agricultural news in marathi, cattle raring advisory, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पशुपालन सल्ला
डॉ. कैलास डाखोरे, अनंत शिंदे
रविवार, 6 मे 2018

वाढत्‍या उष्‍णतेमुळे जनावरांच्या आहारावर विपरीत परिणाम होतो. दूध देण्‍याचे प्रमाण, बैलांची कार्यक्षमता, प्रजनन क्षमता घटते. कोंबड्यांचे वजन वाढत नाही. अंडी उत्पादन घटते.

 

वाढत्‍या उष्‍णतेमुळे जनावरांच्या आहारावर विपरीत परिणाम होतो. दूध देण्‍याचे प्रमाण, बैलांची कार्यक्षमता, प्रजनन क्षमता घटते. कोंबड्यांचे वजन वाढत नाही. अंडी उत्पादन घटते.

 

  • जनावरांचे उष्‍णतेपासून संरक्षण करण्‍यासाठी गोठ्याच्‍या छतावर पाचट किंवा तुराट्याचे आच्‍छादन करावे. लोखंडी पत्र्याचे छत पांढऱ्या रंगाने रंगवावे. छतावर फॉगर्स लावावेत.   
  • जनावरांना सावलीची व्‍यवस्‍था करावी. संध्याकाळनंतर मोकळ्या जागी बांधावे.
  • ऊर्जेचा ताण कमी करण्‍यासाठी प्रति जनावरास १०० ग्रॅम गूळ आणि ५० ग्रॅम मीठ प्रतीदिन स्‍वच्‍छ व ताज्‍या पाण्‍यातून द्यावे.
  • जनावरांना योग्य प्रमाणात आहार द्यावा.  
  • उष्‍माघात टाळण्‍यासाठी जनावरांच्या अंगावर पाणी शिंपडावे.
  • शरीर तापमान संतुलीत राहण्‍यासाठी शरीरावर गोणपाटाची झूल करावी. त्‍यावर वेळोवेळी पाणी शिंपडावे.
  • जनावरांना २४ तास स्‍वच्‍छ व ताजे पिण्‍याचे पाणी उपलब्‍ध करून दयावे.
  • आहारात हिरव्‍या चारा, तंतुमय चारा उपलब्‍ध करून द्यावा.
  • गोठ्याची मुख्‍य बाजू उत्तर दक्षिण दिशेला असावी; जेणेकरून गोठ्यात स‍रळ येणारे सूर्यकिरण रोखता येतात.
  • सहा महिन्‍याखालील लहान वासरांची विशेष काळजी घ्यावी. वेळोवेळी त्‍यांच्‍या शारीरिक तापमानाची नोंद घ्‍यावी. पेयजलातून क्षारमिश्रित पावडर, गुळाचे पाणी, जीवनसत्‍वे द्यावीत.
  • पशुवैद्यकीय तज्ज्ञांचा सल्‍ला घ्‍यावा.
  • उन्‍हाळ्यात जनावरांना हगवणीचा त्रास होऊ शकतो. लक्षणे दिसताच तात्‍काळ उपचार करावेत.  

 

कुक्कुटपालन :

  • शेडची दारे पाण्‍याने भिजलेल्‍या गोणपाटाने बंद करावीत. शेडमध्‍ये पंखे किंवा कुलरची व्‍यवस्‍था करावी.
  • थंड पाण्‍याची व्‍यवस्‍था करावी. सकाळ, सायंकाळ खाद्य द्यावे.   
  • कोंबड्यांची संख्‍या मर्यादित ठेवावी. छत सिमेंट किंवा पत्र्याचे असल्‍यास त्‍यावर पाचट, कडबा यांचे आच्‍छादन करावे. शेडमध्‍ये उन्‍हाच्‍या गरम झळा येऊ नयेत म्‍हणून उन्‍हाच्‍या दिशेने गोणपाट लावून त्‍यावर पाणी शिंपडावे.
  • उष्‍माघाताची तीव्रता सकाळी १० ते सायंकाळी ५ या वेळेत अधिक असते. या कालावधीत भूक मंदावते. यामुळे कोंबड्यांना सकाळी दहाच्‍या आत आणि सायंकाळी पाच वाजल्यानंतर खाद्य अधिक प्रमाणात द्यावे.
  • कोंबड्यांना पिण्‍याच्‍या पाण्‍यामधून शिफारशीत प्रमाणात क्षारमिश्रित पावडर, गुळाचे पाणी, जीवनसत्त्वे द्यावीत.  

संपर्क : अनंत शिंदे, ७५८८५७१६०२
(ग्रामीण कृषी हवामान सेवा, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी)

इतर कृषिपूरक
गोठ्याची स्वच्छता ठेवा, माश्यांवर...गोठ्यामध्ये अस्वच्छता असल्यास माश्यांचा...
गाभण जनावरांकडे द्या लक्षपावसाळी काळात वातावरणात बदल होत असतात....
जनावरांच्या आरोग्याकडे द्या लक्ष गोठ्यातील ओलसर व कोंदट वातावरणामुळे जनावरांच्या...
प्रक्रियेतून वाढवा कोरड्या चाऱ्याची...निकृष्ट दर्जाच्या कोरड्या चाऱ्यावर प्रक्रिया करून...
चिकन, मांस विक्रीसाठी गुणवत्ता नियमचिकन, मांस विक्रेत्यांना परवाना घेण्यासाठी...
निवड दुधाळ गाई, म्हशींची...दुग्ध व्यवसायासाठी गाई, म्हशींची निवड करताना...
कोवळ्या ज्वारीच्या विषबाधेपासून जनावरे...कोवळ्या ज्वारीची पाने अधिक प्रमाणात खाल्ल्याने...
कोंबड्यांच्या आरोग्याकडे द्या लक्षपावसाळ्यात मुख्यतः शेड, खाद्य,पाणी आणि लिटरचे...
पशुआहारात वापरा शतावरीजनावरांच्या स्वास्थासाठी वनौषधींचा उपयोग फायदेशीर...
जनावरांना द्या पुरेसा आहार, पाणीजनावरांना आपण गरजेनुसार पाणी देण्याऐवजी आपल्या...
दूध गुणवत्तावाढीसाठी सुप्त कासदाह टाळादुधाळ जनावरांमध्ये साधारणपणे १० ते १२ टक्के या...
सक्षम करा दुग्धव्यवसाय डेअरी हा व्यवसाय म्हणून पाहावा. त्याचे अर्थकारणही...
वाढत्या तापमानात गाई, म्हशींचे आरोग्य...सध्या काही भागांत प्रमाणापेक्षा उष्ण तापमान व...
खाऱ्या पाण्याचा जनावरांच्या आरोग्यावर...खारे पाणी जनावरांची कार्यक्षमता, उत्पादनक्षमता...
भारतातील आधुनिक मधमाश्‍या पालनाचा इतिहासजागतिक मधमाश्‍या दिन विशेष भारतीय उपखंड हे...
तुती लागवडीत आच्छादन करा, संरक्षित पाणी...तुती लागवड तसेच रोपवाटिकेत काळे पॉलिथीन आच्छादन...
शेततळ्यातील मत्स्यशेती शेततळ्यात पाणलोट क्षेत्रातून येणाऱ्या...
बैलामधील खांदेसूजीवर उपायउन्हाळ्यात नांगरणी, कुळवणी, तसेच पावसाळ्याच्या...
कोकण कन्याळ शेळी सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील विविध तालुक्‍यांतील...
शेळ्यांसाठी चारासाधारणपणे शेळ्यांना प्रतिदिन अडीच किलो हिरवा चारा...