचे दूध काढण्याअगोदर आणि नंतर सड आणि कास पोटॅशिअम परमॅंगनेटच्या द्रावणाने स्वच्छ करावी. जेणे कासदाह आजार होणार नाही.
  • घटसर्प, एकटांग्या आजाराच्या नियंत्रणासाठी लसीकरण करावे. शेळ्या- मेंढ्यांमध्ये आंत्रविषार नियंत्रणासाठी लसीकरण करावे.
  • शेळ्यांना पावसाळ्यात संडास लागणे, अपचन, पोटफुगी हे आजार होतात. या काळात जनावरांना नदी नाल्याकाठी चरावयास सोडू नये. कारण दूषित पाणी पिऊन आजारपण येते.
  • पावसाळ्यात रस्त्याच्या कडेला, माळरानात गवत उगवलेले असते. जनावर हे गवत खाण्याचा प्रयत्न करतात. अशा वेळी गवताची उंची जास्त नसल्याने जनावराचे तोंड जमिनीला घासते व जखमा होतात. यावर त्वरित पशू वैद्यकाकडून उपचार करून घ्यावेत.

संपर्क : डॉ. विनोद जानोतकर, ९३२५७७१३३४
(विषय विशेषज्ञ (पशू संवर्धन) कृषी विज्ञान केंद्र, जळगाव जामोद, जि. बुलडाणा)


इतर कृषिपूरक
शेळ्यांसाठी कृत्रिम रेतनाचा वापरकृत्रिम रेतनाद्वारे शेळ्यांमध्ये गर्भधारणा करून...
योग्य पशुधनाची निवड महत्त्वाचीदुग्ध व्यवसायासोबत मांस, लोकर आदी उत्पादनांसाठी...
रेशीम कीटकावरील उझी माशीचे नियंत्रणपावसाळा आणि हिवाळ्यात रेशीम कीटक संगोपन गृहामध्ये...
युरियाची विषबाधा टाळण्यासाठी काळजी...युरियाची विषबाधा ही सर्व पाळीव प्राण्यांमध्ये...
डेहराडून येथील हिरेशा वर्मा अळिंबी...अळिंबी उत्पादनामुळे उत्तराखंड येथील शेतकऱ्यांच्या...
पावसाळ्यातील जनावरांचे व्यवस्थापनसततच्या पावसाचा मोठ्या जनावरांना त्रास होत नसला,...
तेलबिया पिके अन् मधमाशीपालनामध्ये संधीसर्व तेलबिया पिकांमध्ये मधमाश्‍या व त्याद्वारे...
कोंबडीखाद्यामधील मायकोटॉक्सिन्सवर...मायकोटोक्सिकोसिस हा एक रोग आहे. हा रोग...
मत्स्य संवर्धनामध्ये चांगली संधीमत्स्य संवर्धनामध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर...
वासरांसाठी योग्य प्रमाणात जंतनाशकाची...जंत अन्नद्रव्यांचे शोषण करत असल्यामुळे  ...
शेळीपालनातील महत्त्वाची सुत्रेशेळीपालनातून अधिक नफा मिळवण्यासाठी शास्त्रीय...
जनावरांतील कॅल्शिअम विषबाधेवर उपाययोजनासंकरित गाईंना शिरेतून कॅल्शिअमयुक्त सलाइन दिले...
वासरांच्या आहारात काफ स्टार्टरचा वापरपशुपालकाला गोठ्यामध्ये जातिवंत वासरांची उत्तम...
शेळी व्यवस्थापनाच्या पद्धतीशेळी व्यवस्थापनामध्ये मुक्त व्यवस्थापन, बंदिस्त...
कांदळवन संवर्धनातून रोजगारनिर्मितीकांदळवन हे एक वैशिष्ट्यपूर्ण समुद्रकिनाऱ्याजवळील...
जनावरांचे पावसाळ्यातील व्यवस्थापनपावसाळ्यात होणाऱ्या वातावरणातील अचानक बदलामुळे...
शेतीपूरक व्यवसाय : डंखविरहित मधमाशीपालनपृथ्वीवर मधमाश्यांच्या एकूण २०,०९२ प्रजाती असून,...
मानवचलित सुधारित चारा कापणी यंत्रशेतीला पूरक असा घरगुती वापरासाठी २ ते ४ जनावरे...
कोंबड्यांना वेळेवर लसीकरण महत्त्वाचे...कोंबड्यांना आजार होऊ नये म्हणून लसीकरण करावे....
पशुपालन सल्लापावसाळ्यामध्ये हवेतील आर्द्रता वाढल्यामुळे...